W Polsce coraz więcej przedsiębiorstw, nie tylko wielkich korporacji, ale również MŚP dostrzega korzyści wynikające ze wsparcia pracowników w łączeniu ról zawodowych z rodzinnymi. Work-family balance pomaga zachować 70 proc. mikro, małych i średnich pracodawców, wynika z raportu EFL „Jak odpoczywają przedsiębiorcy. Pod lupą”.
W tych firmach pracownicy najczęściej mogą wziąć dodatkowe dni wolne w przypadku choroby dziecka (37 proc.) oraz na ważne okazje związane z rodzicielstwem (37 proc.). Co piąta firma oferuje ubezpieczenie zdrowotne dla całej rodziny, a 13 proc. elastyczne godziny pracy. Jednak liczna grupa przedsiębiorstw (30 proc.) w żaden sposób nie wspiera rodzicielstwa pracowników. Najczęściej dotyczy to mikro firm, wśród których 75 proc. nie pomaga w pełnieniu roli rodzica. Najbardziej prorodzinną branżą jest handel, najmniej rolnictwo.
– Rodzicielstwo to nie tylko „sprawa” pracownika, ale dużą rolę w tym obszarze może, a nawet powinien odegrać pracodawca. Każdej stronie powinno zależeć na zachowaniu tzw. work-family balance. Praca zawodowa rodziców nie może odbywać się kosztem życia rodzinnego i odwrotnie, obowiązki rodzinne nie powinny wpływać na niższą jakość i efektywność pracownika. Firmy, które dostosowują swoje polityki do potrzeb rodzinnych, nie tylko wspierają rodziców, ale również przyczyniają się do budowania silniejszych, bardziej lojalnych zespołów. Takie rozwiązania jak praca zdalna, elastyczne godziny pracy czy dodatkowe dni wolne na opiekę nad dzieckiem najczęściej spotykamy w wielkich firmach, jednak jak wskazuje nasze badanie, o pracujących rodziców dba także większość naszych MŚP – mówi Radosław Woźniak, prezes zarządu EFL.
Dodatkowe dni wolne dla dzieci
Wielu rodziców, w zdecydowanej większości matek, na rok lub nawet kilka lat rezygnuje z wykonywanie pracy zawodowej, aby poświęcić się rodzinie. Dlatego tak istotna jest jasna i prorodzicielska polityka firm, aby rodzic, jeśli tylko chce, mógł łączyć życie rodzinne z zawodowym.
Zgodnie z raportem EFL „Jak odpoczywają przedsiębiorcy. Pod lupą” 7 na 10 mikro, małych i średnich firm wspiera rodzicielstwo swoich pracowników. Do najpopularniejszych rozwiązań ułatwiających godzenie rodzicielstwa z karierą zawodową należą dodatkowe dni wolne w przypadku choroby dziecka (37 proc.) oraz na ważne okazje związane z rodzicielstwem, jak na przykład pierwszy dzień szkoły (37 proc.).
Co piąta firma oferuje lub dofinansowuje ubezpieczenie zdrowotne dla całej rodziny, a 13 proc. elastyczne godziny pracy. Mało popularnymi rozwiązaniami są przedszkola firmowe (1 proc.) czy dofinansowanie kont oszczędnościowych (1 proc.).
Mikrofirmy nie dają prawie nic
Z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego „Mama wraca do pracy – bariery behawioralne i kierunki wsparcia” wynika, że 30 proc. matek dzieci w wieku 1-9 lat nie pracuje zawodowo, a 16 proc. z nich deklaruje, że nie pracuje z powodu trudności w znalezieniu odpowiedniej pracy. W tym kontekście nie powinny dziwić wyniki raportu EFL pokazujące, że jeszcze spora grupa firm nie wspiera swoich pracowników w pełnieniu roli rodziców. To jest aż 30 proc. zapytanych przedsiębiorstw.
Na wsparcie swoich pracodawców najrzadziej mogą liczyć pracownicy mikrofirm, a najczęściej pracownicy średnich firm. Tylko 25 proc. zarządzających mikroprzedsiębiorstwami pomaga w pełnieniu roli rodzica, najczęściej poprzez dawanie dodatkowych godzin i dni wolnych na ważne okazje związane z rodzicielstwem (14 proc.).
W małych firmach (zatrudniających od 10 do 49 osób) w tym obszarze może liczyć na wsparcie już 64 proc. pracowników. Tutaj również najpopularniejsze są dodatkowe dni wolne na czas choroby dziecka lub na udział w ważnych wydarzeniach (odpowiednio 35 proc. i 31 proc.).
Średnie firmy (od 50 do 249 osób) nie oferujące wsparcia rodzicielstwa to wyjątki (2 proc.). Dla zdecydowanej większości to oczywistość. Podobnie jak mniejsze firmy, „średniaki” proponują najczęściej dni wolne na czas choroby dziecka lub na specjalne okazje związane z rodzicielstwem (odpowiednio 52 proc. i 54 proc.). Co piąta instytucja prowadzi programy wsparcia finansowego, np. zniżki na produkty dla dzieci, lub elastyczne godziny pracy.
Męskie branże mniej rodzinne
Biorąc pod lupę branże, widać, że rodzicielstwo rzadziej wspierają tzw. branże męskie. Żadnych rozwiązań prorodzinnych swoim pracownikom nie oferuje aż 64 proc. firm rolnych, 38 proc. budowlanych oraz 36 proc. transportowych. Najczęściej rodzice mogą liczyć na dodatkowe benefity w przedsiębiorstwach handlowych (88 proc.).
Marcin Tadeusiak zarządzający na co dzień firmą specjalizującą się energetyką gazową zwraca uwagę, że w branży inżynierskiej tacierzyństwo dopiero raczkuje.
– Tacierzyństwo w świadomości inżynierskiej jeszcze tak mocno nie występuje. Zdarzają nam się przykłady i dla nas jest to jak najbardziej ok. Nikt nie powinien tego blokować – mówi Marcin Tadeusiak, prezes zarządu JT S.A.
Raport „Jak odpoczywają przedsiębiorcy. Pod lupą” jest czternastym opracowaniem z serii „Pod lupą” wydanym przez Europejski Fundusz Leasingowy S.A. w ramach autorskiego projektu „Europejski Fundusz Modernizacji Polskich Firm”. Badanie ilościowe „Pod lupą” zostało zrealizowane przez ICAN Institute na zlecenie EFL S.A. z właścicielami, współwłaścicielami i osobami odpowiedzialnymi za finanse w segmencie firm MŚP z całego kraju.
W sumie zrealizowano 600 wywiadów: 263 rozmowy z przedstawicielami mikro firm, 169 rozmów z przedstawicielami małych firm oraz 169 rozmów z przedstawicielami średnich firm. Przebadane firmy reprezentowały cztery branże: budownictwo, handel, produkcję, rolnictwo, transport i usługi. Przygotowane w ten sposób dane pozwalają analizować i opisywać na poziomie całej populacji firm w Polsce. Badanie wykonano metodą telefonicznych ankiet (CATI) w czerwcu i lipcu 2024 roku.
