Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) podsumował niemal cztery dekady finansowania projektów prośrodowiskowych. W tym czasie m.in. ograniczono emisję gazów cieplarnianych o 29 mln ton i pyłów o 283 tys. ton rocznie, osiągnięto produkcję 6 TWh energii z OZE rocznie i przeprowadzono termomodernizację ponad 550 tys. budynków.
Fundusz przeznaczył łącznie 156 mld zł na inwestycje poprawiające jakość powietrza i wód, rozwój odnawialnych źródeł energii, efektywność energetyczną oraz ochronę zasobów naturalnych.
Od działań naprawczych do transformacji energetycznej
Działalność Funduszu rozpoczęta w 1989 roku ewoluowała od finansowania doraźnych działań naprawczych po degradacji środowiska w czasach PRL, do roli strategicznego operatora kapitału dla zielonej gospodarki. Obecnie priorytetem NFOŚiGW jest kompleksowa transformacja energetyczna, obejmująca energetykę, przemysł, transport oraz sektor komunalny.
Partnerstwo dla zielonych inwestycji
NFOŚiGW pełni rolę największego krajowego partnera instytucji międzynarodowych we wdrażaniu środków zagranicznych przeznaczonych na ochronę środowiska i transformację energetyczną. W perspektywie do 2030 roku Fundusz zarządza środkami o bezprecedensowej skali. Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) to 40 mld zł, Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) – 1,2 mld zł, natomiast w ramach Krajowego Planu Odbudowy NFOŚiGW dysponuje kwotą 30 mld zł.
Strategia na lata 2025-2028: ochrona bioróżnorodności, rozwój GOZ, adaptacja do zmian klimatu
Kierunki działania Funduszu wyznacza Strategia NFOŚiGW na lata 2025–2028, koncentrująca się na:
• transformacji energetycznej,
• poprawie jakości powietrza,
• gospodarce o obiegu zamkniętym i ochronie wód,
• ochronie różnorodności biologicznej,
• adaptacji do zmian klimatu,
• innowacyjności,
• monitoringu środowiska,
• ekspertyzach środowiskowych,
• edukacji ekologicznej
37 mld zł na inwestycje proekologiczne w 2026 roku
Rok 2026 jest absolutnie rekordowy, jeśli chodzi o budżet Narodowego Funduszu.
Mamy do dyspozycji 37 mld zł. Oczywiście są to środki pochodzące m.in. z Funduszu Modernizacyjnego, czyli z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, ale również z KPO. Korzystamy także z innych źródeł finansowania. W ostatniej transzy Funduszu Modernizacyjnego uzyskaliśmy zgodę na naprawdę duży budżet – ponad 5 mld zł – na nowe programy – mówi Dorota Zawadzka-Stępniak, Prezes Zarządu NFOŚiGW.
Około 85 proc. środków zostanie przeznaczone na transformację energetyczną oraz poprawę jakości powietrza. Skala ta odzwierciedla potrzeby transformacji niskoemisyjnej i ochrony środowiska – od inwestycji na poziomie gospodarstwa domowego po budowę kompleksowego i odpornego systemu.
Rozwój elektromobilności i projektów OZE
NFOŚiGW wspiera projekty, które łączą cele klimatyczne z rozwojem nowoczesnej gospodarki. Przykładem jest dofinansowanie projektu „Polski Hub Elektromobilności”, realizowanego przez ElectroMobility Poland. Zaangażowanie kapitałowe NFOŚiGW to ok. 4,5 mld zł ze środków Krajowego Planu Odbudowy. Inwestycja zakłada budowę nowoczesnego centrum produkcyjnego samochodów elektrycznych oraz stworzenie ekosystemu współpracy dla branży motoryzacyjnej, technologicznej i przemysłowej. Projekt wpisuje się w globalne trendy związane z transformacją energetyczną, cyfryzacją oraz zmianami zachodzącymi w światowych łańcuchach dostaw.
Rozwój OZE – zarówno w skali dużych inwestycji, jak i projektów prosumenckich – w połączeniu z rozbudową sieci oraz magazynów energii wzmacnia konkurencyjność gospodarki i bezpieczeństwo dostaw.
Jednym z priorytetów NFOŚiGW w 2026 roku jest rozwój magazynowania energii elektrycznej i ciepła. Program wsparcia przydomowych magazynów energii dla prosumentów o budżecie 1 mld zł umożliwi lepsze wykorzystanie energii produkowanej przez instalacje OZE, zwiększy niezależność energetyczną gospodarstw domowych oraz poprawi bezpieczeństwo zasilania.
Równocześnie uruchomiony zostanie program wspierający magazyny ciepła w systemach ciepłowniczych, również z budżetem 1 mld zł. Skorzystają z niego przedsiębiorstwa produkujące lub dystrybuujące ciepło w ramach publicznych sieci ciepłowniczych.
Źródło: NFOŚiGW
