Renowacja wnętrz biurowych może odpowiadać nawet za 60 proc. emisji generowanych przez obiekt w całym cyklu jego użytkowania, a w Unii Europejskiej co roku na śmietnik trafia niemal 11 mln ton mebli. Eksperci firmy doradczej Arup, na bazie projektów zrealizowanych w Polsce i na świecie, wskazują cztery strategie, które pozwalają ograniczyć ten koszt środowiskowy i finansowy – bez utraty funkcjonalności i estetyki biura.
Renowacja wnętrz i trafiające do kosza surowce
Tradycyjne podejście do najmu powierzchni biurowych zakłada regularne odświeżanie wnętrz. To proces, który generuje ogromne ilości odpadów oraz tzw. wbudowany ślad węglowy (embodied carbon). Mowa tutaj o emisjach powstających na etapie wydobycia surowca, produkcji, transportu i montażu materiałów.
Z danych rynkowych wynika, że renowacja wnętrz komercyjnych może odpowiadać za 25 proc. do nawet 60 proc. całkowitych emisji generowanych przez obiekt w całym cyklu jego funkcjonowania. Oprócz obciążenia klimatycznego, narastającym problemem jest ilość trafiających do kosza surowców.
Rocznie w Unii Europejskiej wyrzuca się aż 10,78 mln ton mebli, z czego blisko jedna piąta pochodzi z firm i biur. Co najbardziej niepokojące, statystyki Europejskiej Federacji Producentów Mebli pokazują alarmujący obraz: od 80 proc. do 90 proc. wyposażenia ląduje na składowiskach lub w spalarniach.
Jak projektować wnętrza, by były niskoemisyjne i funkcjonalne
Eksperci międzynarodowej firmy doradczej Arup, opierając się na projektach z Polski i świata, wskazują cztery strategie, które pozwalają stworzyć niskoemisyjne, zrównoważone i opłacalne biznesowo przestrzenie pracy.
1. Meble w modelu współdzielonym i gospodarka obiegu zamkniętego
Największą część odpadów biurowych, które trafiają na składowiskach, stanowią meble. Odpowiedzią na to wyzwanie jest model usługowy, zakładający ich współdzielenie. Zamiast kupować meble na własność, firmy je wynajmują. To rozwiązanie nie tylko prośrodowiskowe, ale także ekonomiczne – eliminuje konieczność ponoszenia dużych nakładów na start, zastępując je stałymi, łatwiejszymi do zarządzania opłatami abonamentowymi. Po zakończeniu umowy wyposażenie jest poddawane renowacji, a następnie trafia do kolejnego biura.
2. Projektowanie elastyczne i modułowe
Eksperci Arup rekomenduja także projektowanie pzrestrzeni w sposób elastyczny czyli taki, który pozwala na to, by stałe elementy wykończenia można bylo bezinwazyjnie wymieniać, a układ powierzchni i instalacji dostosowywać do potrzeb zmieniających się najemców. Zamiast wznosić gipsowo-kartonowe ścianki działowe i inwestować w stałe instalacje, można stosować rozwiązania modułowe.
Doskonałym uzupełnieniem takich elastycznych przestrzeni są ciche budki akustyczne. Ich modułowa konstrukcja pozwala uniknąć gruntownych remontów, a wysoka jakość materiałów i izolacja akustyczna pozwalają na optymalne wykorzystanie dostępnej przestrzeni – zauważa Małgorzata Madalińska, Senior Project Manager w Arup.
Co ważne, modułowość w bezpośredni sposób sprzyja obniżaniu emisyjności, ponieważ pozwala uniknąć ciężkich i uciążliwych prac budowlanych przy każdej rearanżacji wnętrza. Z analiz Arup wynika, że dzięki elastycznemu układowi podłóg oraz ponownemu wykorzystaniu wbudowanych instalacji oraz mebli zredukowano ślad węglowy projektów aż o 30-40 proc.
3. Standardy materiałowe i przejrzystość w łańcuchu dostaw
Skuteczna redukcja emisji oraz walka z odpadami w architekturze wymaga jasnych zasad dla całego rynku. Przykładem takiego systemowego działania jest inicjatywa australijskiej agencji Bradfield Development Authority (BDA), odpowiedzialnej za budowę nowoczesnej dzielnicy Bradfield City Centre przy nowym lotnisku w Sydney. BDA postawiło na odzysk surowców, aby ograniczyć zużycie zasobów naturalnych.
We współpracy z BDA, inżynierowie Arup opracowali kompleksowy przewodnik Recycled Materials Guidance Document. To narzędzie, które krok po kroku ułatwia dobór materiałów z recyklingu (m.in. wykładzin, płyt gipsowych, izolacji czy mebli) w budownictwie biurowym, mieszkaniowym oraz przemysłowym. Publikacja zawiera gotowe karty produktów, wymogi techniczne oraz analizy przypadków, tworząc ogólnodostępny standard, który ma pomóc całej branży wdrażać zrównoważone rozwiązania na dużą skalę.
4. Adaptacja istniejących budynków i podejście regeneratywne
Największe oszczędności niesie za sobą ograniczanie śladu węglowego poprzez wykorzystanie istniejących obiektów. Pozwala to uniknąć ogromnych emisji związanych z wznoszeniem nowych konstrukcji ze stali czy betonu. Przykładem takiego regeneratywnego podejścia jest nowa siedziba firmy Meridian Energy w Wellington (Nowa Zelandia). Inwestycję zlokalizowano w 120-letnim zabytkowym budynku, a doradcy Arup pomogli zrealizować rygorystyczne wymogi certyfikatu Living Building Challenge. Efektem tych prac jest zatrzymanie aż 95 proc. odpadów budowlanych przed trafieniem na składowisko. Ponadto, 90 proc. wykończeń stanowiły bezpieczne, nietoksyczne materiały. Natomiast układ przestrzenny oparto na prefabrykowanym systemie drewnianym XFrame. Zaprojektowane w nim kabiny konferencyjne są w pełni demontowalne, co umożliwia ich ponowne wykorzystanie lub łatwą zmianę lokalizacji w zależności od potrzeb.
To podejście widoczne jest także na poslkim rynku, gdzie obserwujemy trend rewitalizacji obiektów historycznych i poprzemysłowych, ale odnosi się również do samej infrastruktury wnętrz. W polskich siedzibach Arup zdecydowano się na pozostawienie wielu elementów po poprzednim najemcy. Zamiast wymiany infrastruktury, zachowano m.in. ponad połowę urządzeń grzewczo-chłodzących, system chłodzenia serwerowni oraz nawiewniki wentylacyjne.
Zrównoważona renowacja wnętrz przechodzi od obszaru deklaracji do twardych wymogów biznesowych. Inwestorzy i najemcy w Polsce coraz wyraźniej widzą, że gospodarka obiegu zamkniętego to nie tylko odpowiedź na unijne wymogi i sposób na redukcję śladu węglowego, ale też realne oszczędności finansowe. Mądrze zaprojektowane biuro chroni środowisko, wspiera zdrowie pracowników i podnosi długoterminową wartość samej nieruchomości – podsumowuje Małgorzata Madalińska, Senior Project Manager w Arup.
Arup to globalna firma doradcza. Realizuje projekty w ponad 140 krajach, wspierając rozwój nowoczesnych rozwiązań w sektorach takich jak energetyka, nieruchomości, przemysł, transport i technologie. Do najbardziej rozpoznawalnych realizacji Arup należą m.in. Opera w Sydney, najdłuższy most na świecie Hongkong–Zhuhai–Makau, a także polskie projekty, takie jak Zielona Wizja Warszawy, najbardziej zrównoważona fabryka w Europie – zakład PepsiCo pod Środą Śląską oraz łódzkie Orientarium.
