Konfederacja Lewiatan apeluje o wzmocnienie ogólnopolskiej kampanii informacyjnej dotyczącej zasad funkcjonowania systemu kaucyjnego. „Potrzebna jest rzetelna i ogólnopolska kampania informacyjna prowadzona przez administrację publiczną we współpracy z operatorami systemu i przedsiębiorcami” – mówi Piotr Mazurek, ekspert Konfederacji Lewiatan.
Blisko 28 milionów opakowań oddanych w ramach systemu kaucyjnego
Liczba opakowań zwróconych w ramach ogólnopolskiego systemu kaucyjnego zbliża się do 28 milionów. To sygnał, że system stopniowo się rozwija i zaczyna przynosić pierwsze efekty. Początkowe miesiące jego funkcjonowania pokazały jednak także szereg wyzwań – zarówno organizacyjnych, jak i regulacyjnych. Wskazują one na potrzebę wprowadzenia korekt w przepisach oraz lepszego informowania konsumentów o zasadach działania systemu.
Pierwsze miesiące funkcjonowania systemu kaucyjnego pokazują, że może on skutecznie zwiększać zbiórkę opakowań i poprawiać recykling. Warunkiem sukcesu jest jednak stabilne otoczenie regulacyjne, sprawna infrastruktura oraz wysoki poziom świadomości społecznej. Dlatego apelujemy o kontynuację kampanii informacyjnej prowadzonej przez administrację publiczną oraz o wprowadzanie niezbędnych korekt legislacyjnych w dialogu z uczestnikami rynku. Tylko wtedy system będzie realizował cele ekologiczne, pozostając jednocześnie wygodny dla konsumentów i możliwy do efektywnego wdrożenia przez przedsiębiorców – podkreśla Piotr Mazurek, ekspert Konfederacji Lewiatan.
Rosnąca skala dezinformacji na temat systemu kaucyjnego
W przestrzeni publicznej coraz częściej pojawiają się nieprawdziwe lub mylące informacje o tym, jak system ma działać. Dezinformacja obniża zaufanie konsumentów i może utrudnić jego sprawne wdrożenie oraz prawidłowe funkcjonowanie.
W debacie publicznej coraz częściej pojawiają się przekazy, które wprowadzają konsumentów w błąd albo pokazują system kaucyjny w niepełny sposób. Najczęściej powtarzane są tezy o rzekomym „zarabianiu” operatorów na nieodebranej kaucji, celowym utrudnianiu zwrotów opakowań czy przedstawianiu systemu jako dodatkowego obciążenia finansowego dla konsumentów. Takie narracje utrudniają wdrażanie systemu i mogą zniechęcać obywateli do korzystania z niego. Dlatego potrzebna jest ponowna, rzetelna i ogólnopolska kampania informacyjna prowadzona przez administrację publiczną we współpracy z operatorami systemu i przedsiębiorcami – mówi Piotr Mazurek.
Konfederacja Lewiatan rekomenduje, aby w ramach kampanii jasno wyjaśniać zasady funkcjonowania systemu kaucyjnego, tłumaczyć mechanizm obiegu kaucji, informować o prawach konsumentów i sposobach zwrotu opakowań, przeciwdziałać dezinformacji pojawiającej się w mediach i internecie oraz pokazywać środowiskowe korzyści w oparciu o doświadczenia innych państw europejskich.
Problemy w funkcjonowaniu systemu kaucyjnego
Przedsiębiorcy z różnych części łańcucha – od producentów napojów, przez handel, po operatorów systemu i producentów opakowań czy recyklerów – wskazują na szereg trudności, które pojawiły się w praktyce. Ich zdaniem część z nich wymaga doprecyzowania przepisów i wprowadzenia korekt regulacyjnych. Proponują oni m.in.:
- zniesienie niektórych obowiązków dla małych sklepów, które tylko pobierają kaucję
- wyłączenie suplementów diety oraz bardzo małych opakowań do 100 ml
- wyłączenie sklepów niespożywczych, w tym aptek z obowiązku zbiórki
- zmiany dla eksportujących napoje
- doprecyzowanie zasad dla centrów liczenia i punktów konsolidacji opakowań
