Komisja Europejska rozpoczęła szereg strategicznych działań mających na celu rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), przygotowując grunt pod przyjęcie aktu o gospodarce o obiegu zamkniętym w 2026 roku. Nowe inicjatywy są częścią unijnej strategii zwiększenia konkurencyjności, bezpieczeństwa surowcowego oraz realizacji celów klimatycznych.
Kluczowe działania rozpoczęte w celu rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym
Gospodarka o obiegu zamkniętym to model zrównoważonego rozwoju, który zakłada maksymalizację ponownego użycia, recyklingu i regeneracji materiałów, ograniczając jednocześnie odpady. Dzięki wdrożeniu GOZ, UE planuje podwoić udział materiałów pochodzących z recyklingu w gospodarce do 2030 roku i stać się światowym liderem w tej dziedzinie.
Gospodarka o obiegu zamkniętym – fundament konkurencyjnej Europy
Nowy akt prawny, planowany na 2026 r., będzie wspierał Kompas na rzecz konkurencyjności oraz Czysty Ład Przemysłowy, stając się kluczowym narzędziem dla przemysłu i środowiska.
Nowe przepisy i strategiczny dialog – konkretne działania już trwają
W ramach strategicznego dialogu o gospodarce o obiegu zamkniętym, Komisja Europejska przyjęła pakiet działań legislacyjnych i konsultacyjnych, które przyspieszą transformację w kierunku GOZ.
1. Cyfryzacja przemieszczania odpadów w UE
Jednym z głównych działań jest wdrożenie cyfrowego systemu przemieszczania odpadów, który od 21 maja 2026 r. zastąpi procedury papierowe. Dzięki temu:
- firmy zyskają bardziej efektywny i transparentny system,
- zmniejszy się ryzyko nielegalnego przemieszczania odpadów,
- zwiększy się efektywność recyklingu na poziomie całej UE,
- administracja będzie mniej obciążona biurokracją.
2. Harmonizacja klasyfikacji odpadów – konsultacje publiczne
Komisja rozpoczęła również konsultacje w sprawie harmonizacji klasyfikacji odpadów „zielonego wykazu”, co ułatwi transgraniczne przemieszczanie odpadów. Zainteresowane strony mogą zgłaszać swoje uwagi do 31 października 2025 r. poprzez portal „Wyraź swoją opinię”.
Ocena dyrektywy WEEE – odpady elektroniczne na celowniku
Komisja opublikowała również ocenę dyrektywy dotyczącej zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego Waste from Electrical and Electronic Equipment (WEEE). Kluczowe wnioski to:
- 50% odpadów elektronicznych nie jest zbieranych,
- cele zbierania nie są osiągane w wielu krajach UE,
- e-odpady to najszybciej rosnący strumień odpadów – wzrost o ok. 2% rocznie,
- istnieje ogromny potencjał odzysku surowców krytycznych.
Ocena potwierdza konieczność nowego podejścia do zbierania, przetwarzania i recyklingu e-odpadów, co będzie jednym z filarów przyszłego aktu GOZ.
Kolejne kroki – recykling baterii i szerokie konsultacje
Już w tym tygodniu Komisja ma przyjąć nowe przepisy dotyczące zwiększenia efektywności recyklingu baterii – kolejnego istotnego elementu gospodarki o obiegu zamkniętym.
W najbliższych miesiącach planowane są:
- dalsze konsultacje publiczne z udziałem zainteresowanych stron,
- opracowanie szczegółowych propozycji legislacyjnych,
- przygotowanie finalnego kształtu aktu o gospodarce o obiegu zamkniętym.
Gospodarka o obiegu zamkniętym – korzyści dla biznesu i środowiska
Unijne przedsiębiorstwa wydają ponad dwa razy więcej na materiały niż na pracę lub energię. Dzięki rozwiązaniom GOZ mogą:
- obniżyć koszty operacyjne,
- zmniejszyć zależność od importu surowców z państw trzecich,
- zwiększyć odporność na wahania cen i niedobory.
Co więcej, gospodarka o obiegu zamkniętym może zapewnić nawet 25% wymaganej redukcji emisji CO2, wspierając cel neutralności klimatycznej UE do 2050 roku.
Źródło: ec.europa.eu
