Program Czyste Powietrze w nowej odsłonie działa od 31 marca 2025 r. i już przynosi konkretne efekty – informuje NFOŚiGW. Na dzień 10 lipca złożono 14 tys. wniosków na kwotę ponad 803 mln zł, a podpisane umowy opiewają na ponad 100 mln zł. Zmiany wprowadzone w programie mają na celu zwiększenie efektywności energetycznej domów i eliminację tzw. „kopciuchów”, przy jednoczesnej ochronie beneficjentów i ograniczaniu nadużyć.
Nowe zasady i większa skuteczność
Według Doroty Zawadzkiej-Stępniak, prezes NFOŚiGW, nowe zasady programu stawiają na jakość wniosków, a nie na ich liczbę. Obowiązkowy audyt energetyczny i zaostrzone kryteria pomogły wyeliminować „wnioski widmo”, których wcześniej było ponad 100 tys.
– Program Czyste Powietrze ma obecnie zapewnione finansowanie – łącznie to ponad 30 miliardów złotych z kilku źródeł: Krajowego Planu Odbudowy, programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko oraz Funduszu Modernizacyjnego – podkreśla prezes Zawadzka-Stępniak.
Robert Gajda, zastępca prezesa NFOŚiGW, dodaje, że dzięki reformie decyzje zapadają szybciej, a system jest bardziej przejrzysty i wiarygodny.
Kluczowe liczby programu (stan na 10 lipca 2025 r.)
- 14 tys. złożonych wniosków (na 803 mln zł)
- 2,2 tys. podpisanych umów (na ponad 100 mln zł)
- 30% wniosków składanych jest z udziałem operatorów (w przypadku najwyższych dotacji i prefinansowania)
- 1388 gmin zgłoszonych do roli operatora, z czego 1214 już podpisało porozumienia
Operatorzy – wsparcie dla potrzebujących
Nowością w programie jest mechanizm operatorów, czyli jednostek wspierających beneficjentów – szczególnie seniorów i osoby zagrożone ubóstwem energetycznym. Operatorzy pomagają m.in. w przeprowadzeniu audytu, wyborze wykonawcy oraz rozliczeniu inwestycji. Udział operatora jest obowiązkowy przy najwyższym poziomie dofinansowania oraz przy prefinansowaniu.
Uzupełniający nabór na kotły gazowe – 70 mln zł
W połowie lipca otwarty zostanie dodatkowy nabór na dotacje do kotłów gazowych dla inwestycji zrealizowanych między 28 maja a 31 grudnia 2024 r. Budżet tej edycji to 70 mln zł.
Źródła finansowania – ponad 30 mld zł
Nowe Czyste Powietrze ma zapewnione stabilne finansowanie:
- Krajowy Plan Odbudowy
- Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS)
- Fundusz Modernizacyjny
- Społeczny Fundusz Klimatyczny – planowane 13,35 mld zł
Współpraca z wykonawcami – priorytetowa obsługa płatności
W odpowiedzi na postulaty firm wykonawczych, NFOŚiGW wdrożył rekomendacje przyspieszające wypłatę środków:
- Wypłata w ciągu 3 dni roboczych od zatwierdzenia wniosku
- Najwyższy priorytet dla prawidłowych wniosków o płatność złożonych w 2024 r.
- Bezzwłoczna płatność w przypadku zgodnych stawek jednostkowych
- Maksymalnie 60 dni na wypłatę po uzupełnieniu dokumentów
Ochrona poszkodowanych beneficjentów
NFOŚiGW uruchomił kampanię „Nie daj się oszukać – sprawdź, zanim zaufasz!” oraz powołał międzyresortowy zespół ds. pomocy osobom poszkodowanym przez nierzetelnych wykonawców. Trwają prace legislacyjne nad możliwością zawieszenia obowiązku zwrotu dotacji w przypadkach, gdy to beneficjent padł ofiarą przestępstwa.
Beneficjenci mogą uzyskać pomoc m.in. u rzeczników konsumentów, w punktach bezpłatnej pomocy prawnej, a także przez nowy poradnik NFOŚiGW.
