Polska stoi przed wyzwaniem demograficznym, które wymusza zmianę podejścia do budownictwa mieszkaniowego. Badanie „Osiedle i mieszkanie dostępne dla wszystkich” przeprowadzone dla Skanska Residential Development Poland wykazało, że 88 proc. respondentów uważa, że dostosowywanie przestrzeni wspólnych do potrzeb różnych grup mieszkańców jest potrzebne, a 85 proc. ocenia, że takie udogodnienia pomagają też osobom pełnosprawnym.
Jak zmiany demograficzne wpłyną na ewolucję rynku mieszkaniowego
Zmiany demograficzne w polskim społeczeństwie mają charakter trwały i pogłębiający się. W 2025 r. osoby w wieku 65 lat i więcej stanowiły 21,1 proc. populacji kraju, podczas gdy w 1990 r. było to 10,2 proc. – pokazują dane GUS. Oznacza to, że liczba seniorów w Polsce zwiększyła się o 143 tys. do ponad 7,9 mln.
Szacuje się, że do 2050 roku populacja skurczy się do ok. 33,2 mln mieszkańców, z czego aż 40,4 proc. społeczeństwa będzie w wieku senioralnym. Co więcej, grupa osób 85+ zwiększy się nawet 2,5-krotnie. Obserwowane zmiany demograficzne oraz rosnące oczekiwania związane z komfortem życia wskazują na rosnącą rolę budynków dostępnych dla różnych grup mieszkańców jako jednego z głównych kierunków rozwoju rynku mieszkaniowego w Polsce. W efekcie projektowanie uniwersalne przestaje być jedynie elementem odpowiedzialności społecznej, a staje się realną, długoterminową odpowiedzią na zmieniające się potrzeby mieszkańców – komentuje Agnieszka Karwala, Starsza Menadżer w Skanska Residential Development Poland.
Przestrzenie wspólne zyskują nową rolę
Wyniki badania przeprowadzonego przez ARC Rynek i Opinia oraz ekspertów Fundacji Integracja na zlecenie Skanska Residential Development Poland pokazują, że przestrzenie wspólne coraz częściej są postrzegane nie tylko jako element osiedla, lecz także jako ważny czynnik codziennego komfortu i integracji mieszkańców.
Aż 88 proc. mieszkańców budynków wielorodzinnych dostrzega potrzebę dostosowywania przestrzeni wspólnych do potrzeb różnych grup użytkowników – na przykład poprzez likwidację progów czy budowę podjazdów.
Seniorzy płacą największą cenę za bariery architektoniczne
Badanie przeprowadzone dla Skanska Residential Development Poland pokazuje, że to osoby starsze najczęściej odczuwają skutki braku rozwiązań poprawiających dostępność budynków mieszkalnych. W codziennym funkcjonowaniu największą trudność sprawiają im m.in. brak windy oraz drzwi wejściowe o niewygodnych klamkach i pochwytach. Problematyczny jest także brak blokady drzwi oraz schodki i progi w częściach wspólnych.
Wśród rozwiązań uznawanych przez seniorów za najważniejsze, na pierwszym miejscu znalazły się wejście do budynku bez progów i schodów oraz duża winda – oba rozwiązania wskazało po 21 proc. badanych. Dla 17 proc. istotny jest niski próg przy wyjściu na balkon, 13 proc. badanych wskazało na szerokie drzwi wejściowe, a mniej więcej co ósmy ankietowany (12 proc.) zwraca uwagę na brak progów i schodków w częściach wspólnych.
Dla seniorów liczy się przede wszystkim codzienna wygoda i najbliższe otoczenie. Aż 76 proc. ankietowanych w wieku 60+ wskazuje na znaczenie sklepów w pobliżu, a 70 proc. – terenów zielonych. Wśród rozwiązań poprawiających komfort życia w budynku 44 proc. ankietowanych wymienia automatyczne oświetlenie klatki schodowej, a 37 proc. – obniżoną wysokość domofonu, przycisku windy, włączników światła czy dzwonków.
Bloki z wielkiej płyty kontra starzejące się społeczeństwo
Coraz wyraźniej widać, że znaczna część istniejącego zasobu mieszkaniowego nie odpowiada już na współczesne potrzeby związane z dostępnością budynków mieszkalnych. Bariery architektoniczne utrudniają codzienne funkcjonowanie wielu osobom starszym oraz osobom o ograniczonej mobilności.
Aż 76 proc. wszystkich badanych – w tym 74 proc. seniorów i 76 proc. dorosłych – przynajmniej raz zetknęło się z trudnościami wynikającymi z niedostępności części wspólnych. Najczęściej trudności dotyczyły wnoszenia niewymiarowych przedmiotów do budynku wielorodzinnego, na co wskazało 54 proc. ankietowanych, natomiast 40 proc. deklaruje trudności z wnoszeniem ciężkich zakupów. Problemem pozostają także zbyt wąskie drzwi, na które zwróciło uwagę 24 proc. respondentów.
Badanie „Osiedle i mieszkanie dostępne dla wszystkich” zostało przygotowane przez ekspertów Fundacji Integracja i przeprowadzone przez ARC Rynek i Opinia na zlecenie Skanska Residential Development Poland.
