Ponad 207,7 mln przyjętych opakowań, średnio 40 mln zwrotów miesięcznie w okresie od czerwca do sierpnia oraz ponad 250 mln zł inwestycji w infrastrukturę – tak wygląda pierwszy rok działania systemu kaucyjnego w Kauflandzie. Sieć odsłania kulisy działania systemu kaucyjnego i pokazuje, że za automatem do zwrotu opakowań stoi rozbudowany proces: od rozpoznania kodu EAN, przez opróżnianie i prasowanie butelek i puszek, po przygotowanie materiału do odbioru i transportu.
WYZWANIE: obsłużyć rosnącą skalę zwrotów
System kaucyjny oznacza dla sklepu znacznie więcej niż ustawienie automatu, do którego klient może oddać butelkę lub puszkę. Wraz ze wzrostem liczby zwracanych opakowań rośnie znaczenie infrastruktury znajdującej się za urządzeniem.
Kaufland ma już za sobą ponad 207,7 mln przyjętych opakowań, z czego ponad 205,8 mln trafiło do automatów. Od czerwca do sierpnia sieć przyjmowała średnio 40 mln opakowań miesięcznie. Przy takiej skali konieczne było zaplanowanie nie tylko miejsca dla klientów, ale również zaplecza pozwalającego na obsługę zebranych opakowań. Po przyjęciu przez automat butelki i puszki pozostają bowiem w sklepie i muszą zostać przygotowane do dalszego transportu.
ROZWIĄZANIE: infrastruktura za automatem
W sklepach Kauflandu opakowania PET i puszki są nacinane i zgniatane, a następnie prasowane w belownicy. Sieć wyposażyła w takie urządzenia wszystkie swoje sklepy. Jedna bela mieści niemal 14 tys. butelek PET. To odpowiada około 46 standardowym pojemnikom, z których każdy mieści 300 sztuk.
Prasowanie pozwala ograniczyć przestrzeń potrzebną do przechowywania zebranego materiału i przygotować go do odbioru. Jest to szczególnie istotne przy rosnącej liczbie zwracanych opakowań.
W marketach prowadzących zbiórkę automatyczną działają co najmniej dwa automaty, a w 66 lokalizacjach Kaufland wybudował dodatkowe, zadaszone pomieszczenia. Zapewniają one przestrzeń dla urządzeń oraz prac wykonywanych po przyjęciu opakowań – od ich zgniatania po przechowywanie materiału przed odbiorem.
Jak podkreśla sieć, dodatkowe punkty ułatwia organizację procesu, ale ich budowa nie była wymogiem systemu kaucyjnego.
Automat przyjmuje opakowanie, a klient za chwilę dostaje bon i na tym kończy się jego styczność z systemem. My musimy jeszcze opróżnić urządzenie, sprasować materiał i przygotować go do odbioru. Przy rosnącej skali systemu, przestrzeń na te czynności jest tak samo potrzebna jak miejsce, w którym klienci oddają butelki – mówi Katarzyna Łosińska-Burdzy, dyrektor pionu Corporate Affairs w Kaufland Polska.
OD ZWROTU DO ODBIORU: co dzieje się z opakowaniem?
Proces nie kończy się w momencie, gdy automat przyjmie butelkę czy puszkę. Urządzenia są regularnie opróżniane, czyszczone i monitorowane. W sklepach, do których trafia dużo zwrotów, opróżnianie może być konieczne nawet kilka razy dziennie.
Znaczenie ma również stan zwracanych opakowań. Mokre lub lepkie butelki i puszki mogą zabrudzić czujniki, a obce odpady mogą zablokować mechanizm. Do zacięć może dojść również wtedy, gdy klient ponownie próbuje włożyć opakowanie po komunikacie o jego odmowie. W takich sytuacjach pracownicy muszą odblokować urządzenie, a czasem ponownie je uruchomić. Potrzebny jest również bieżący serwis.
Dlatego Kaufland wskazuje na trzy podstawowe zasady przygotowania opakowania do zwrotu: powinno być opróżnione, niezgniecione i mieć czytelny kod kreskowy. To z jednej strony ułatwia klientowi dokonanie zwrotu, a z drugiej ogranicza liczbę sytuacji wymagających interwencji pracowników.
REZULTAT: system przygotowany na dużą skalę
Pierwszy rok funkcjonowania systemu udowodnił, że skuteczność zbiórki zależy od całego łańcucha działań, a nie tylko od samego automatu. Na starcie znaczenie mają aktualne dane oraz czytelny kod, który pozwala urządzeniu rozpoznać opakowanie. Następnie potrzebna jest sprawna obsługa automatów, ich regularne opróżnianie i serwis. Kolejnym etapem jest przygotowanie zebranego materiału – jego zgniatanie, prasowanie i przechowywanie do momentu odbioru.
Kaufland zainwestował w rozwój infrastruktury systemu ponad 250 mln zł.
Skala dotychczasowej zbiórki to:
207,7 mln+ przyjętych opakowań
205,8 mln+ opakowań przyjętych przez automaty
40 mln średnio przyjmowanych opakowań miesięcznie od czerwca do sierpnia
250 mln zł+ inwestycji w system
66 lokalizacji z dodatkowymi, zadaszonymi pomieszczeniami
14 tys. butelek PET mieszczących się w jednej beli
WNIOSKI: skuteczność systemu zależy od całego procesu
Doświadczenia pierwszego roku pokazują, że system kaucyjny z perspektywy handlu jest procesem obejmującym znacznie więcej etapów niż sam moment oddania opakowania przez klienta. Automat jest punktem kontaktu z konsumentem, ale jego sprawne działanie wymaga zaplecza technicznego, przestrzeni, pracy pracowników oraz przygotowania materiału do dalszego odbioru. Znaczenie ma również współpraca pomiędzy uczestnikami systemu. Jak podkreślają eksperci Kaufland, nie każdą przyczynę odmowy przyjęcia opakowania można usunąć w sklepie.
Pierwszy rok pokazał, że za odmową przyjęcia nie zawsze stoi automat. Zabrudzony czujnik możemy wyczyścić w sklepie, ale brakującego wpisu w bazie czy kodu, który zagina się na etykiecie, nie naprawimy na miejscu. Dlatego potrzebujemy współpracy producentów opakowań, operatorów systemu i handlu, a także spójnej i konsekwentnie powtarzanej informacji dla klientów o zasadach zwrotu” – podkreśla Katarzyna Łosińska-Burdzy.
Z perspektywy klienta cały proces sprowadza się do włożenia opakowania do automatu i odebrania bonu. Z perspektywy sklepu jest to jednak dopiero początek kolejnego etapu – opróżnienia urządzenia, przygotowania materiału, jego przechowania i przekazania do odbioru. Przy rosnącej liczbie zwrotów właśnie ta niewidoczna dla konsumenta część infrastruktury staje się jednym z elementów decydujących o sprawności całego systemu.
CASE STUDY
Firma: Kaufland Polska
Obszar: gospodarka obiegu zamkniętego / system kaucyjny
Skala: ponad 207,7 mln przyjętych opakowań
Inwestycje: ponad 250 mln zł
Infrastruktura: automaty do zwrotu opakowań, belownice, dodatkowe zadaszone pomieszczenia
Liczba dodatkowych lokalizacji: 66
Średnia liczba przyjmowanych opakowań miesięcznie: 40 mln – od czerwca do sierpnia
Okres: pierwszy rok funkcjonowania systemu kaucyjnego
