Komitet ds. Zrównoważonego Biznesu KIG chce, by polska delegacja na COP31 w Antalyi promowała elektryfikację jako szansę dla konkurencyjności gospodarki. Komitet stawia 10 postulatów dla elektryfikacji Polski.
Elektryfikacja – szansa dla konkurencyjności gospodarki
Komitet ds. Zrównoważonego Biznesu Krajowej Izby Gospodarczej opublikował stanowisko przed COP31, który odbędzie się w Antalyi w dniach 9–20 listopada 2026 r. Elektryfikacja jest flagowym tematem szczytu i kierunkiem strategicznym dla wielu państw, od Chin i Stanów Zjednoczonych po Unię Europejską. Polega na zwiększaniu udziału energii elektrycznej w zużyciu energii końcowej, czyli zastępowaniu innych nośników energii w transporcie, ogrzewnictwie i przemyśle.
Komitet popiera transformację w tym kierunku poprzez ograniczenie importowanych paliw kopalnych oraz rozwój odnawialnych źródeł energii i energetyki jądrowej. Za dobry kierunek uznaje cel z unijnego planu działania na rzecz elektryfikacji (Electrification Action Plan): wzrost udziału energii elektrycznej w zużyciu energii w UE z ok. 23% do 46% do 2040 r. Według komitetu cel ten należy traktować nie wyłącznie jako wymóg unijny, ale jako szansę na ograniczenie zależności od importu paliw kopalnych i wahań ich cen.
Podstawą elektryfikacji w najbliższych latach powinny być zdaniem KIG odnawialne źródła energii, wspierane magazynami energii i mocami dyspozycyjnymi, a energetyka jądrowa ma je uzupełniać jako stabilne źródło bezemisyjne. Autorzy zaznaczają jednocześnie, że elektryfikacja nie jest równoznaczna z dekarbonizacją. Jej efekt klimatyczny zależy od źródeł energii elektrycznej i efektywności technologii. Jeśli zużywane paliwa kopalne zastąpi prąd wytwarzany z tych samych paliw, emisje mogą się jedynie przenieść, zamiast spaść.
Plan, zachęty i bezpieczeństwo dostaw
Pierwszy postulat dotyczy krajowego planu elektryfikacji. KIG chce, by rząd przygotował go w konsultacji z biznesem i przełożył unijny cel na realistyczną ścieżkę dojścia, uwzględniającą specyfikę polskiej gospodarki. Wdrożenie wymagałoby konsultacji międzyresortowych i uchwały Rady Ministrów.
Drugi postulat to zachęty i sprawna administracja. Minister właściwy do spraw gospodarki powinien według komitetu stworzyć warunki dla branż, które można zelektryfikować najszybciej: dotacje, ulgi podatkowe, wsparcie nakładów inwestycyjnych (CAPEX), szybsze pozwolenia oraz programy dopłat i gwarancji finansowych na zakup maszyn, technologii i flot elektrycznych.
Trzeci postulat dotyczy bezpieczeństwa energetycznego. Jeśli elektryfikacja wyprzedzi rozbudowę mocy dyspozycyjnych i infrastruktury przesyłowej, ograniczenia w dostawach będą coraz częstsze, co uderzy w konkurencyjność całej gospodarki. KIG zwraca uwagę, że koszty poniosą też MŚP, nawet jeśli ograniczenia ich bezpośrednio nie obejmą, bo zapłacą za nie w rosnących opłatach systemowych na rachunkach za energię.
Cena energii i sieci
W czwartym postulacie komitet wskazuje, że przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe przejdą na rozwiązania elektryczne tylko wtedy, gdy energia będzie dostępna po rozsądnej, przewidywalnej cenie, także w porównaniu z paliwami, które ma zastąpić. Obciążenia podatkowe i regulacyjne energii elektrycznej nie powinny być wyższe niż paliw kopalnych. Wśród proponowanych narzędzi KIG wymienia:
- maksymalne wykorzystanie istniejącej infrastruktury, m.in. cable pooling
- nowoczesne mechanizmy finansowania, w tym fundusze prywatne i emerytalne oraz kontrakty długoterminowe
- dywersyfikację źródeł wytwarzania i rozwój niezależnych producentów, w tym klastrów energetycznych
- usunięcie barier ograniczających konkurencję na rynku energii
Przedsiębiorstwa, szczególnie MŚP, powinny mieć realną możliwość wyboru sprzedawcy i dostęp do przejrzystych ofert.
Piąty postulat to rozwój sieci i mocy dyspozycyjnej w tempie elektryfikacji. Zdaniem KIG wydatki na rozbudowę sieci powinny być w większym stopniu finansowane poza rachunkami za energię, a państwo powinno wspierać mechanizmy elastyczności systemu, takie jak magazyny energii i elastyczny pobór, bo zmniejszają one presję na sieci.
Efektywność, neutralność technologiczna i MŚP
Szósty postulat dotyczy efektywności energetycznej. Komitet postuluje powszechny i przewidywalny system zachęt, dostępny zwłaszcza dla MŚP. Obok istniejących mechanizmów, takich jak białe certyfikaty i dotacje, powinna pojawić się powszechna ulga podatkowa na inwestycje w efektywność energetyczną oraz prostsze procedury.
W siódmym punkcie KIG opowiada się za neutralnością technologiczną. Elektryfikacja ma być priorytetem tam, gdzie jest technicznie wykonalna i ekonomicznie uzasadniona. W sektorach, w których jej zastosowanie jest trudne lub nieopłacalne, należy dopuścić inne technologie niskoemisyjne, wybierane według kosztu redukcji emisji i bezpieczeństwa dostaw. Komitet zastrzega, że nie podważa to roli OZE jako głównej podstawy elektryfikacji w najbliższych latach ani roli energetyki jądrowej w dłuższej perspektywie.
Ósmy postulat to proporcjonalność wobec MŚP: wsparcie techniczne i finansowe dostosowane do skali działalności oraz maksymalnie uproszczone procedury, tak aby koszty administracyjne nie blokowały mniejszych inwestycji.
Równe warunki konkurencji i walka z dezinformacją
Dziewiąty postulat dotyczy konkurencyjności wobec importu. Towary wprowadzane na rynek UE powinny podlegać takim samym wymogom emisyjnym niezależnie od pochodzenia. Komitet KIG wskazuje na konieczność konsekwentnego stosowania mechanizmu CBAM, uwzględniania emisji związanych ze zużyciem energii elektrycznej przy ocenie śladu węglowego oraz jednolitej metodyki liczenia emisji, także w kryteriach zamówień publicznych i na rynkach wiodących dla produktów niskoemisyjnych. Bez wyrównania warunków ambitna polityka klimatyczna UE grozi według komitetu dalszą dezindustrializacją i przenoszeniem produkcji oraz emisji poza Europę.
Dziesiąty postulat to skuteczna komunikacja i przeciwdziałanie dezinformacji. Autorzy wskazują, że w Polsce jest duże społeczne poparcie dla transformacji, ale rośnie skala dezinformacji, m.in. o OZE, oraz narracji forsujących proste i nierealne rozwiązania, jak powrót do węgla. Jako przykład podają blackout na Półwyspie Iberyjskim w kwietniu 2025 r., który pokazuje, jak łatwo podważyć zaufanie do transformacji. Ich zdaniem państwo powinno temu przeciwdziałać szerokimi kampaniami informacyjnymi.
Stanowisko podpisały Alice Neffe, wiceprzewodnicząca ds. Innowacyjności, oraz Aleksandra Majda, wiceprzewodnicząca ds. Komunikacji i Partnerstwa Komitetu ds. Zrównoważonego Biznesu KIG.
Źródło: Komitet ds. Zrównoważonego Biznesu Krajowej Izby
