GRAPE (Group for Research in Applied Economics) wraz z ekspertami opublikował raport o rozwoju sektora handlu detalicznego w Polsce i o wpływie największej sieci handlowej w Polsce – Biedronki – na procesy zachodzące w tym sektorze i w polskiej gospodarce ostatnich 30 lat. Opracowanie obejmuje kluczowe zagadnienia, takie jak kształtowanie cen, jakość rynku pracy oraz konkurencyjność sektora detalicznego.
Biedronka częścią transformacji gospodarczej Polski
Raport osadza rozwój Biedronki w szerokim kontekście transformacji gospodarczej Polski – od lat 90., kiedy powstawały pierwsze sklepy sieci, przez okres poakcesyjnego wzrostu po wejściu do Unii Europejskiej, aż po współczesne wyzwania związane z cyfryzacją i globalnymi szokami takimi jak pandemia koronawirusa czy wybuch wojny w Ukrainie.
Dziś Biedronka stanowi jeden z najważniejszych punktów styku między konsumentem a gospodarką – przez jej sklepy przepływa istotna część wydatków gospodarstw domowych. Skala działalności przekłada się bezpośrednio na efektywność operacyjną oraz zdolność do wywierania presji konkurencyjnej na cały rynek detaliczny.
Jednym z najbardziej widocznych efektów tej skali jest wpływ na ceny. Zespół GRAPE pokazuje, że od 2015 roku Biedronka odgrywa istotną rolę w ograniczaniu tempa wzrostu cen żywności w Polsce. Dzięki efektywnemu zarządzaniu łańcuchem dostaw oraz silnej pozycji negocjacyjnej sieć przekłada swoją skalę na niższe ceny dla konsumentów, jednocześnie wpływając na strategie cenowe całego rynku.
Ceny żywności w Polsce pozostają niższe niż w innych krajach UE, nawet w naszym regionie. Częściowo może być to związane z dużym sektorem rolnictwa i przetwórstwa spożywczego w Polsce. Ale badanie na danych Biedronki pokazało, że trzymanie cen w ryzach przez tę sieć namacalnie obniża inflację cen żywności w Polsce – mówi prof. Joanna Tyrowicz, współautorka badania.
Raport zwraca również uwagę na wkład firmy w finanse publiczne. W latach 2012–2024 Biedronka zapłaciła około 7,2 mld zł podatku CIT, co czyni ją jednym z największych podatników w Polsce i podkreśla jej znaczenie dla budżetu państwa.
Wpływ lokalny
Jednocześnie działalność sieci ma silny wymiar lokalny. Każdy sklep to miejsca pracy, współpraca z dostawcami oraz impuls rozwojowy dla regionów. W wielu częściach kraju obecność Biedronki przyczyniła się do poprawy jakości zatrudnienia i stabilności dochodów, pokazując, że duży podmiot może realnie podnosić standardy rynku pracy.
Raport GRAPE wykracza poza analizę bieżącego wpływu. Autorzy wskazują także możliwe kierunki rozwoju sektora handlu detalicznego – od rosnącej roli efektywności i skali, po konieczność adaptacji do zmian demograficznych i technologicznych. Co istotne, część wniosków podważa intuicyjne założenia dotyczące wpływu dużych graczy na rynek.
Tego rodzaju współpraca naukowców i biznesu jest częsta w innych krajach, jej zaproponowanie w Polsce, w naszym rodzimym kontekście i z pełną otwartością do pracy z danymi to fantastyczny przykład jak wiele firma może zdziałać obok swojej głównej działalności i jak cenne wnioski może dać dla gospodarki, korzystając jednocześnie na sugestiach ze strony naukowców – podkreśla prof. Marcin Kacperczyk, członek Rady Naukowej GRAPE i współautor raportu.
Raport, który otrzymaliśmy, stanowi dla nas mapę – pokazuje nie tylko drogę, jaką przeszliśmy przez 30 lat obecności na polskim rynku, ale także to, jak może wyglądać handel jutra. Wnioski jasno wskazują, jak duże znaczenie Biedronka ma dla społeczeństwa i jak – m.in. dzięki polityce cenowej – wpływa na portfele Polaków. To nie przypadek, że analiza danych potwierdza, iż nasza sieć utrzymuje najniższe ceny w długim okresie w niemal wszystkich kategoriach produktów. Nasz wpływ jest również istotny z punktu widzenia finansów publicznych – jesteśmy największym płatnikiem CIT wśród sieci handlowych – komentuje Arkadiusz Mierzwa, dyrektor ds. korporacyjnych w sieci Biedronka.
Wnioski z raportu pokazują, że duże przedsiębiorstwa mogą pełnić rolę nie tylko uczestników rynku, lecz także jego stabilizatorów i współtwórców – wpływając na konkurencyjność, poziom cen, rynek pracy oraz kierunki rozwoju całej gospodarki.
