W ramach programu The Access Alliance, koalicji przedsiębiorstw, organizacji pozarządowych i instytucji publicznych utworzonej przez Glovo, powstał raport poświęcony bezpieczeństwu żywnościowemu w Polsce. Badanie zostało przeprowadzone w listopadzie 2025 roku i stanowi pierwszy w Polsce oparty na danych przegląd skali problemu, jego zasięgu oraz struktury grup najbardziej narażonych na ryzyko.
Zjawisko braku bezpieczeństwa żywnościowego w Polsce
Zjawisko braku bezpieczeństwa żywnościowego w Polsce przybiera wyraźnie zróżnicowany charakter i pozostaje w dużej mierze niezrozumiane przez opinię publiczną. Wyniki badania wskazują, że między 3,5% a 6,5% populacji (około 1,4-2,5 mln Polaków) realnie zmaga się z tym problemem, podczas gdy większość Polaków szacuje jego skalę na co najmniej 7%.
Problem choć często ukryty, posiada silny wymiar społeczny i relacyjny
Jednocześnie jedynie 10% respondentów potrafi poprawnie wskazać wszystkie elementy składające się na brak bezpieczeństwa żywnościowego, co potwierdza zarówno zawyżoną percepcję społeczną, jak i niski poziom wiedzy na temat tego zjawiska.
Najczęściej dotyczy ono:
· kobiet w wieku 18–34 lat
· osób z niższym wykształceniem
· mieszkańców wsi
· gospodarstw domowych liczących cztery lub więcej osób
· rodzin z dziećmi
· osób niepracujących lub osiągających miesięczny dochód poniżej 4 tys. zł netto
Zjawisko to pokazuje, że problem, choć często ukryty, posiada silny wymiar społeczny i relacyjny
Brak środków na zakup żywności
Brak środków na zakup żywności staje się w Polsce zjawiskiem o coraz bardziej odczuwalnej skali społecznej. Z najnowszych danych wynika, że w ciągu ostatnich 12 miesięcy niemal połowa Polaków (46%) obawiała się, czy wystarczy im pieniędzy na jedzenie.
Co trzecia osoba wskazuje, że takie obawy pojawiały się „często” lub „czasami”, co oznacza, że dla wielu gospodarstw domowych lęk o możliwość zakupu żywności był stałym elementem codziennego funkcjonowania.
Ograniczenia finansowe przekładają się bezpośrednio na realne konsekwencje żywieniowe. Aż 35% respondentów deklaruje, że w minionym roku musiało: pomijać posiłki, zmniejszać porcje bądź zastępować produkty tańszymi odpowiednikami.
To właśnie wybór tańszej, często mniej wartościowej żywności jest jednym z najczęściej stosowanych sposobów radzenia sobie z niedoborem środków.
Brak pieniędzy na jedzenie oddziałuje również na sferę społeczną. Aż 42% Polaków przyznało, że w ciągu ostatniego roku zrezygnowało ze spotkań towarzyskich z powodu kosztów związanych z jedzeniem lub wspólnymi posiłkami. Tego typu decyzje nierzadko stanowią pierwszy sygnał narastających trudności finansowych i jednocześnie pogłębiają ryzyko wykluczenia społecznego.
Codzienne nawyki żywieniowe
Codzienne nawyki żywieniowe Polaków charakteryzują się stosunkowo dużą stabilnością:
· większość badanych deklaruje spożywanie trzech lub więcej posiłków dziennie,
· 8% respondentów ogranicza się do dwóch lub mniej posiłków,
· niespełna 1% je tylko raz dziennie.
Większość Polaków ocenia, że ich dieta pokrywa dzienne zapotrzebowanie kaloryczne. Niemal jedna trzecia uważa, że dostarcza organizmowi więcej kalorii, niż potrzebuje, natomiast jedynie 6% deklaruje deficyt energetyczny.
Wyzwanie: jakość żywności
Dane te sugerują, że głównym wyzwaniem nie jest ilościowa dostępność żywności, lecz jej jakość:
· 23% badanych przyznaje, że ich posiłki nie są odpowiednio zbilansowane
· 22% nie potrafi ocenić, czy dostarczają one wszystkich niezbędnych składników odżywczych
· około połowa Polaków uważa swoją dietę za jakościowo prawidłową
Brak bezpieczeństwa żywnościowego w najbliższym otoczeniu
Brak bezpieczeństwa żywnościowego, choć często postrzegany jako zjawisko odległe i mało widoczne, okazuje się obecny również w najbliższym otoczeniu wielu Polaków. Wyniki badania wskazują, że niemal co czwarta osoba (24%) uważa, iż zna kogoś, kto regularnie zmaga się z trudnościami w zakupie wystarczającej ilości żywności:
· wśród nich 9% jest o tym całkowicie przekonanych
· natomiast 15% badanych jedynie podejrzewa, że taki problem może dotyczyć kogoś z ich bliskich
Ponad połowa respondentów (56%) deklaruje, że potrafiłaby rozpoznać, gdyby ktoś z ich otoczenia miał trudności z zaspokojeniem podstawowych potrzeb żywieniowych.
Badanie ujawnia również silny wymiar emocjonalny związany z tym zjawiskiem. Aż 61% osób deklaruje, że o swoich trudnościach powiedziałoby wyłącznie najbliższym, a 28% nie zwierzyłoby się nikomu. Te dane wskazują, że wstyd oraz obawa przed oceną społeczną pozostają ważnymi barierami utrudniającymi rozmowę o problemach z dostępem do żywności i poszukiwanie wsparcia.
Pomoc i solidarność społeczna
Pomoc i solidarność społeczna w obszarze dostępu do żywności stanowią w Polsce zjawisko zarówno powszechne, jak i silnie zakorzenione. Wyniki badania pokazują, że w ciągu ostatnich 12 miesięcy niemal połowa Polaków (48%) udzieliła wsparcia osobie mającej trudności z zakupem wystarczającej ilości jedzenia.
Forma udzielonej pomocy:
Tak wysoki poziom zaangażowania potwierdza, że problem braku bezpieczeństwa żywnościowego nie pozostaje społecznie obojętny.
Zjawisko braku bezpieczeństwa żywnościowego w Polsce jest znacznie bardziej złożone, niż mogłoby się wydawać. Choć według badań dotyka ono 3,5-6,5% społeczeństwa, jego konsekwencje są odczuwalne znacznie szerzej – zarówno w codziennych doświadczeniach wielu osób, jak i w sytuacjach obserwowanych w najbliższym otoczeniu.
Małgorzata Żurowska, Impact & Sustainability Lead w Glovo
W Glovo doskonale wiemy, że kluczowe znaczenie ma nie tylko ilościowy, lecz także jakościowy dostęp do żywności. Właśnie dlatego tworzymy i rozwijamy The Access Alliance, które umożliwia wspólne działanie partnerów biznesowych, instytucji społecznych i organizacji pozarządowych na rzecz poprawy dostępu do jedzenia. Wierzymy, że technologia – odpowiednio wykorzystana – może realnie wspierać walkę z brakiem bezpieczeństwa żywnościowego: ułatwiać dostęp do żywności, ograniczać marnowanie zasobów oraz kierować nadwyżki tam, gdzie są najbardziej potrzebne – mówi Małgorzata Żurowska, Impact & Sustainability Lead w Glovo.
Glovo i inicjatywa The Access Alliance
Glovo zachęca organizacje pozarządowe, firmy oraz samorządy lokalne do włączenia się w program The Access Alliance – inicjatywę, która łączy partnerów wokół wspólnego celu: poprawy dostępu do żywności i ograniczenia jej marnowania.
Wierzymy, że współpraca oparta na rzetelnych danych oraz realnych potrzebach społeczności pozwala skuteczniej przeciwdziałać zjawisku braku bezpieczeństwa żywnościowego, które w 2025 roku przybiera coraz bardziej złożone formy – podkreślają przedstawiciele spółki.
Przystępując do The Access Alliance, partnerzy stają się częścią szerokiej koalicji pracującej nad trwałymi, praktycznymi rozwiązaniami – od lepszego zarządzania zasobami, po działania projektowane wspólnie z lokalnymi społecznościami. Dołączenie do koalicji oznacza realne zaangażowanie w inicjatywy takie jak przekierowywanie nadwyżek jedzenia do potrzebujących, tworzenie lokalnych punktów wsparcia żywnościowego czy wdrażanie technologii ułatwiających szybkie reagowanie na deficyty żywności.
