Bioróżnorodność w Karkonoszach, system kaucyjny, zdrowsze wybory klientów i dekarbonizacja logistyki. Jak Grupa Żabka przekłada Strategię Odpowiedzialności na konkretne działania i jaki jest biznesowy efekt tych działań? W rozmowie z esgtrends.pl, Joanna Kasowska, Quality Standard & Climate Protection Director w Grupie Żabka, opowiada o tym, które obszary ESG są dziś najważniejsze, jak mierzyć ich efekty i jakie kroki sieć planuje w najbliższych latach.
Bioróżnorodność i działania realizowane z pracownikami w Karkonoszach, system kaucyjny czy ograniczanie śladu węglowego – to różne przykłady tego, jak Grupa Żabka przekłada swoją Strategię Odpowiedzialności na konkretne działania ESG. Które obszary są dziś dla Grupy najważniejsze i gdzie chcecie zrobić kolejny krok?
Joanna Kasowska: Kilka lat temu wdrożyliśmy Strategię Odpowiedzialności Grupy Żabka, którą ściśle zintegrowaliśmy ze strategią biznesową. W efekcie tworzą one jeden, spójny kierunek rozwoju, w którym cele biznesowe, środowiskowe i społeczne wzajemnie się uzupełniają i wspierają. Jej praktycznym odzwierciedleniem jest różnorodność naszych programów. W sklepach mają one formę promowania lepszego sposobu żywienia i promowania bardziej zrównoważonych nawyków, z kolei wewnątrz firmy przybierają one formę inwestycji w edukację pracowników i ich rozwój – i stąd czerpią źródło inicjatywy takie jak np. wolontariat pracowniczy.
Jeszcze inne programy dotyczą oddziaływania Grupy Żabka na środowisko. Mowa tu o inicjatywach wspierających ochronę bioróżnorodności, recykling oraz rozwój elektromobilności, a także o inwestycjach ograniczających ślad węglowy, takich jak centra logistyczne z certyfikatem BREEAM, w tym obiekt w Radzyminie.
Zatrzymajmy się na chwilę przy działaniach na rzecz klientów. Sklepy Żabki mają bezpośredni kontakt z konsumentem. Jak Grupa widzi swoją rolę w kształtowaniu wyborów klientów, także tych prozdrowotnych?
Joanna Kasowska: Oddziałujemy na otoczenie na wiele sposobów. Z jednej strony mamy bezpośredni kontakt z klientami, którzy w ramach naszej oferty otrzymują wybór i różnorodność produktów. Z drugiej czujemy także odpowiedzialność, by pokazywać im, które produkty wspierają ich codzienne funkcjonowanie samopoczucie. Chcemy, żeby lepszy wybór nie wymagał od konsumenta dodatkowego wysiłku. Dlatego skupiamy się na rozwiązaniach, które są blisko, są proste i łatwo wpisują się w codzienne życie. Właśnie na tym opiera się nasze podejście: „Wygodnie i odpowiedzialnie, dla każdego i na co dzień”.
Działania w tym obszarze obejmują także szereg innych inicjatyw. Wśród nich znajduje się m.in. program „Porcja Dobrego!”, w ramach którego opracowujemy nowe receptury dań i przekąsek, tak aby zawierały wysokiej jakości składniki i zachowywały zbilansowany profil odżywczy, bez zbędnych dodatków. Produkty te są starannie wybierane spośród oferty naszych marek własnych, takich jak Szamamm, Haps, Dobra Karma i Tomcio Paluch, i są to m.in. dania gotowe, kanapki, sałatki czy smoothie.
W ostatnim czasie zaangażowaliśmy się również w wydarzenie Good Food Forum, będące platformą wymiany wiedzy między przedstawicielami biznesu, ekspertami, środowiskiem naukowym, organizacjami społecznymi i mediami. Wspólnie skupiliśmy się na tym, jak dziś odżywiają się Polacy, jakie czynniki wpływają na ich wybory żywieniowe oraz jak wspólnie budować bardziej świadome, dostępne i odpowiadające współczesnym potrzebom podejście do żywienia.
Obserwujemy rynek i widzimy, z czym boryka się młodzież, rodzice, biznes. Widzimy też, że zmiana nawyków żywieniowych nie dokonuje się wyłącznie poprzez edukację. Kluczowe jest stworzenie klientom realnej możliwości wyboru produktów odpowiadających na ich potrzeby, także wtedy, gdy liczą się czas, dostępność i wygoda. Dlatego rolą biznesu powinno być stopniowe rozwijanie oferty i takie kształtowanie doświadczenia zakupowego, aby bardziej zbilansowane wybory stawały się coraz prostsze i bardziej naturalne. Edukacja pozostaje ważnym elementem tej zmiany, ale powinna iść w parze z dostępnością odpowiednich produktów i rozwiązaniami, które pomagają przełożyć wiedzę na codzienne decyzje.
Spotykamy się w Karkonoszach, gdzie Żabka po raz pierwszy uczestniczy w programie Re:Generacja. Wolontariusze Żabki porządkowali otoczenie szlaków w rejonie Hali Szrenickiej, Szrenicy i Śnieżnych Kotłów, a firma zainwestowała także w tablice informacyjne, budowę ścieżek i ochronę tutejszych siedlisk. Proszę opowiedzieć o tym programie i o tym, dlaczego wybraliście właśnie ten projekt.
Joanna Kasowska: Długo analizowaliśmy, jaki projekt wesprzeć w obszarze ochrony bioróżnorodności. Jako organizacja konsekwentnie dążymy do ograniczania naszego wpływu na środowisko i zależało nam na wyborze wiarygodnego i kompetentnego partnera, z którym osiągniemy wymierne efekty działań. Do współpracy zaprosiliśmy nie tylko Karkonoski Park Narodowy, ale również UNEP/GRID-Warszawa, który w tym projekcie wspomógł nas ekspertyzą.
W ramach projektu przyświecały nam trzy cele. Pierwszym było ograniczenie tzw. antropopresji na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego. Podczas spotkań z przedstawicielami KPN dowiedzieliśmy się, że park odwiedza około dwóch milionów turystów rocznie. Budowa i odnawianie ścieżek pozwolą kierować ruchem turystycznym tak, by chronić najbardziej wrażliwe obszary przyrodnicze.
Drugi – retencja wody, niezwykle ważna w dzisiejszych czasach. Nie chodzi wyłącznie o utrzymanie siedlisk, jakimi są torfowiska, ale także o ograniczanie emisji. Żywe torfowiska magazynują dwutlenek węgla, a te, które wysychają, niestety uwalniają go do atmosfery. Mamy więc do czynienia z wymiarem środowiskowym, klimatycznym oraz związanym z bioróżnorodnością, czyli ochroną różnorodnych gatunków roślin i zwierząt.
Trzecim celem był wymiar społeczny. Retencja wody, którą staramy się w tym przypadku poprawić, daje konkretne korzyści lokalnym społecznościom, na przykład w kontekście powodzi, a nawet dostępu do wody pitnej.
Wspomnę jeszcze o czwartym celu, czyli edukacji. Chcemy pokazywać turystom, jak odpowiedzialnie zachowywać się na terenach chronionych i pozostawiać przyrodzie przestrzeń do funkcjonowania. Robimy to z myślą o teraźniejszości, ale również o przyszłych pokoleniach. Myślę od razu o swoich dzieciach i o tym, jak ważna jest edukacja najmłodszych, bo to ona stanowi najlepszy fundament dla budowania odpowiedzialnych postaw wobec środowiska.
Ale to nie pierwsza współpraca Żabki w zakresie działań prośrodowiskowych.
Joanna Kasowska: Podjęliśmy już wcześniej współpracę z UNEP/GRID-Warszawa. Wówczas była to inicjatywa na wodach Bałtyku, związana z gospodarką obiegu zamkniętego, czyszczeniem wód i wyławianiem plastiku. Ufundowany przez nas kosz morski miał za zadanie oczyszczać wody Morza Bałtyckiego z odpadów powstałych na skutek działalności człowieka – odławiać odpady z basenu portowego, zanim znalazłyby się na dnie morza, gdzie uległyby rozpadowi, zanieczyszczając wody i stwarzając zagrożenie dla morskich organizmów.
Jakie plany w obszarze ESG ma Żabka na najbliższy rok, dwa? Czy pojawią się nowe inicjatywy i nowe pomysły łączące biznes, angażujące franczyzobiorców i jednocześnie z pozytywnym wpływem na ludzi i środowisko?
Joanna Kasowska: Wrócę do tego, o czym rozmawiałyśmy na początku. W ramach naszej Strategii Odpowiedzialności koncentrujemy się na klientach, których wspieramy w budowaniu lepszych nawyków żywieniowych. Obejmuje ona także szereg działań skierowanych do pracowników, franczyzobiorców, partnerów biznesowych i lokalnych społeczności. Jednym z naszych interesariuszy jest też środowisko naturalne. Tu koncentrujemy się na potrzebie ochrony bioróżnorodności, gospodarce obiegu zamkniętego, w tym systemie kaucyjnym, czy minimalizacji emisji w łańcuchu wartości. To obszary, w których będziemy konsekwentnie działać i które na stałe pozostaną częścią naszych operacji.
Na pewno będziemy pracować, zarówno w przyszłym roku, jak i w dłuższej perspektywie, nad rozwojem działań wspierających zrównoważone żywienie, gospodarkę obiegu zamkniętego, minimalizację strat żywności czy emisji, a także ochronę środowiska. Chodzi o to, aby środowisko naturalne i jego zasoby służyły nam jak najdłużej. Korzystamy z nich przecież nie tylko jako firma, ale także jako ludzie, podobnie jak nasi dostawcy. Naszym zadaniem jest ułatwienie dokonywania klientom lepszych wyborów żywieniowych czy środowiskowych, nie tylko poprzez edukację, lecz także dzięki projektowaniu rozwiązań, które w naturalny sposób pomagają wdrażać je w codziennych nawykach.
W Grupie Żabka angażujemy naszych pracowników nie tylko w działania edukacyjne, ale również w wolontariat. Każdy pracownik ma możliwość przeznaczenia na niego 8 godzin miesięcznie. Samo stworzenie takiej możliwości jednak nie wystarczy. Wiele osób chce pomagać, ale nie zawsze wie, od czego zacząć, gdzie znaleźć wiarygodną inicjatywę i jak zaangażować się w sposób bezpieczny i zgodny z zasadami.
Dlatego widzimy swoją rolę szerzej: organizujemy wolontariat od strony praktycznej i łączymy organizacje, które realnie potrzebują wsparcia, z pracownikami gotowymi poświęcić swój czas i energię. Pomagamy pokonać tę pierwszą barierę wejścia, wskazując konkretne możliwości, dostarczając narzędzia i ułatwiając cały proces. Bo bardzo często problemem nie jest brak gotowości do pomagania. Problemem jest brak prostego sposobu, żeby tę gotowość zamienić w konkretne działanie. I właśnie tutaj jako organizacja możemy odegrać ważną rolę.
Przejdźmy do twardych danych i działań Żabki w obszarze redukcji emisji i dekarbonizacji. Które inicjatywy, z Pani perspektywy, pozwalają dziś najlepiej redukować ślad węglowy?
Joanna Kasowska: Postawiliśmy sobie twarde cele w zakresie dekarbonizacji i minimalizacji emisji, a za nimi idą konkretne działania. Mamy stacje ładowania elektrycznych aut, nie tylko w centrali, czyli w głównym biurze w Poznaniu, ale także w centrach logistycznych. Część naszych zmotoryzowanych pracowników chętnie korzysta z tych rozwiązań.
Budując kolejne centra logistyczne, nie tylko korzystamy z energii odnawialnej, między innymi z paneli fotowoltaicznych, ale też projektujemy je tak, aby efektywność energetyczna była jak największa.
Realnym przykładem, że to się dzieje i że budynek jest rzeczywiście niskoemisyjny, jest certyfikacja BREEAM. Działamy w tym zakresie na dwóch płaszczyznach: BREEAM In-Construction, czyli na etapie budowy, oraz na etapie pracy centrów logistycznych, co pozwala nam nadzorować emisję i to, co się w tym obszarze dzieje. Wszystkie te dane trafiają następnie do naszych raportów rocznych, dostępnych na stronie www.zabkagroup.com.
Jak działania ESG przekładają się na biznes? O ile w przypadku inwestycji w efektywność energetyczną centrów logistycznych jest to łatwo policzalne, to w przypadku innych działań jest trudniej to zmierzyć. Mam rację?
Joanna Kasowska: Efektywnym i mierzalnym przykładem jest chociażby system kaucyjny, do którego przystąpiliśmy dobrowolnie. Zrobiliśmy to z dwóch powodów. Pierwszym z nich była odpowiedzialność i świadomość znaczenia gospodarki obiegu zamkniętego. Udostępniając dziś ponad 13 tysięcy punktów zwrotu butelek, widzimy, jak znaczący wpływ mamy na kształtowanie postaw klientów. Drugim powodem był biznes – zarówno z naszej perspektywy, jak i franczyzobiorców, którzy prowadzą sklepy. Przygotowując się do wdrożenia systemu, obserwowaliśmy doświadczenia innych krajów europejskich. Widzieliśmy, że małe sklepy, które nie zdecydowały się do niego przystąpić, notowały spadki sprzedaży. Dziś dostrzegamy podobny mechanizm: klient, który przychodzi do Żabki zwrócić opakowanie, często przy okazji robi zakupy. Od stycznia do 22 października br. zebraliśmy już 230 mln opakowań. To bardzo znaczący wynik.
Kolejny mierzalny wynik dotyczy produktów z programu “Porcja Dobrego!”, wspierającego lepsze wybory żywieniowe. Wartość sprzedaży produktów z tego asortymentu osiągnęła w ubiegłym roku ponad 2 mld zł. Ta bardzo konkretna liczba pokazuje, że wszystkie podejmowane przez nas inicjatywy nie mają charakteru doraźnego, lecz są trwale zintegrowane z prowadzonym przez nas biznesem.
Joanna Kasowska, Quality Standards & Climate Protection Director – od 20 lat związana z bezpieczeństwem i jakością żywności oraz wprowadzaniem produktów marek własnych. Posiada wieloletnie doświadczenie w zakresie systemów zarządzania żywnością oraz procesami jakościowym, a także środowiskowymi. Od 2009 r. związana z Żabka Polska. Od 2012 roku odpowiedzialna za budowanie usystematyzowanych procesów jakościowych i środowiskowych w organizacji. Od 2024 w roli Quality Standards & Climate Protection Director odpowiedzialna za budowanie strategii zrównoważonego systemu żywnościowego, adresując jednocześnie wyzwania dotyczące zdrowego odżywiania, dekarbonizacji, zrównoważonego łańcucha dostaw oraz obszaru gospodarki obiegu zamkniętego w Spółce, jako elementów strategii ESG. Angażuje organizacje w projekty projakościowe i prośrodowiskowe zgodnie z agendą zrównoważonego rozwoju, wykorzystując nowe narzędzia w obszarze bezpieczeństwa żywności, dobrego żywienia, a także strat żywności, recyklingu opakowań czy odzysku surowców wtórnych. Absolwentka Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu na kierunku Technologii Żywności i Żywienia oraz Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu na Kierunku Zarządzanie Jakością.
Rozmawiała: Katarzyna Łabuz
