Unimot SA równolegle ogranicza emisyjność tradycyjnego biznesu i inwestuje w nowe, niskoemisyjne segmenty – od OZE po paliwa alternatywne. O wyzwaniach związanych ze Scope 3, budowie Polityki Klimatycznej i włączaniu ESG do codziennych decyzji inwestycyjnych, rozmawiamy z Urszulą Jarczyk-Wójtowicz, Koordynatorem ds. zrównoważonego rozwoju i ESG w Unimot SA.
Redakcja ESG Trends: Unimot to grupa paliwowa co oznacza, że znajdujecie się dziś pod największą presją transformacyjną i dekarbonizacyjną. Czy w takiej branży dziś, ESG bardziej oznacza ograniczanie negatywnego wpływu, czy budowanie nowych kierunków działalności?
Urszula Jarczyk-Wójtowicz: W branży paliwowej, w której działa Grupa Unimot, ESG nie jest dziś wyborem wizerunkowym, lecz warunkiem utrzymania konkurencyjności i odporności biznesowej w realiach transformacji energetycznej. Dlatego odpowiedź na pytanie, czy ESG oznacza głównie ograniczanie negatywnego wpływu, czy budowanie nowych kierunków rozwoju, brzmi: jedno i drugie – i to równolegle.
Z jednej strony musimy systemowo ograniczać oddziaływanie naszej tradycyjnej działalności, czyli poprawiać efektywność energetyczną, redukować emisje, zarządzać zanieczyszczeniami i działać w coraz bardziej wymagającym otoczeniu regulacyjnym. To jest fundament utrzymania stabilności operacyjnej i kontroli ryzyka. Z drugiej strony równie ważne jest aktywne budowanie nowych filarów wzrostu – inwestycje w odnawialne źródła energii, paliwa alternatywne i rozwiązania wspierające dekarbonizację gospodarki. To one tworzą przyszłą wartość Grupy.
Grupa Unimot przygotowuje się do wydania kolejnego raportu ESG. Kiedy się ukaże i jakimi działaniami i postępami możecie się pochwalić?
UJW: Kolejny raport ESG Grupy Unimot opublikujemy w kwietniu. Warto podkreślić, że jest to dla nas szczególny moment, bo to nie jest wyłącznie projekt raportowy, lecz proces, który angażuje praktycznie całą organizację. Dla Grupy ma on dodatkowy wymiar – wcześniej nie podlegaliśmy obowiązkom wynikającym z dyrektywy NFRD, natomiast znaleźliśmy się w pierwszej grupie podmiotów objętych nowymi wymogami CSRD. To oznaczało konieczność zbudowania w bardzo krótkim czasie kompleksowego podejścia do zarządzania obszarami ESG, a nie tylko przygotowania dokumentu sprawozdawczego.
Miniony rok był pod tym względem kluczowy, bo pozwolił stworzyć solidne fundamenty pod obecny raport i dalszy rozwój Grupy w obszarze zrównoważonego rozwoju. Wprowadziliśmy Kodeks Odpowiedzialności Grupy Unimot, który pełni dziś rolę kompasu decyzyjnego dla pracowników i realnie wzmacnia kulturę odpowiedzialności w organizacji. Przyjęliśmy także Politykę Środowiskową wraz z jasno określonymi kierunkami działań i celami środowiskowymi, porządkując nasze podejście do wpływu na otoczenie naturalne.
Rozpoczęliśmy prace nad Polityką Klimatyczną, która będzie porządkować podejście do zarządzania ryzykami klimatycznymi, redukcji emisji oraz adaptacji do zmian klimatu.
Co istotne, ryzyka ESG zostały włączone do Systemu Zarządzania Ryzykiem w Grupie, dzięki czemu stały się elementem codziennego zarządzania biznesem, a nie odrębnym obszarem funkcjonującym obok strategii.
Urszula Jarczyk-Wójtowicz, Koordynator ds. zrównoważonego rozwoju i ESG w Biurze Relacji Inwestorskich i ESG, Unimot SA.
Bardzo ważnym krokiem były pierwsze konsultacje ESG z partnerami biznesowymi, które zaowocowały wdrożeniem Kodeksu Partnera Biznesowego Grupy Unimot i rozszerzeniem standardów odpowiedzialności na cały łańcuch wartości. Równolegle przeprowadziliśmy analizę poszanowania praw człowieka w całym łańcuchu dostaw, tworząc matrycę ryzyk oraz plan dalszych działań naprawczych i prewencyjnych.
Rozpoczęliśmy również prace nad Polityką Klimatyczną, która będzie porządkować podejście do zarządzania ryzykami klimatycznymi, redukcji emisji oraz adaptacji do zmian klimatu. Co istotne, ryzyka ESG zostały włączone do Systemu Zarządzania Ryzykiem w Grupie, dzięki czemu stały się elementem codziennego zarządzania biznesem, a nie odrębnym obszarem funkcjonującym obok strategii. Uzupełnieniem tych działań było opracowanie założeń do oceny projektów inwestycyjnych pod kątem zrównoważonego rozwoju, tak aby aspekty ESG były realnie uwzględniane w decyzjach biznesowych. To wszystko sprawia, że tegoroczny raport ESG nie jest jedynie podsumowaniem danych, ale odzwierciedleniem dużej zmiany organizacyjnej, którą Grupa przeszła w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy.
Zatrzymajmy się przy Polityce Klimatycznej. Jak Pani wspomniała, ten dokument jest w trakcie przygotowania. Jakie są najważniejsze punkty tego projektu?
UJW: Rozpoczęcie prac nad Polityką Klimatyczną to dla nas przede wszystkim krok w kierunku uporządkowania i długoterminowego zarządzania ryzykami oraz szansami związanymi ze zmianą klimatu. Jej celem nie jest stworzenie jednego dokumentu deklaratywnego, ale ram, które realnie wpłyną na sposób podejmowania decyzji biznesowych w całej Grupie.
W krótkim horyzoncie koncentrujemy się na pełnym uporządkowaniu danych emisyjnych we wszystkich spółkach, dalszym doskonaleniu metodologii liczenia emisji – w tym Scope 3 – oraz na włączeniu czynników klimatycznych do procesów inwestycyjnych i zarządzania ryzykiem. To fundament pod dalsze działania redukcyjne.
Naszym celem jest również systematyczna poprawa efektywności energetycznej infrastruktury, dalsza optymalizacja logistyki oraz stopniowe zwiększanie udziału niskoemisyjnych rozwiązań w działalności operacyjnej tam, gdzie jest to technologicznie i ekonomicznie uzasadnione.
Kluczowym wydaje się też stopniowa zmiana struktury koszyka produktów i usług w kierunku rozwiązań o niższej emisyjności. Oznacza to rozwój segmentów związanych z odnawialnymi źródłami energii, paliwami alternatywnymi oraz nowymi usługami energetycznymi, które odpowiadają na potrzeby dekarbonizującej się gospodarki.
W dłuższej perspektywie Polityka Klimatyczna ma wspierać pełną, strategiczną transformację Grupy w kierunku rozwoju niskoemisyjnych obszarów biznesowych, w szczególności w obszarze odnawialnych źródeł energii i nowych produktów energetycznych, przy jednoczesnym stopniowym ograniczaniu emisyjnej tradycyjnej działalności paliwowej.
Jeśli chodzi o harmonogram, obecny rok poświęcony jest na zbudowanie pełnych ram zarządzania klimatem, zdefiniowanie priorytetów oraz integrację ich z procesami biznesowymi. Kolejne lata będą okresem wdrażania działań operacyjnych i stopniowego podnoszenia ambicji redukcyjnych w miarę dostępności technologii i rozwoju rynku.
Największym wyzwaniem dla firm w zakresie „E” w ESG jest zazwyczaj obliczenie emisji. Jak to wygląda w Grupie Unimot i jakie działania podejmujecie w tym obszarze?
UJW: Nie będzie pewnie dla nikogo dużym zaskoczeniem, jeśli powiem, że u nas – podobnie jak w wielu firmach z sektora paliwowo-energetycznego – największym wyzwaniem w obszarze „E” w ramach ESG, jest precyzyjne policzenie emisji w całym łańcuchu wartości, a w szczególności w zakresie Scope 3. To właśnie tam powstaje zdecydowana większość naszego śladu węglowego – przede wszystkim w związku z zakupem i sprzedażą paliw oraz surowców energetycznych.
Scope 1 i 2, czyli emisje bezpośrednie oraz te związane ze zużyciem energii, są relatywnie łatwiejsze do zmierzenia i zarządzania. Natomiast Scope 3 obejmuje emisje, które w dużej części pozostają poza bezpośrednią kontrolą organizacji – związane z produkcją paliw, ich transportem morskim, kolejowym i drogowym, a także użytkowaniem przez klientów. W naszej działalności, prowadzonej na rynku międzynarodowym, szczególnie istotne są emisje generowane w transporcie i logistyce. To nieodłączny element obrotu paliwami – nie da się go wyeliminować, a możliwości szybkiej i pełnej redukcji są ograniczone zarówno przez dostępność infrastruktury, jak i realia rynkowe.
Dlatego nasze działania koncentrują się na systemowym i ewolucyjnym podejściu do redukcji. Z jednej strony maksymalizujemy wartość istniejących aktywów, traktując tradycyjny biznes jako źródło finansowania transformacji energetycznej. Oznacza to m.in. optymalizację portfela paliw ciekłych i gazowych, wzrost efektywności operacyjnej, poprawę efektywności energetycznej infrastruktury oraz ograniczanie emisyjności procesów. W obszarze logistyki skupiamy się na rozwiązaniach, które mogą wydawać się prozaiczne, ale są realnie skuteczne: optymalizacji tras, łączeniu transportów, wyborze bardziej efektywnych środków przewozu, ograniczaniu pustych przebiegów oraz ścisłej współpracy z partnerami spedycyjnymi podnoszącymi swoje standardy środowiskowe.
Jednocześnie rozwijamy ofertę niskoemisyjnych paliw i komponentów. Jako pierwsi w Polsce wprowadziliśmy do oferty paliwo HVO, które dziś stanowi jedną z najlepszych dostępnych alternatyw dla klasycznego oleju napędowego pod względem redukcji emisji i które może być stosowane w silnikach z napędem diesla. Co istotne, nasi przewoźnicy są często jednocześnie naszymi klientami – dostarczając im HVO, realnie wpływamy na obniżenie emisji w łańcuchu dostaw.
Równolegle inwestujemy w nowe linie biznesowe, które w dłuższym horyzoncie będą napędzać dekarbonizację: rozwój projektów OZE, zwiększanie własnej produkcji energii odnawialnej, paliwa alternatywne (biopaliwa, paliwa syntetyczne), nowe modele energetyczne dla klientów przemysłowych czy projekty w obszarze magazynowania energii. Nasze plany redukcyjne opierają się na stopniowej transformacji działalności – ewolucyjnej, opartej na realiach rynku i współpracy w całym ekosystemie dostaw.
Fundamentem tych działań jest optymalizacja aktywów, efektywność operacyjna i pragmatyczne zarządzanie kapitałem, z wyraźnym uwzględnianiem czynników ESG w decyzjach inwestycyjnych. To również istotny element strategii, choć z perspektywy samych emisji, wtórny wobec wyzwań związanych ze Scope 3.
Skuteczna redukcja jest możliwa, wymaga szerokiej współpracy z partnerami, konsekwentnej optymalizacji operacyjnej i długofalowej, stopniowej transformacji modelu biznesowego. Właśnie na tym opieramy nasze podejście.
Nie byłoby ESG bez działań z obszaru społecznego. Jak Grupa Unimot podchodzi do kwestii CSR i zaangażowania społecznego? Jakie konkretne inicjatywy realizujecie, zarówno w kontekście lokalnych społeczności, jak i klientów, i na co kładziecie największy nacisk?
UJW: Jednym z naszych kluczowych celów strategicznych jest prowadzenie polityki dobrego sąsiada. Wychodzimy z założenia, że nie ma wiarygodnego ESG bez realnych działań w obszarze społecznym – szczególnie w branży, której infrastruktura funkcjonuje bardzo blisko ludzi i lokalnych społeczności.
Nasze aktywa infrastrukturalne, w tym przede wszystkim sieć stacji paliw AVIA, działają w konkretnych miejscowościach, regionach i sąsiedztwach. Dziś to już 147 stacji paliw, co daje nam realną skalę oddziaływania, ale też dużą odpowiedzialność. Dzięki tej obecności jesteśmy bardzo blisko lokalnych społeczności – regularnie prowadzimy dialog z ich przedstawicielami, a liczbę takich spotkań raportujemy co roku. Traktujemy to jako fundament odpowiedzialnego biznesu.
Równolegle realizujemy szereg inicjatyw CSR, które stanowią wartość dodaną dla naszych klientów i otoczenia. Najbardziej rozpoznawalna jest ogólnopolska kampania „Bezpieczne podróże z Bernim”. Ich symbolem jest firmowa maskotka – piesek Berni, dostępny na stacjach AVIA. 1% ze sprzedaży każdego pluszaka przekazujemy na rzecz schronisk dla bezdomnych zwierząt, łącząc zaangażowanie społeczne z realnym wsparciem potrzebujących.
Kampania ma charakter kompleksowy i edukacyjny. Dzieci mogą bezpłatnie zbierać pieczątki w „Paszporcie Młodego Podróżnika”, a rodziny korzystać z przygotowanych przez nas materiałów – słuchowisk i bajek udostępnionych na platformie Spotify, idealnych na długie podróże samochodem. Organizujemy również wydarzenia plenerowe i akcje na stacjach, połączone z edukacją w zakresie bezpiecznego, rodzinnego podróżowania po Polsce. To inicjatywy skierowane bezpośrednio do naszych klientów i odpowiadające na ich realne potrzeby.
Bardzo ważnym obszarem naszego zaangażowania społecznego jest także inkluzja i dostępność. Wdrożyliśmy pakiet rozwiązań stworzonych z myślą o osobach z niepełnosprawnościami oraz szczególnymi potrzebami. Obejmują one zarówno proste, codzienne udogodnienia, jak możliwość przywołania obsługi klaksonem, „ciche godziny” dla osób w spektrum autyzmu, kasy pierwszeństwa dla osób z niepełnosprawnościami czy kobiet w ciąży, jak i trwałe zmiany infrastrukturalne. Kończymy proces dostosowywania stacji do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich: poszerzamy przestrzenie między regałami, likwidujemy progi i dostosowujemy toalety.
Wierzymy, że odpowiedzialność społeczna to nie jednorazowe akcje, ale konsekwentne budowanie relacji z otoczeniem – lokalnymi społecznościami, klientami i partnerami. Na tym właśnie polega dla nas polityka dobrego sąsiada – bycie obecnym, uważnym i realnie odpowiadającym na potrzeby ludzi, wśród których prowadzimy działalność.
Urszula Jarczyk-Wójtowicz jest Koordynatorem ds. zrównoważonego rozwoju i ESG w Biurze Relacji Inwestorskich i ESG, Unimot SA.
Rozmawiała: Katarzyna Łabuz
Rozmowa ESG Trends
