Rynek odsprzedaży stał się jedną z najszybciej rosnących sił w globalnym handlu detalicznym. Według prognoz branżowych wartość gospodarki rzeczy z drugiej ręki ma osiągnąć rekordowe poziomy do 2025 roku, rozwijając się nawet trzykrotnie szybciej niż segment fast fashion.
Nowy nurt: Circular Monday
To, co kiedyś należało do sklepów z używaną odzieżą i entuzjastów vintage, przekształciło się w ruch głównego nurtu. Circular Monday, czyli międzynarodowa inicjatywa promująca gospodarkę obiegu zamkniętego podkreśla, że ta zmiana ma charakter nie tylko ekonomiczny, ale również kulturowy. Jest sygnałem redefinicji tego, co oznacza nowość w epoce ukształtowanej przez świadomą konsumpcję, innowacje cyfrowe i zmiany pokoleniowe.
Rośnie popularność platform odsprzedaży
Dzisiejsi kupujący, a zwłaszcza przedstawiciele Generacji Z i Millenialsów, odrzucają przekonanie, że to posiadanie definiuje tożsamość. Dla nich wartość leży w doświadczeniu, historii i zrównoważeniu.
Wzrost popularności cyfrowych platform odsprzedaży, takich jak Vinted, Depop czy The RealReal, pokazuje, że kupowanie rzeczy z historią stało się nowoczesnym wyrazem stylu i świadomości. Zakup używanej kurtki czy odnowionego telefonu nie jest kompromisem. To deklaracja niezależności od kultury nadmiaru.
Kupowanie rzeczy z drugiej ręki to dziś akt świadomego wyboru; nie odrzucenie jakości, lecz nadmiaru. Dzisiejsi konsumenci rozumieją, że trwałość i charakter są ważniejsze niż nieustanna nowość. Wybór rzeczy z drugiej ręki odzwierciedla świadomość, że prawdziwy koszt szybkiej konsumpcji wykracza daleko poza metkę z ceną – mówi Piotr Nejman, Prezes Fundacji Circular Poland.
Produkty o wydłużonym cyklu życia
To nowe podejście widać w liczbach. Analitycy przewidują, że do 2025 roku co piąta kupiona w Europie sztuka odzieży będzie pochodzić z drugiej ręki, a w Ameryce Północnej rynek odsprzedaży wzrośnie o ponad 100% w ciągu pięciu lat. Jednak poza statystykami kryje się głęboka transformacja relacji ludzi z posiadanymi przedmiotami.
Produkty przestają być postrzegane jako jednorazowe i stają się aktywami o wydłużonym cyklu życia, częścią opowieści, która trwa, zmienia się i łączy użytkowników oraz pokolenia.
Gospodarka obiegu zamkniętego napędza innowacje
Za tym wzrostem stoi rozbudowująca się sieć firm działających zgodnie z zasadami cyrkularności: od dużych marek integrujących odsprzedaż i programy napraw, po lokalne start-upy budujące modele oparte na społeczności. Patagonia, Levi’s i COS prowadzą globalne programy odkupu i odsprzedaży, podczas gdy mniejsze firmy eksperymentują z wynajmem, wymianą czy systemami subskrypcyjnymi.
Gospodarka obiegu zamkniętego okazuje się zarówno zrównoważona, jak i rentowna. Stymuluje nowe umiejętności, tworzy lokalne miejsca pracy i rozwija kreatywność w różnych sektorach – od mody i elektroniki po meble i mobilność. Dla inwestorów jest to rynek o realnej, długoterminowej wartości. Dla społeczności zaś, źródło odporności. Circular Monday podkreśla, że to nie chwilowy trend, lecz fundament nowej logiki gospodarczej, w której zrównoważenie oznacza konkurencyjność.
Gospodarka obiegu zamkniętego okazuje się zarówno zrównoważona, jak i rentowna
W kulturze młodzieżowej vintage nie oznacza już staroświeckości. Stało się językiem indywidualizmu i autentyczności. Na TikToku i Instagramie filmiki z lumpeksowych łowów i przeróbek rzeczy z drugiej ręki stają się viralami, czyniąc rzeczy z drugiej ręki globalną estetyką. Urok polega nie tylko na niższych cenach, ale na emocjonalnej wartości unikatowości i odpowiedzialności.
Cyrkularność stała się nową definicją bycia cool, a świadome wybory konsumentów są najsilniejszym sygnałem dla rynku. Obserwujemy dziś pokoleniowy rebranding wartości. Dla Gen Z i Millenialsów cyrkularność to nie tylko etyka – to aspiracja. Ich wybory realnie wpływają na strategie marek i detalistów oraz na projektowanie usług i produktów. Second-hand, naprawa i upcycling zostają z nami na długo – podkreśla Alexandra Davidsson, jedna z założycielek Circular Monday i Climate Hero.
Ta kulturowa zmiana jest głęboka. Model fast fashion, oparty na niekończącej się nowości, traci swój blask, zastępowany przez nowy rodzaj prestiżu: styl, który trwa. Naprawa, ponowne użycie i odsprzedaż nie są już postrzegane jako alternatywy wobec konsumpcji, ale jako mądrzejsze, bardziej kreatywne formy uczestniczenia w niej. Cyrkularność staje się aspiracyjna, nie tylko etyczna.
Circular Monday jako platforma dla zmiany
Circular Monday działa jako globalna scena dla tej ewolucji. Założona w Szwecji jako pozytywny kontrapunkt do Black Friday, jednoczy setki firm, organizacji i społeczności funkcjonujących zgodnie z zasadami obiegu zamkniętego. Jej misją nie jest zachęcanie do większej sprzedaży, lecz do sprzedaży mądrzejszej. Udowadnia, że każdy zakup rzeczy z drugiej ręki jest małym, lecz znaczącym aktem zmiany systemowej.
Co roku inicjatywa prezentuje przykłady cyrkularnych modeli biznesowych w różnych sektorach: od kawiarni naprawczych po resellerów mody, od centrów odnawiania elektroniki po biblioteki narzędzi. Razem tworzą żywą sieć, która pokazuje, jak praktyki cyrkularne mogą działać na każdym poziomie.
Model gospodarki obiegu zamkniętego to nie przyszłość, a teraźniejszość. Przynosi realne przychody, zmniejsza ilość odpadów i przekształca sposób, w jaki marki i konsumenci wchodzą w interakcje. Zmiana dzieje się teraz, a ci, którzy dostosują się pierwsi, będą liderami kolejnej generacji zrównoważonego rozwoju – podkreśla Alexandra Davidsson.
Alternatywa dla Black Friday
W listopadzie, gdy świat znów przygotowuje się na zakupowe szaleństwo Black Friday, Circular Monday zaprasza konsumentów i firmy do zatrzymania się, zastanowienia i odnalezienia wartości w tym, co już istnieje. Przesłanie jest proste, ale potężne: najbardziej zrównoważony produkt to ten, który już trzymasz w rękach.
O Circular Monday
Circular Monday to globalny ruch promujący konsumpcję cyrkularną, założony w Szwecji w 2017 roku jako pozytywna alternatywa dla Black Friday. W 2025 roku inicjatywa rozszerza się do formatu Circular Week, rozpoczynając się globalną transmisją 17 listopada podczas szczytu ONZ COP30, poświęconą cyrkularności.
Ruch łączy tysiące firm, organizacji i społeczności na całym świecie, które promują naprawę, ponowne użycie i świadomą konsumpcję. Circular Monday, obchodzone 24 listopada, inspiruje ludzi na całym świecie do włączenia się w ruch cyrkularny i celebracji piękna rzeczy z historią.
