Nowa edycja Raportu Trendów ESG 2025/2026 już dostępna. Co się zmienia w podejściu firm?

Kolejna edycja raportu „Trendy ESG 2025/2026” to opracowanie pokazujące, jak dynamicznie zmienia się krajobraz regulacyjny, inwestycyjny i operacyjny wokół zrównoważonego rozwoju. Eksperci m.in. z PFR, KIG, Deloitte, JWA, BPI wskazują na kierunki, które realnie wspierają decyzje inwestycyjne, transformację energetyczną i zarządzanie ryzykiem.

Regulacyjne „oddechy” i realne ryzyka

Rok 2026 rozpoczyna się w atmosferze złagodzenia presji raportowej. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości, który – w ślad za unijnym pakietem upraszczającym – ogranicza krąg firm zobowiązanych do raportowania ESG.

Eksperci podkreślają jednak, że mniejsze firmy nie powinny traktować tego jako sygnału do wycofania się z działań. Presja rynkowa nie maleje – banki różnicują warunki finansowania w zależności od ryzyk klimatycznych, a duzi kontrahenci wymagają danych środowiskowych w łańcuchach dostaw. W praktyce brak strategii ESG może oznaczać droższy kredyt, utratę przetargu lub wykluczenie z rynku.

Zrównoważony rozwój to dziś znacznie więcej niż ESG i raporty. To twarde prawo środowiskowe, społeczne oraz wymagania dotyczące sposobu prowadzenia działalności. Wyższe opłaty środowiskowe, rosnące koszty emisji, odpady i rozszerzona odpowiedzialność producenta, nowe wymogi dotyczące produktów, energii,
wody czy bezpieczeństwa pracy. Te regulacje nie znikają. Przeciwnie: rosną wymagania techniczne, środowiskowe i pracownicze oraz związane z nimi koszty, niezależnie od tego, czy firma publikuje raport, czy nie – mówi Jolanta Okońska-Kubica, Przewodnicząca Komitetu ds. Zrównoważonego Biznesu Krajowej Izby Gospodarczej.

MŚP pod presją łańcuchów dostaw

Z analiz wynika, że tylko 20 proc. firm posiada dziś strategię ESG, choć ponad połowa deklaruje jej wdrożenie. Polski Fundusz Rozwoju (PFR) uruchomił Test Gotowości ESG, który pozwala firmom ocenić poziom przygotowania w 10 kluczowych obszarach – od strategii po wpływ środowiskowy i ład organizacyjny. Program obejmuje także bezpłatne kursy online, wsparcie technologiczne i dostęp do narzędzi cyfrowych automatyzujących raportowanie.

W raporcie „Trendy ESG 2025/2026” zaprezentowano szereg usług i narzędzi wspierających sektor małych i średnich przedsiębiorstw w przygotowaniu strategii ESG.

Znaczenie rzetelnej oceny aktualnego poziomu gotowości organizacji to punkt wyjścia do planowania działań, budowy strategii ESG i przygotowania do obowiązków raportowych. Wdrażanie ESG bez uprzedniej diagnozy jest jak nawigowanie bez mapy. Rzetelna ocena aktualnego stanu organizacji czyli Test Gotowości ESG pozwala zrozumieć, gdzie firma już spełnia standardy, a gdzie występują luki regulacyjne czy operacyjne – mówi Magda Gajownik, Dyrektor Biura Transformacji AI i Cyfryzacji, PFR SA.

GOZ: od recyklingu do zmiany modelu biznesowego

Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ) pozostaje jednym z filarów transformacji. Eksperci raportu zwracają uwagę, że recykling nie wystarczy. Potrzebne jest projektowanie produktów z myślą o ich naprawie, demontażu i ponownym użyciu.

Raport pokazuje, że gospodarka o obiegu zamkniętym jest ważnym kierunkiem działań największych firm działających w Polsce. Przykładem jest Biedronka, która w 2024 roku wykorzystała niemal 6 tys. ton recyklatu w opakowaniach swoich marek własnych, ograniczając zużycie surowców pierwotnych i emisję CO₂. Z kolei LPP rozwija system zbiórki i ponownego obiegu odzieży, tworząc infrastrukturę umożliwiającą zawracanie tekstyliów do obiegu zamiast kierowania ich na składowiska.

Model cyrkularny wzmacniają także rozwiązania oparte na rynku wtórnym. IKEA uruchomiła platformę second-hand, dzięki której klienci mogą odsprzedawać używane produkty, wydłużając ich cykl życia. Podobny kierunek obrało Allegro, rozwijając usługę OdZyskaj, wspierającą bezpieczną i wygodną odsprzedaż elektroniki.

Z raportu wynika, że GOZ coraz częściej oznacza odejście od modelu „posiadać” na rzecz „korzystać”. Rosnące znaczenie zyskują usługi wynajmu, napraw, odkupu i współdzielenia produktów, które pozwalają firmom budować nowe źródła przychodów, a jednocześnie ograniczać presję na zasoby i środowisko.enia.

OZE: zielona energia jako element strategii

Odnawialne źródła energii wchodzą do głównego nurtu strategii operacyjnych firm. Przedsiębiorstwa decydują się na długoterminowe umowy typu cPPA, które stabilizują ceny energii i realnie zwiększają udział zielonej energii w bilansie zużycia.

Taką drogę wybrały m.in. Leroy Merlin Polska oraz Bricoman Polska, które podpisały 8-letnią umowę z Polenergia na dostawy energii odnawialnej. Równolegle Carrefour Polska realizuje globalny plan redukcji zużycia energii w ramach strategii „Carrefour 2026”, systematycznie ograniczając zapotrzebowanie na energię elektryczną i zwiększając udział OZE.

Na szeroką skalę inwestuje także Dino Polska, informując, że już 95 proc. jej sklepów korzysta z odnawialnych źródeł energii. Z kolei Mars rozwija program Renewable Acceleration, którego celem jest przyspieszenie inwestycji w nowe moce wytwórcze i redukcja śladu węglowego w całym łańcuchu wartości.

Zielona energia jest narzędziem ograniczania kosztów operacyjnych, zabezpieczania cen energii w długim horyzoncie oraz budowania przewagi konkurencyjnej.

Green Buildings: rynek dzieli się na „zielone” i „brązowe” aktywa

W sektorze nieruchomości ESG jest dziś integralnym elementem decyzji inwestycyjnych. Obiekty energochłonne, nieprzystosowane do nowych regulacji, mogą tracić na wartości (tzw. brown discount). Zyskują aktywa modernizowane w duchu „retrofit first”.

ESG przestaje być „projektem wizerunkowym”, a staje się fundamentalnym kryterium oceny wartości aktywów. Trendem, który szczególnie przyspieszy, będzie wprowadzenie zintegrowanych strategii „retrofit first”: modernizacji istniejących obiektów, które odpowiadają za największą część emisji. Dodatkowo w 2026 rosnąć będzie rola danych – nie tych deklaratywnych, lecz realnych, mierzalnych, audytowalnych i porównywalnych. Inwestorzy nie mają już cierpliwości do ogólników i deklarowania tego, że strony umowy będą „dokładały starań” – mówi Jerzy Wójcik, CEO JWA.

ESG 2026: koszt czy inwestycja?

Wspólny mianownik całego raportu jest jasny: rok 2026 będzie momentem weryfikacji. Firmy, które potraktują ESG jako koszt administracyjny, mogą stracić dostęp do finansowania i kontraktów. Te, które potraktują je jako element strategii, zyskają odporność, przewagę konkurencyjną i stabilność w długim horyzoncie.

„Trendy ESG 2025/2026” pokazują, że zrównoważony rozwój to dziś kwestia decyzji biznesowych, które zdecydują o obecności firm na rynku w kolejnych latach.

Pełna treść Raportu „Trendy ESG 2025/2026”

Partnerami raportu są: PFR, JWA i BPI Real Estate