Cztery edycje akcji ‘WARTA warta posprzątania’, tysiące uczestników i mniej śmieci w naturze. W rozmowie z ESG Trends Beata Butwicka, Prezes Fundacji Nasza Ziemia, mówi o partnerstwie z Lidlem i o tym, jak biznes może realnie wspierać społeczeństwo, rzekę Wartę i całe środowisko naturalne.
Akcja „WARTA warta posprzątania” odbywa się już po raz czwarty. Jak Pani ocenia jej rozwój – co zmieniło się od pierwszej edycji?
Beata Butwicka: Przede wszystkim każdego roku zmniejszała się ilość zabieranych przez uczestników odpadów. W pierwszym roku było to nieco ponad 1800 kilogramów, w drugiej edycji było to 1035 kilogramów zaś w roku ubiegłym było to już „tylko” 876 kilogramów. W każdej edycji sprzątaniem obejmujemy tereny rekomendowane przez Wydział Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Poznania, znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie rzeki Warty, m.in. plaże i park na Szelągu, tereny pod Mostem Lecha czy Wartostradę.
Ta zmniejszająca się ilość odpadów porzuconych w naturze to z jednej strony stale rosnące nakłady na opiekę nad terenami zielonymi, którą wykonują służby miejskie, ale z drugiej strony rośnie świadomość ludzi – coraz bardziej doceniają fakt, że tam, gdzie wypoczywamy, po prostu nie warto śmiecić. Jak będzie w tym roku, kiedy sprzątać będziemy tereny zielone poznańskiej Malty i Cybiny? Zobaczymy.
Dlaczego właśnie rzeka Warta i jej okolice stały się symbolem tej inicjatywy?
BB: Wydarzenie „WARTA warta posprzątania” stanowi akcję specjalną organizowaną w ramach misyjnego programu Fundacji Nasza Ziemia – Akcji Sprzątania świata – Polska, która od 1994 roku głosi manifest nieśmiecenia w naturze oraz strategii ograniczania plastiku „REset Plastic”, realizowanej przez firmę Lidl Polska, dla której Poznań jest miejscem szczególnym ze względu na siedzibę firmy w Tarnowie Podgórnym.
Zatem ten sojusz na rzecz czystej Ziemi, który zawiązaliśmy w 2022 roku, spełnia swoją edukacyjną rolę, ale też faktycznie odciąża brzegi i samą rzekę Wartę z zalegających tam odpadów.
Dzięki wsparciu finansowemu Lidl Polska to wydarzenie może się odbywać, ale też przynosić tak spektakularne efekty, jak prawie 2 tysiące uczestników w trzech edycjach projektu i niemal 4 tony posprzątanych z natury odpadów. Lidl Polska zapewnia również wsparcie komunikacyjne i promocyjne dla projektu, dzięki czemu docieramy z informacją i zaproszeniem na wydarzenie nie tylko do dzieci i młodzieży szkolnej, ale także do mieszkańców Poznania oraz do opinii publicznej – Beata Butwicka, Prezes Fundacji Nasza Ziemia.
Jak wygląda podział ról – co wnosi Lidl, a co Fundacja – w organizację wydarzenia?
BB: Przede wszystkim dzięki wsparciu finansowemu Lidl Polska to wydarzenie może się odbywać, ale też przynosić tak spektakularne efekty, jak prawie 2 tysiące uczestników w trzech edycjach projektu i niemal 4 tony posprzątanych z natury odpadów. Lidl Polska zapewnia również wsparcie komunikacyjne i promocyjne dla projektu, dzięki czemu docieramy z informacją i zaproszeniem na wydarzenie nie tylko do dzieci i młodzieży szkolnej, ale także do mieszkańców Poznania oraz do opinii publicznej.
Co więcej, Lidl Polska wnosi do tego projektu odpowiedzialność za edukację ekologiczną najmłodszego pokolenia poprzez wspólną, długofalową realizację tego projektu. Nie ma nic cenniejszego niż zaufanie kadry pedagogicznej polskiej szkoły do realizowanych przez Fundację Nasza Ziemia działań prośrodowiskowych, a fakt, że nasi Partnerzy, w tym firma Lidl Polska, czynią to nie akcyjnie, a w długim horyzoncie czasowym, buduje reputację tych wspólnych projektów. Nauczyciele wpisują do swoich kalendarzy datę wydarzenia i liczą na nie w kolejnych latach. Lidl Polska jest też Partnerem naszego misyjnego programu jakim jest Akcja Sprzątanie świata – Polska, który Fundacja Nasza Ziemia koordynuje nieprzerwanie od 1994 roku.
Zatem współpraca Lidl Polska i Fundacji Nasza Ziemia to połączenie dobrej praktyki, jaką jest wspieranie przez biznes organizacji pożytku publicznego, z realizacją celów w zakresie edukacji ekologicznej, w czym Fundacja Nasza Ziemia ma ogromne doświadczenie i cieszy się powszechną renomą. Obie strony na tym zyskują.
Czy widać, że zaangażowanie biznesu, takiego jak Lidl Polska, realnie wpływa na skalę i skuteczność akcji?
BB: Oczywiście, bez wsparcia firm, w tym takich jak Lidl Polska, świadomych wagi edukacji ekologicznej szczególnie najmłodszych Polaków, Fundacja Nasza Ziemia nie zrealizowałaby przez ostatnie trzy dekady tak wielu wartościowych projektów edukacyjnych. Bez wsparcia biznesu nie moglibyśmy nieprzerwanie od 1994 roku koordynować największą, praktyczną lekcją ekologii, jaką jest Akcja Sprzątanie świata – Polska.
Oczywiście ważne dla nas jest to, jaki jest to biznes i czy w swoich strategiach rozwoju uwzględnia kwestie ochrony środowiska naturalnego, a potem faktycznie je wdraża. Bardzo na to zwracamy uwagę, chroniąc zaufanie, jakim obdarza nas opinia publiczna, a firma Lidl Polska należy do grona Partnerów, którzy takie działania mają wpisane w swoją strategię i je podejmują. Istotnym elementem Akcji, w tym również wydarzenia „WARTA warta posprzątania”, jest budowanie partnerstwa i wspólnoty, działanie wszędzie w Polsce – zarówno terytorialnie, jak i w grupach wiekowych.
Akcja ,,WARTA warta posprzątania” jest takim modelowym przykładem budowania partnerstw lokalnych. Silnie wydarzenie wspiera Urząd Miasta oraz miejskie jednostki takie jak: Wydział Gospodarki Komunalnej i Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Poznania, Zakład Zagospodarowania Odpadów w Poznaniu, ale też inne ważne instytucje jak Poznański Ośrodek Sportu i Rekreacji, Klub Sportowy Warta Poznań, Wody Polskie czy Lasy Państwowe. Zaś Prezydent Poznania od początku obejmuje wydarzenie swoim Patronatem Honorowym. Co najważniejsze, w wydarzeniu każdego roku licznie biorą udział placówki oświatowe – nie tylko z Poznania, ale i okolic.
Jakie odpady wciąż dominują i co to mówi o naszych nawykach konsumenckich? Czy można już dostrzec pozytywne efekty w postaci mniejszego zaśmiecenia terenów, które były sprzątane w poprzednich latach?
BB: Przez minione trzy dekady ponad 24 miliony uczestników naszej Akcji Sprzątanie świata posprzątało z natury prawie 46 milionów kilogramów odpadów. Dzięki nim zlikwidowane zostało niemal 34 tysiące dzikich wysypisk! O ile w pierwszych dwóch dziesięcioleciach przeważały śmieci tak zwane wielkogabarytowe, jak np. zużyty sprzęt RTV AGD, stare kanapy czy odpady budowlane, to w ostatnich latach dominują śmieci, a właściwie odpady, które my nazywamy „weekendowymi”. Są to szklane i plastikowe butelki po napojach, opakowania po jedzeniu wykonane z tworzyw sztucznych, puszki, mini grille, mokre chusteczki.
Plagą są również pety papierosowe, których w ciągu ostatnich dwóch lat zebraliśmy ponad milion, oraz kapsle. Wiele z nich mogłoby po prostu trafić do odpowiedniego pojemnika na odpady i zostać poddane recyklingowi. Ta zasada co do rodzaju zbieranych odpadów jest taka sama w stosunku do wydarzenia ,,WARTA warta posprzątania”. Z jednej strony niewątpliwe nasza świadomość w zakresie wpływu człowieka na środowisko rośnie, ale z drugiej strony to, co trafia do natury, w naszym odczuciu jest przejawem zwykłego braku kultury i bezrefleksyjnego, a nawet bezmyślnego zachowania niektórych przedstawicieli naszego gatunku. Dlatego tegoroczna 32. edycja naszej Akcji Sprzątania świata odbywa się pod hasłem: „W naturę z Kulturą”.
Duży nacisk kładą Państwo na edukację dzieci i młodzieży. Jak najmłodsi reagują na udział w takich akcjach? Czy dostrzega Pani, że rośnie ekologiczna świadomość kolejnych pokoleń?
BB: Dzieci i młodzież szkolna to „serce” tej Akcji od początku. Jak wynika z naszych Raportów, które wydajemy, podsumowując każdą edycję Akcji, młodzi ludzie stanowią ponad 80% uczestników, którzy wychodzą w trzeci weekend września (finał Akcji) posprzątać swoje kawałki Ziemi. Do tego trzeba doliczyć liczne grono uczniów, który angażują się właśnie w takie akcje specjalne jak ,,WARTA warta posprzątania”. Niewątpliwie na ten sukces składa się inicjatywa kadry pedagogicznej polskiej szkoły i przedszkola. To ich zaangażowanie sprawia, że uczniowie z ochotą biorą udział w takich inicjatywach.
Warunkiem jest oczywiście dobre, uwzględniające podstawę programową i realia szkoły, przygotowanie programu wydarzenia, a następnie rzetelne, ale też atrakcyjne jego zrealizowanie. Najmłodsi uczestnicy to najwdzięczniejsza, ale też doskonale przygotowana teoretycznie społeczność naszch akcji terenowych. To z pewnością będą już inni dorośli – pełni miłości do Matki Ziemi i odpowiedzialni za swoje zachowania wobec przyrody.
Gdyby mogła Pani jednym zdaniem zachęcić każdego Polaka, by wziął udział w „Sprzątaniu świata” – co by Pani powiedziała?
BB: Nasza Założycielka i Inicjatorka Akcji Sprzątanie świata w Polsce, Mira Stanisławska – Meysztowicz przed 30 laty powiedziała takie jedno szczególne zdanie: „Kto raz z nami posprzątał, ten nigdy nie będzie śmiecił”. Tego edukacyjnego wymiaru naszej Akcji jesteśmy pewni. Dlatego serdecznie zapraszamy wszystkich do uczestniczenia w 32. edycji Akcji Sprzątanie świata – Polska, której finał przypada na weekend 19-21 września.
Rozmowa ESG Trends
