Traceability, czyli identyfikowalność, to zdolność do śledzenia produktu na każdym etapie jego życia – od surowca, przez produkcję, aż po finalnego odbiorcę. W praktyce oznacza to możliwość odpowiedzi na dwa podstawowe pytania: skąd pochodzi ten produkt? oraz dokąd trafił i co się z nim działo po drodze? – wyjaśnia Olena Kobylchenko, Menedżer ds. ESG, GS1 Polska.
Traceability filar transparentności i zrównoważonego rozwoju w łańcuchach dostaw
Jak podkreśla ekspertka, traceability jest narzędziem zarządzania ryzykiem i stanowi fundament transparentności i działań w duchu zrównoważonego rozwoju.
GS1 Polska, jako część międzynarodowej organizacji standaryzującej identyfikację produktów i lokalizacji, od lat wspiera przedsiębiorstwa w tworzeniu skutecznych systemów traceability – opartych na globalnych standardach, interoperacyjnych rozwiązaniach i danych, którym można zaufać.
Jak systemy traceability GS1 ułatwiają raportowanie ESG
Systemy identyfikowalności (traceability) działające w oparciu o globalne standardy GS1 odgrywają kluczową rolę we wspieraniu raportowania ESG – szczególnie w obszarach transparentności, zgodności i odpowiedzialności środowiskowej.
Dzięki ujednoliconym narzędziom i protokołom możliwe jest zbieranie, integrowanie i udostępnianie danych w całym łańcuchu dostaw – od surowca aż po konsumenta. Oto, jak konkretne rozwiązania GS1 wspierają raportowanie ESG:
SSCC + etykieta logistyczna GS1
Umożliwiają śledzenie jednostek logistycznych (np. palet, kontenerów) w czasie rzeczywistym, dokumentując transport, lokalizacje i punkty kontaktu. Pomaga to w mierzeniu efektywności transportu i wpływu środowiskowego.
EPCIS (Electronic Product Code Information Services)
Rejestruje zdarzenia w łańcuchu dostaw – takie jak przemieszczenia towarów, lokalizacje, daty i zaangażowane podmioty. To podstawa wiarygodnych danych ESG, szczególnie w raportowaniu śladu węglowego czy zgodności z regulacjami (np. EUDR, CBAM).
GS1 Digital Link
Łączy produkty z ich cyfrowym „paszportem” – dostarczając informacji o pochodzeniu, certyfikatach zrównoważonego rozwoju (np. DPP – Digital Product Passport), emisjach CO2, czy zgodności z przepisami unijnymi.
Standardy interoperacyjne (EPCIS, GDSN, EDI)
Zapewniają jednolity język danych w całym łańcuchu dostaw, ułatwiając integrację i automatyzację raportowania ESG – zarówno wewnętrznie, jak i wobec regulatorów, partnerów czy konsumentów.
– Dzięki wykorzystaniu narzędzi takich jak kody kreskowe, etykiety logistyczne, znaczniki RFID czy rozwiązania cyfrowe w rodzaju EPCIS, firmy mogą w sposób uporządkowany i zautomatyzowany gromadzić dane o ruchu towarów i ich statusie w całym łańcuchu dostaw. Oznacza to nie tylko przejrzystość, ale i bezpieczeństwo informacji – podkreśla Olena Kobylchenko.
Dlaczego traceability jest kluczowe dla zgodności z CSRD, EUDR i DPP?
W kontekście ESG traceability zyskuje nowe znaczenie. Staje się niezbędnym elementem rzetelnego raportowania, bo pozwala wykazać, że:
- surowce pochodzą ze sprawdzonych źródeł (np. nieobjętych wylesianiem lub pracą przymusową),
- produkty spełniają normy środowiskowe i społeczne,
- firma zna swój łańcuch dostaw i potrafi na bieżąco reagować na zagrożenia (ryzyka ESG).
Dzięki standardom GS1 możliwe jest nie tylko gromadzenie takich danych, ale również ich uporządkowanie i udostępnienie w zgodzie z wymaganiami regulacyjnymi, jak CSRD, EUDR czy wymogi dotyczące paszportów cyfrowych (DPP). Przykładowo, GS1 Digital Link umożliwia powiązanie produktu z jego cyfrowym profilem, zawierającym informacje o śladzie węglowym, certyfikatach czy pochodzeniu materiałów.
– GS1 oferuje firmom konkretne, sprawdzone narzędzia do wdrażania traceability w łańcuchach dostaw – zarówno dla dużych przedsiębiorstw, jak i dla sektora MŚP – mówi Olena Kobylchenko, Menedżer ds. ESG w GS1 Polska. Dostarczamy gotowe standardy, takie jak EPCIS, GLN czy SSCC, a także proste narzędzia – np. etykiety logistyczne – które pozwalają rozpocząć wdrożenie nawet bez zaawansowanych systemów IT. Wspieramy firmy nie tylko poprzez dokumentację techniczną, ale również w formie szkoleń i doradztwa. Kluczową wartością jest także interoperacyjność – dane o produktach i zdarzeniach mogą być swobodnie wymieniane z partnerami biznesowymi, bez barier systemowych, co znacząco ułatwia transparentność i zgodność z wymaganiami ESG.
Jak traceability działa w praktyce? Przykład sieci sklepów Żabka
Sieć sklepów Żabka to przykład praktycznego wykorzystania traceability opartego na standardach GS1.
We współpracy z producentem pieczywa zastosowano kody 2D, które umożliwiły wcześniejsze przecenianie produktów z krótkim terminem przydatności oraz automatyczne blokowanie skanowania towarów po upływie terminu ważności. Dzięki temu Żabka minimalizuje straty i zwiększa bezpieczeństwo oferowanych produktów.
– Wiele sieci handlowych korzysta również ze standardu EPCIS, który pozwala efektywnie przekazywać produkty do banków żywności, zapewniając pełną kontrolę nad przepływem towarów i transparentność działań. Coraz większym zainteresowaniem cieszy się także model paperless, wdrażany w całym łańcuchu dostaw – od producentów, przez operatorów logistycznych, aż po sieci handlowe. Eliminacja papierowych dokumentów znacząco przyspiesza procesy i zmniejsza ryzyko błędów. Potwierdzeniem skuteczności tego podejścia jest projekt realizowany z firmami Lactalis, Fresh Logistics oraz siecią Biedronka – podkreśla ekspertka GS1 Polska.
Więcej o innych narzędziach GS1 wspierających raportowanie ESG TUTAJ
