Globalny sektor Energy as a Service (EaaS – Energia jako usługa) znajduje się w fazie przyspieszonego wzrostu. W 2024 roku jego wartość szacowano na około 126 mld dolarów, a według dostępnych prognoz do 2034 roku rynek ten może wzrosnąć do blisko 290 mld USD*. Za tą dynamiką stoją zarówno uwarunkowania makroekonomiczne, jak i rosnąca presja regulacyjna.
Jak działa model Energy as a Service
W realiach transformacji energetycznej model usługowy coraz częściej staje się dla przedsiębiorstw realną alternatywą wobec tradycyjnych metod zaopatrzenia w energię. Klasyczny model, oparty na samodzielnym finansowaniu, budowie i utrzymaniu aktywów, ustępuje miejsca podejściu kompleksowemu.
W formule EaaS dedykowanej przedsiębiorstwom, to dostawca integruje w jednym ręku cztery kluczowe procesy – finansowanie, rozwój, budowę oraz wieloletnią eksploatację infrastruktury energetycznej.
Dostawca EaaS przejmuje na siebie znaczną część ryzyk inwestycyjnych i technicznych oraz odpowiedzialność za funkcjonowanie infrastruktury, dostarczając gotowe rozwiązania szyte na miarę. Z perspektywy przedsiębiorstw kluczowe jest zapewnienie przewidywalnych kosztów w długim horyzoncie czasowym oraz uzyskanie gwarancji efektu. Oznacza to osiągnięcie przez instalacje objęte projektem, takie jak fotowoltaika, magazyny energii czy kogeneratory, założonych parametrów technicznych i operacyjnych w całym okresie trwania umowy.
Rośnie znaczenie wydatków na energię
Przez lata jednym z kluczowych źródeł przewagi konkurencyjnej polskich przedsiębiorstw były relatywnie niskie koszty działalności. Wzrost wynagrodzeń i ogólnych kosztów operacyjnych spowodował, że coraz trudniej utrzymać tę przewagę.
Jednocześnie rośnie znaczenie wydatków na energię, które coraz częściej decydują o opłacalności działalności przemysłowej i usługowej. Według danych Eurostatu, w pierwszej połowie 2025 r. średnia cena energii dla odbiorców biznesowych w Unii Europejskiej wyniosła 0,1941 euro/kWh**.
Choć Polska nie należy pod tym względem do najdroższych rynków we Wspólnocie, plasuje się w grupie państw o relatywnie wysokich stawkach dla biznesu. Dodatkowym obciążeniem pozostaje struktura rachunku za energię – aż 35,1% jego wartości stanowią niepodlegające zwrotom podatki i opłaty, co jest najwyższym wynikiem w UE przy średniej wynoszącej około 18%.
Presję wzmacniają jednocześnie ambitne cele klimatyczne i regulacje, które wymuszają stopniowe odchodzenie od wysokoemisyjnych źródeł. Znowelizowana dyrektywa RED III oraz pakiet legislacyjny Fit for 55 zakładają, że do 2030 roku udział OZE w końcowym zużyciu energii brutto w Unii Europejskiej osiągnie 42,5%***. W Polsce zaktualizowany projekt Krajowego Planu na rzecz Energii i Klimatu przewiduje, że w 2030 roku ponad 50% energii elektrycznej będzie pochodzić z odnawialnych źródeł****.
EaaS w Polsce na wczesnym etapie rozwoju, ale z bardzo wysokim potencjałem wzrostu
W tych warunkach model Energy as a Service zyskuje szczególne znaczenie na polskim rynku. Zmienne ceny energii elektrycznej, a aktualnie jedne z najwyższych w Unii, przyspieszyły decyzje przedsiębiorstw dotyczące własnych źródeł wytwórczych. Jednak nie każda firma może pozwolić sobie na samodzielne finansowanie i zarządzanie takimi inwestycjami.
Polski rynek Energy as a Service, choć wciąż znajduje się na wczesnym etapie rozwoju, to jednak posiada bardzo wysoki potencjał wzrostu, ponieważ precyzyjnie odpowiada na problemy lokalnego rynku: zmienność cen, wysokie wymogi kapitałowe oraz rosnącą złożoność projektów, która wymaga inteligentnego zarządzania energią. Ponieważ model EaaS pozwala przenieść odpowiedzialność za zaprojektowanie i zarządzanie inwestycjami na wyspecjalizowanego partnera, to spodziewamy się dynamicznego rozwoju tego segmentu nad Wisłą – komentuje Kamil Dudek, Head of Development C&I w Virya Energy.
EaaS – odpowiedź na polskie wyzwana?
Wraz z rosnącym udziałem źródeł OZE, wartość usług takich jak magazynowanie, DSR, systemy zarządzania energią (EMS) czy usługi elastyczności będzie rosła.
Zintegrowane technologie energetyczne, od fotowoltaiki i wiatru, przez magazyny energii i wodór, po systemy EMS, tworzą inteligentny ekosystem dopasowany do profilu biznesu i branży. Takie podejście, określane mianem micro-grid, pozwala maksymalizować efektywność energetyczną i lepiej dostosować system do rzeczywistych potrzeb operacyjnych przedsiębiorstw.
W obliczu presji regulacyjnej, infrastrukturalnych ograniczeń i rosnących kosztów energii model EaaS (Energia jako Usługa) coraz częściej będzie stawał się nowym standardem. Wszystko wskazuje na to, że również na polskim rynku – podsumowuje Kamil Dudek z Virya Energy.
Źródła: * MarketsandMarkets, ** Eurostat – Statystyki cen energii elektrycznej, *** Renewable energy – directive, targets and rules, **** Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu – Ministerstwo Klimatu i Środowiska – Portal Gov.pl
