Po krótkim okresie wzrostu zainteresowania „zielonymi” tematami respondenci znów spychają ekologię na dalszy plan, deklarując słabszy udział w codziennych działaniach prośrodowiskowych – wynika z VII edycji badania EKObarometr przeprowadzonego przez instytut badawczy SW Research.
Ekologiczny entuzjazm gaśnie – badanie EKObarometr 2025
Opublikowane w czerwcu 2025 roku wyniki EKObarometru ujawniają wyraźne ochłodzenie społecznych nastrojów wokół tematu ekologii. Choć jeszcze rok temu obserwowaliśmy wzrost świadomości i krytycznego podejścia do greenwashingu, obecna edycja sygnalizuje stagnację i powrót obojętności.
Według badania:
- Ekologia jako kluczowa wartość wskazywana jest już tylko przez 21% Polaków (spadek o 9 pp. r/r),
- Zrównoważony rozwój – 18% (spadek o 2 pp.),
- Ochrona środowiska – 28% (spadek o 5 pp.).
Wszystkie te kategorie znalazły się w dolnej połowie hierarchii wartości społecznych, ustępując miejsca zdrowiu, ekonomii i bezpieczeństwu.
Kim jest Eko-Obojętny? Najliczniejsza grupa Polaków w 2025 roku
Z raportu wyłania się nowy profil ekologiczny Polaka – Eko-Obojętny. Ta grupa – stanowiąca 36% społeczeństwa – cechuje się:
- brakiem zaangażowania w działania proekologiczne,
- obojętnością wobec wpływu swoich zakupów na środowisko,
- brakiem gotowości do wyrzeczeń na rzecz klimatu,
- sceptycyzmem wobec roli jednostki w procesie zmian.
Co więcej, aż 35% Polaków deklaruje zerowe lub minimalne zaangażowanie w ochronę środowiska.
Malejący wpływ eko-komunikacji marek
Tylko 36% respondentów zauważyło w ostatnim miesiącu reklamy wykorzystujące eko-przekaz – to wyraźny spadek względem 53% w 2024 roku. Powodem jest nie tylko obojętność konsumentów, ale i spadek liczby ekologicznych treści, szczególnie w mediach społecznościowych – zaledwie 1% wszystkich analizowanych publikacji (spadek o 2 pp.).
Greenwashing mniej rozpoznawalny: zatrzymanie trendu edukacyjnego
Wzrost obojętności wpływa też na mniejszą czujność konsumentów wobec fałszywej komunikacji:
- Zaledwie 32% Polaków poprawnie definiuje greenwashing – to pierwszy spadek od 5 lat (o 3 pp.).
- 55% przyznaje, że nie zwraca uwagi na eko-oznaczenia lub nie widzi problemu w pseudoekologicznym marketingu.
- Wiedza na temat podstawowych pojęć ekologicznych również kuleje – pojęcie „zero waste” lub „zrównoważony rozwój” rozumie zaledwie 4 na 10 respondentów.
Edukacja ekologiczna: deklaracje mocne, praktyka słabsza
Choć 75% badanych deklaruje stosowanie się do zasad segregacji odpadów, jednocześnie:
- 60% oczekuje prostszych materiałów edukacyjnych,
- 34% nie wie, do którego pojemnika wrzucić dany odpad,
- 33% przyznaje się do wyrzucania odpadów mimo braku pewności co do zasad segregacji.
Znaczącym wyzwaniem jest też brak wiedzy o nowych rozwiązaniach:
- 37% błędnie definiuje system kaucyjny,
- Aż 57% młodych Polaków (16–24 lata) nie rozumie, czym jest system kaucji,
- Trzy czwarte społeczeństwa nie zna daty jego wprowadzenia w Polsce.
– Wzrost obojętności ekologicznej Polaków to nie tylko efekt zmęczenia powszechnym w mediach przekazem alarmistycznym, ale i wyraźny sygnał spadku zaufania do instytucji oraz poczucia braku wpływu na rzeczywistość. Wielu obywateli nie widzi sensu w proekologicznym działaniu, skoro efekty ich starań giną w szumie doniesień o globalnych zanieczyszczeniach, greenwashingu i opóźnieniach legislacyjnych. Niski poziom wiedzy na temat podstawowych pojęć ekologicznych dodatkowo pogłębia dystans między deklaracjami a realnym zaangażowaniem. Jeśli nie odbudujemy zaufania i kompetencji obywateli, transformacja ekologiczna może utknąć w martwym punkcie – komentuje Piotr Zimolzak, szef projektu EKObarometr, wiceprezes SW Research.
Co dalej z transformacją ekologiczną?
Dane z EKObarometru 2025 rzucają cień na przyszłość transformacji ekologicznej w Polsce. O ile 2023 i 2024 rok dawały powody do optymizmu, obecne wyniki alarmują: bez odbudowy edukacji i zaufania społecznego nie ma mowy o realnej zmianie.
Kluczowe wnioski:
- Ekologia przegrywa z ekonomią, zdrowiem i bezpieczeństwem,
- Polacy potrzebują jasnych, prostych i praktycznych informacji,
- Spadek zaangażowania to nie tylko brak motywacji, ale też efekt dezinformacji i braku narzędzi.
Metodologia badania
Badanie EKObarometr – VII edycja przeprowadzono w dniach 5-14.05.25 techniką CAWI przez instytut badawczy SW Research na reprezentatywnej próbie 1502 Polaków w wieku 16-80 lat.
Pełna wersja raportu jest dostępna TUTAJ
O Projekcie:
EKObarometr to jedyny w swoim rodzaju cykl badań poświęcony analizie aktualnych postaw i nastrojów polskich konsumentów wobec szeroko pojętej ekologii obecnej w różnych sferach codziennego życia. Realizowany jest przez agencję SW Research nieprzerwanie od I kwartału 2020 roku.
