Sztuczna inteligencja coraz wyraźniej wpływa na kierunki rozwoju firm z sektora MŚP – nie tylko w obszarze technologii, ale także sprzedaży, zatrudnienia i strategii zarządzania. Najnowszy Barometr AI EFL pokazuje, że choć ogólne nastroje wokół inwestycji w AI lekko słabną, to wybrane branże, zwłaszcza handel, przyspieszają wdrożenia i widzą w nich realne źródło wzrostu.
Jednocześnie rośnie znaczenie kompetencji technologicznych, a część sektorów wchodzi w bardziej ostrożną, selektywną fazę wykorzystania sztucznej inteligencji.
Co druga firma handlowa prognozuje wzrost inwestycji w AI
Branżowy Barometr AI przygotowany przez EFL na I półrocze 2026 roku pokazuje, że mimo ogólnego schłodzenia nastrojów handel detaliczny i hurtowy trzyma tempo wdrożeń sztucznej inteligencji. Subindeks dla handlu wyniósł 69 pkt., najwięcej wśród ośmiu badanych branż, i jako jeden z dwóch wzrósł w ujęciu półrocznym (z 61,7 pkt.).
W handlu widać najwyższą gotowość do dalszych działań: 49% firm planuje zwiększyć inwestycje w AI, a 54% spodziewa się wzrostu sprzedaży dzięki wdrożeniom.
Na drugim biegunie są finanse i ubezpieczenia, z największą korektą i spadkiem subindeksu do 58,1 pkt. (z 78 pkt. w IIH2025). Z kolei HoReCa, mimo wzrostu, pozostaje branżą z najniższym poziomem Barometru AI (51,6 pkt.), relatywnie nisko plasuje się również transport i logistyka (57,2 pkt.). Jednocześnie branża ICT sygnalizuje najwyższy popyt na specjalistów z kompetencjami AI.
Główny odczyt Barometru AI na pierwsze półrocze 2026 roku wynosi 60,8 pkt, o 7 pkt mniej w ujęciu półrocznym, co oznacza, że MŚP wciąż widzą dobre perspektywy rozwoju projektów wykorzystujących sztuczną inteligencję w ich strukturach. Barometr AI, przygotowany przez EFL, przyjmuje wartości od 0 do 100 pkt, gdzie poziomem neutralnym jest 50 pkt. Wynik powyżej tej wartości oznacza, że występują sprzyjające warunki do rozwoju AI w MŚP, natomiast wynik niższy wskazuje na niekorzystne warunki.
W branżach widać dziś dwa równoległe trendy. Pierwszy to dojrzewanie rynku. Część sektorów, które weszły w AI szybciej, koryguje tempo i bardziej selektywnie podchodzi do kolejnych inicjatyw, stąd spadki m.in. w finansach. Drugi trend to przyspieszenie tam, gdzie AI zaczyna dawać szybkie, operacyjne efekty. Tu przykładem jest handel łączący inwestycje z realnym oczekiwaniem wzrostu sprzedaży. Warto też zwrócić uwagę na rynek pracy. Branża ICT wyraźnie sygnalizuje duże zapotrzebowanie na kompetencje związane z AI, co pokazuje, że nawet przy ostrożniejszych budżetach firmy nadal będą wzmacniać zespoły w obszarach, które dają przewagę technologiczną i procesową. To nie jest odwrót od sztucznej inteligencji, lecz przejście od fali zachwytu do etapu pragmatycznego wdrażania, w którym liczy się efekt, skalowalność i dostęp do kompetencji – mówi Paweł Bojko, wiceprezes zarządu EFL.
Handel liderem wdrożeń AI
Branżowa analiza pokazuje, że handel detaliczny i hurtowy osiągnął w I półroczu 2026 roku najwyższy subindeks Barometru AI, który wyniósł 69 pkt. To również jedna z dwóch branż, w których wskaźnik wzrósł w ujęciu półrocznym (o 7,3 pkt.). Co istotne, handel dominuje także w dwóch wymiarach twardych oczekiwań: 49% firm planuje zwiększyć inwestycje w AI, a 54% prognozuje wzrost sprzedaży w wyniku wdrożeń. Jednocześnie niemal wszystkie pozostałe firmy w tej branży deklarują stabilizację, czyli utrzymanie poziomu inwestycji i sprzedaży, co wskazuje na uporządkowane podejście do rozwoju AI, bez gwałtownych zwrotów.
Druga branża, w której wskaźnik wzrósł w ujęciu półrocznym, to HoReCa. Subindeks wyniósł 51,6 pkt (wzrost o 6,3 pkt.), jednak nadal jest to najniższy wynik w zestawieniu. W praktyce oznacza to, że sektor stopniowo nadrabia dystans, ale skala planów pozostaje ograniczona. Firmy HoReCa rzadziej niż inne branże deklarują wzrost inwestycji w AI oraz wzrost sprzedaży wynikający z wdrożeń, a dominującą odpowiedzią wciąż jest utrzymanie obecnego poziomu.
Finanse hamują najmocniej
Największy spadek nastrojów dotyczy finansów i ubezpieczeń. Subindeks obniżył się o 19,9 pkt. do poziomu 58,1 pkt. W tym sektorze widać wyraźne przejście od dynamicznego tempa wdrożeń do fazy stabilizacji. W większości odpowiedzi dominuje utrzymanie inwestycji i sprzedaży na podobnym poziomie, przy zdecydowanie mniejszej „nadwyżce optymizmu” niż w poprzednim pomiarze.
Barometr AI to nowe narzędzie analityczne przygotowane przez EFL. Jego głównym celem jest cykliczne (raz na pół roku) monitorowanie kondycji przedsiębiorstw z sektora MŚP pod kątem wdrażania przez nie rozwiązań związanych ze sztuczną inteligencją. EFL analizuje przede wszystkim informacje dotyczące czterech obszarów takich: jak poziom inwestycji w rozwiązania AI, poziom zatrudnienia na potrzeby realizacji inwestycji AI, poziom zatrudnienia w wyniku podjętych inwestycji AI oraz poziom sprzedaży w związku z inwestycjami AI.
Uczestnicy badania to mikro, małe i średnie firmy z całej Polski – łącznie 455 podmiotów. Wywiady są prowadzone z osobami decyzyjnymi w firmach, np. z właścicielem lub współwłaścicielem, prezesem lub innym członkiem zarządu, dyrektorem. Technika badawcza: badanie ilościowe z wykorzystaniem techniki wywiadów telefonicznych wspomaganych komputerowo (CATI). Trzecia edycja badania odbyła się od 7 stycznia do 2 lutego 2026 roku.
