Pomimo tego, że 84% Polaków deklaruje gotowość do udziału w systemie kaucyjnym, dane pokazują, że sama akceptacja idei nie wystarczy, by system realnie zadziałał. Z raportu „Gotowość Polaków do systemu kaucyjnego. Indeks Gotowości Kaucja.pl 2025” wynika, że co trzeci z deklarujących udział stawia bowiem konkretne warunki, a dla 27% badanych kluczowym kryterium jest wygoda rozumiana bardzo praktycznie.
Konsumenci będą korzystać z systemu kaucyjnego, ale mają kilka warunków
Bliskość punktu zwrotu, krótki czas obsługi i jasne zasady, najlepiej bez konieczności okazywania paragonu. To właśnie te czynniki decydują o tym, czy system kaucyjny stanie się codzienną praktyką konsumencką, czy pozostanie rozwiązaniem funkcjonującym głównie na poziomie deklaracji.
Polacy otwarci na system kaucyjny, ale wrażliwi na wszelkie utrudnienia
Szczególną uwagę zwraca segment osób określanych jako „warunkowe”, który stanowi ponad jedną czwartą społeczeństwa. Są to konsumenci otwarci na system kaucyjny, ale jednocześnie wrażliwi na wszelkie utrudnienia. W ich przypadku nawet drobne bariery, takie jak brak punktu zwrotu w pobliżu domu lub pracy, niejasne zasady przyjmowania opakowań czy obawa przed odmową, mogą skutecznie zniechęcić do udziału. Jednocześnie to właśnie ta grupa ma największy potencjał konwersji, ponieważ spełnienie kilku podstawowych warunków wystarcza, by system stał się dla nich realnym i akceptowalnym elementem codziennych zakupów.
Z perspektywy konsumenta kluczowa jest możliwość oddania opakowań „przy okazji”, bez konieczności planowania dodatkowych wizyt czy poświęcania czasu na dojazd do specjalnych punktów. Bliskość miejsca zwrotu oraz szybkość obsługi przy kasie są równie ważne jak jasne i zrozumiałe reguły, w tym brak konieczności okazywania paragonu. Dane pokazują, że kolejki i długi czas obsługi są jedną z głównych barier, które mogą podważyć zaufanie do systemu już na wczesnym etapie jego funkcjonowania – mówi Grzegorz Podziewski, dyrektor Centrum Innowacji Retail, Comp S.A.
System kaucyjny testem sprawności organizacyjnej całego rynku
W tym kontekście system kaucyjny przestaje być wyłącznie wyzwaniem środowiskowym czy legislacyjnym, a staje się testem sprawności organizacyjnej całego rynku. To, czy infrastruktura zostanie zaprojektowana w sposób odpowiadający codziennym nawykom konsumentów, zadecyduje o rzeczywistym poziomie zwrotów i skuteczności systemu. Szczególną rolę odgrywa tu handel detaliczny, zwłaszcza mniejsze sklepy, które dla wielu klientów są naturalnym i najbliższym punktem kontaktu. Jeżeli zwrot opakowań będzie możliwy w miejscu, w którym i tak realizowane są codzienne zakupy, bariera wejścia do systemu znacząco się obniży.
Doświadczenia z innych rynków pokazują, że technologia i organizacja procesów mają równie duże znaczenie jak same regulacje. Transparentność rozliczeń, przewidywalność zasad oraz płynność finansowa po stronie sklepów przekładają się bezpośrednio na jakość obsługi konsumentów. Tam, gdzie system działa sprawnie i intuicyjnie, udział w nim staje się nawykiem, a nie dodatkowym obowiązkiem – podsumowuje Grzegorz Podziewski.
