Transformacja energetyczna w Polsce wchodzi w fazę „warunkowości”. Choć większość społeczeństwa nadal popiera dążenie do neutralności klimatycznej, bezwarunkowy entuzjazm wygasa. Polacy przed deklaratywnym poparciem dla celów UE stawiają twarde wymagania dotyczące bezpieczeństwa dostaw i przewidywalności kosztów energii.
Transformacja energetyczna w Europie nie traci poparcia, ale traci bezwarunkową akceptację
Wyniki najnowszego badania European Survey 2026, przeprowadzonego przez Fundację E.ON i instytut Civey, wskazują na wyraźną zmianę w postawach społecznych. O ile 72 proc. Polaków dostrzega w transformacji szansę na długoterminowy dobrobyt, o tyle maleje społeczna zgoda na ponoszenie kosztów indywidualnych.
Wyraźnie widać to w podejściu do polityki fiskalnej: aż 56 proc. respondentów w Polsce sprzeciwia się opłatom za emisję CO2. To odwrócenie trendu z ubiegłego roku i jeden z najwyższych poziomów sceptycyzmu w Europie.
Wyniki badania pokazują, że Polska przechodzi dziś warunkową transformację energetyczną. Polacy nie odrzucają jej, ale oczekują, że będzie prowadzona w sposób odpowiedzialny. Musi być rozumiana przez społeczeństwo nie jako obciążenie, ale inwestycja w bezpieczeństwo i przewidywalność kosztową, odporność systemu oraz większą niezależność energetyczną. To właśnie te czynniki będą w najbliższych latach decydować o tempie i skali zmian – komentuje Andrzej Modzelewski, prezes E.ON Polska i Fundacji E.ON w Polsce.
Społeczeństwo traci zainteresowanie abstrakcyjnymi celami na rzecz rozwiązań „bliskich człowiekowi”
Raport potwierdza, że społeczeństwo traci zainteresowanie abstrakcyjnymi celami na rzecz rozwiązań „bliskich człowiekowi”. Największe poparcie zyskują inwestycje, które przekładają się na poprawę jakości życia w bezpośrednim otoczeniu.
W Polsce liderem akceptacji pozostaje infrastruktura rowerowa (63 proc.). Wysokie notowania mają również lokalne farmy fotowoltaiczne (53 proc.) oraz turbiny wiatrowe (47 proc.). Jednocześnie spada zainteresowanie energetyką jądrową jako głównym źródłem energii w przyszłości – wskazania w tym obszarze obniżyły się z 37 proc. do 25 proc. na rzecz OZE.
Zmęczenie „zielonymi” wyrzeczeniami
Autorzy badania diagnozują pierwsze oznaki zmęczenia transformacją. Entuzjazm do proekologicznych postaw konsumenckich słabnie, gdy wiążą się one z dodatkowymi kosztami lub dyskomfortem. Odsetek osób kupujących odzież z drugiego obiegu spadł z 50 proc. do 43 proc., a skłonność do wyboru droższych produktów ekologicznych deklaruje już tylko 42 proc. badanych.
Obserwujemy rosnący sceptycyzm wobec uproszczonych obietnic w polityce klimatycznej. Jednocześnie rośnie emocjonalna świadomość wyzwań związanych ze zmianą klimatu, napędzana przede wszystkim troską o przyszłe pokolenia. W codziennym życiu widzimy jednak wyraźne zmęczenie koniecznością ponoszenia wyrzeczeń. Ludzie oczekują dziś bardziej niż kiedykolwiek, że rozwiązania będą sprawiedliwe społecznie i przewidywalne finansowo, a politycy zapewnią stabilne ramy działania – podkreśla Stephan Muschick, prezes Fundacji E.ON w Niemczech.
O badaniu
European Survey 2026 to reprezentatywne badanie przeprowadzone przez Fundację E.ON we współpracy z instytutem Civey. W okresie od 27 marca do 7 kwietnia 2026 r. oraz od 4 maja do 22 maja 2026 r. (tematy: dobrobyt / obciążenia finansowe) przebadano online po 1000 osób w wieku 18+ w Niemczech, Wielkiej Brytanii, we Francji, Włoszech, w Hiszpanii, Polsce, Holandii, Czechach i Szwecji oraz po 500 respondentów na Węgrzech i Słowacji.
