Od Gdyni po Koło – samorządy traktują zielone inwestycje jako element strategii gospodarczej. Laureaci programu Eco-Miasto 2025 udowadniają, że lokalne innowacje – takie jak retencja wody, zazielenianie przestrzeni i inteligentne systemy energetyczne, stają się realnym zabezpieczeniem miast przed kryzysem klimatycznym i finansowym.
Jak miasta mogą chronić się przed klimatem?
12. edycja programu Eco-Miasto (organizowanego przez UNEP/GRID-Warszawa i Ambasadę Francji w Polsce) udowodniła, że skalowalne, lokalne działania przynoszą największe korzyści dla mieszkańców i budżetu. Przystępne, prospołeczne innowacje – takie jak przydomowa retencja wody, zazielenianie osiedli czy termomodernizacja szkół – stanowią klucz do przyszłości małych i średnich miast.
Konferencja i gala finałowa, które odbyły się 22 października, pokazały, że polskie samorządy wdrażają już innowacyjne projekty, które zamieniają miasta w tzw. „gąbki” i „chłodne oazy”, chroniące przed falami upałów, suszami i gwałtownymi ulewami.
Adaptacja może być źródłem innowacji i inwestycją w przyszłość
Tegoroczna edycja konkursu Eco-Miasta pokazała, że inwestowanie w naturę i proste rozwiązania jest najefektywniejszą tarczą ochronną. Szymon Tumilewicz, zastępca dyrektora Departamentu Strategii i Odporności Klimatycznej w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, zauważył, że straty gospodarcze z powodu klimatu są realne, a polska gospodarka traci co roku około sześć miliardów złotych z ich powodu. Dlatego, jak podkreśla Dyrektor Generalna UNEP/GRID-Warszawa Maria Andrzejewska:
Nagrodzone projekty pokazują, że adaptacja może być źródłem innowacji i inwestycją w przyszłość. Niezależnie od wielkości samorządu, najważniejsza jest odwaga w działaniu i współpraca mieszkańców. W 12. edycji Eco-Miasta skupiliśmy się na adaptacji, bo to dziś kluczowy wymiar zarządzania ryzykiem.
Adaptacja = inwestycja w bezpieczeństwo i gospodarkę
Tegoroczna edycja programu odbyła się pod hasłem „Adaptacja do zmiany klimatu – bezpieczeństwo miast”. Eksperci zgodnie podkreślali, że brak działań adaptacyjnych wiąże się z gigantycznymi kosztami.
Dziś myślenie o adaptacji to myślenie o gospodarce, a nie o abstrakcyjnej ekologii. Miasta muszą działać szybko i mądrze, zwłaszcza w zakresie gospodarowania wodą i zazieleniania przestrzeni, ponieważ trzymanie się starych rozwiązań generuje realne straty finansowe i społeczne – podsumował podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Mikołaj Dorożała.
Innowacje, które zmieniają życie w mieście
W konkursie nagrodzono samorządy, które w innowacyjny sposób odpowiadają na wyzwania klimatyczne. Wśród zwycięskich projektów znalazły się rozwiązania, które mieszkańcy odczują na co dzień.
Laureaci Eco-Miasta 2025
| Kategoria | Zwycięskie miasta | Opis projektu |
|---|---|---|
| Zielono-błękitna infrastruktura | Gdynia Tarnowskie Góry | – Zaangażowanie 40 szkół w projekty proklimatyczne. – Projekt „Tarnogórzanie łapią deszcz” – rozdanie 270 zbiorników na deszczówkę. |
| Gospodarka wodna | Bydgoszcz Janikowo | – Inteligentny system sterowania przepływami wody – Kampania „Deszcz zostaje u mnie” promująca retencję przydomową |
| Efektywność energetyczna | Warszawa Koło | – System zarządzania energią w 87 placówkach oświatowych – Konsekwentna termomodernizacja budynków publicznych |
| Gospodarka obiegu zamkniętego | Gdynia Kępno | – System odbioru tekstyliów z domów – Innowacyjny punkt napraw „Klamotowisko” i jadłodzielnia |
| Zrównoważona mobilność | Malbork | – Elektryfikacja transportu publicznego i bezpłatna komunikacja miejska |
Ekologiczne inwestycje to nowy standard
Te przykłady pokazują, że adaptacja to partnerski projekt społeczny, w którym sukces zależy od zaangażowania mieszkańców i jasnego komunikowania korzyści.
Adaptacja miejska wymaga systemowego programu zarządzania ryzykiem, w którym drzewa, woda i cień są tak samo ważne jak drogi i mosty. Program Eco-Miasto, realizowany od ponad dekady, pozostaje platformą dla wzajemnej inspiracji, wymiany doświadczeń i edukacji dla samorządowców.
Program Eco-Miasto, realizowany od ponad dekady, stał się platformą dla samorządów, nauki i biznesu, promującą wzajemną inspirację i wdrażanie rozwiązań zrównoważonego rozwoju. To właśnie te innowacje, od zielonych dachów po inteligentne systemy wodne, kształtują bezpieczniejszą przyszłość w miastach.
Organizatorzy zachęcają samorządy do zapoznania się z doświadczeniami laureatów na geoportalu programu i wzięcia udziału w kolejnych edycjach, aby uczynić swoje miejscowości bardziej odpornymi i przyjaznymi dla mieszkańców.
