Omnibus I, jeśli zostanie dobrze wdrożony, może stworzyć środowisko sprzyjające dalszemu rozwojowi ESG w biznesie – mówi dla ESG Trends Kinga Grafa, Zastępczyni Dyrektorki Generalnej ds. europejskich, Konfederacja Lewiatan.
Kierunek zmian zaproponowanych w Omnibus I jest właściwy i konieczny
Zarówno Konfederacja Lewiatan, jak i biznes europejski zrzeszony w BusinessEurope, pozytywnie ocenia kierunek zmian zaproponowany w pakiecie Omnibus I, obejmujący dyrektywę o należytej staranności w zakresie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw (CS3D), dyrektywę o raportowaniu zrównoważonego rozwoju (CSRD) oraz rozporządzenie w sprawie taksonomii.
Kierunek zmian, czyli redukcja obciążeń regulacyjnych, jest właściwy i konieczny, jeśli chcemy zachować konkurencyjność. Podczas wdrażania CSRD i Taksonomii wielokrotnie podkreślaliśmy, że nakładają one nieproporcjonalne obciążenia na przedsiębiorstwa. Konsekwentnie zgłaszaliśmy również obawy co do kluczowych przepisów przyjętej niedawno CS3D.
Choć propozycja Komisji zawiera odpowiednie „środki naprawcze” w kilku istotnych kwestiach (np. „stop-the-clock”, zmiany zakresu, planowana redukcja punktów danych do ujawnienia), uważamy, że brakuje jej rozwiązań w niektórych kluczowych obszarach.
Podniesienie progu raportowania i uproszczenie ESRS na plus
Pozytywnie oceniamy, m. in.:
- Podniesienie progu raportowania CSRD do firm zatrudniających powyżej 1000 pracowników, co realnie odciąży tysiące MŚP.
- Wprowadzenie mechanizmu „stop-the-clock”, czyli czasowego zawieszenia obowiązków raportowania, dającego firmom czas na przygotowanie się.
- Zapowiedź upraszczania ESRS, czyli standaryzacji raportowania zrównoważonego rozwoju – co może ograniczyć liczbę zbędnych i kosztownych wskaźników.
Zastrzeżenia budzi brak konkretnych rozwiązań dla spółek giełdowych
Główne zastrzeżenia dotyczą:
- Braku pełnej spójności między trzema kluczowymi aktami prawnymi – różnice w zakresie podmiotowym, obowiązkach i harmonogramie mogą prowadzić do fragmentaryzacji przepisów i trudności interpretacyjnych.
- Niejasnych definicji, takich jak „wiarygodna informacja”, które mogą powodować ryzyko nadinterpretacji przez organy nadzoru.
- Braku konkretnych rozwiązań dla tzw. „fali 1” firm – czyli spółek giełdowych i dużych podmiotów, które od 2025 roku będą już zobowiązane do raportowania, mimo że część z nich może wkrótce zostać z tych obowiązków wyłączona.
Konieczna jest minimalizacja niepewności prawnej dla przedsiębiorstw
W związku z powyższym, uważamy, że konieczne jest:
- Zabezpieczenie szybkiej ścieżki legislacyjnej, począwszy od mechanizmu „stop-the-clock”, z celem przyjęcia kluczowych części propozycji do końca 2025 r.
- Minimalizacja niepewności prawnej dla przedsiębiorstw – w tym jasność co do harmonogramu przyjmowania aktów delegowanych (tzw. poziomu 2), najlepiej z myślą o roku obrotowym 2025.
- Ujednolicenie wymogów raportowania dla sektora finansowego i niefinansowego, aby osiągnąć spójne ramy w całej UE.
- Zapewnienie harmonizacji na rynku wewnętrznym oraz terminowej transpozycji przepisów UE przez państwa członkowskie w celu zagwarantowania równych warunków działania dla firm.
- Ograniczenie efektu domina („trickle-down”) wobec mniejszych firm, które formalnie nie podlegają przepisom, ale które są częścią łańcuchu dostaw
Biznes wspiera uporządkowanie zasad raportowania ESG
Biznes wspiera uporządkowanie zasad raportowania ESG i stworzenie wspólnej metodologii w UE. Jednak w obecnej sytuacji – przy rosnących kosztach energii, presji regulacyjnej, niepewnej sytuacji geopolitycznej i osłabieniu konkurencyjności – uproszczenia zaproponowane w pakiecie Omnibus I są pozytywnie oceniane przez firmy.
Podniesienie progów raportowania i ograniczenie obowiązków dla MŚP to:
- Realne odciążenie tysięcy firm,
- Niższe koszty wdrożenia ESG,
- Większa możliwość skupienia się na rzeczywistych działaniach transformacyjnych, a nie jedynie na biurokracji.
To szansa na przywrócenie równowagi między ambicjami regulacyjnymi a możliwościami biznesu. Uproszczenia muszą jednak iść w parze z przejrzystością, porównywalnością danych i spójnym podejściem w całej UE. Kluczowe dla firm są dziś: pewność prawa, stabilność przepisów i przewidywalność. Jeśli dalsze kroki legislacyjne będą rozsądne, Omnibus I może być impulsem do większego zaangażowania firm w ESG.
Pakiet Omnibus może wzmocnić zaangażowanie firm w ESG
Nie postrzegamy pakietu Omnibus jako zagrożenia dla zaangażowania firm w ESG. Wręcz przeciwnie – może on pomóc utrzymać i wzmocnić to zaangażowanie.
Mechanizm „stop the clock” nie oznacza rezygnacji z raportowania ESG, lecz czasowe opóźnienie obowiązków – o maksymalnie dwa lata. To potrzebna przestrzeń dla firm, które muszą dostosować się do dynamicznie zmieniającego się otoczenia regulacyjnego i gospodarczego, szczególnie w obliczu wysokich kosztów energii, inflacji i napiętej sytuacji geopolitycznej.
Dla wielu przedsiębiorstw uproszczenia oznaczają, że zamiast koncentrować się na spełnianiu formalnych wymogów, będą mogły skupić się na realnym wdrażaniu działań zrównoważonych – w swoim tempie i na miarę swoich możliwości.
Firmy, które są liderami ESG, powinny mieć zapewnione ramy do kontynuowania swojej strategii, a nie poczucie, że ich dotychczasowe inwestycje były zbędne. Jednocześnie nowi gracze potrzebują systemu, który będzie czytelny, wykonalny i proporcjonalny.
Omnibus I, jeśli zostanie dobrze wdrożony, może stworzyć właśnie takie środowisko – sprzyjające dalszemu rozwojowi ESG w biznesie, bez nadmiernych barier wejścia i bez utraty jakości raportowania.
Co dalej? Kierunek ESG nie zniknie – ale będzie bardziej skupiony na realnym wpływie, a nie samej zgodności z przepisami
Projekt znajduje się obecnie w fazie negocjacji w Radzie UE i Parlamencie Europejskim. Kluczowe decyzje mogą zapaść jeszcze w 2025 roku. A decyzja ws. „stop the clock” już w kwietniu. Przed nami również kolejne fale uproszczeń. Kierunek ESG nie zniknie – ale będzie bardziej skupiony na realnym wpływie, a nie samej zgodności z przepisami.
BusinessEurope przedstawiło 68 konkretnych propozycji dotyczących sposobu rozwiązania najbardziej palących problemów regulacyjnych w 11 obszarach polityki.
Propozycje te zostały zaprojektowane w taki sposób, aby umożliwić osiągnięcie celów polityki UE bez zniechęcania do inwestycji niezbędnych do uczynienia Europy bardziej odporną, zrównoważoną i cyfrową.
Wierzymy, że te propozycje mogą przyczynić się do szeroko zakrojonego programu redukcji obciążeń regulacyjnych z jasno określonymi celami i harmonogramem, w zakresie szerszym niż samo raportowanie.
