Urząd Komisji Nadzoru Finansowego przedstawił interpretację przepisów dotyczących obowiązków sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju dla firm z pierwszej fali raportowania. Dzięki tzw. „opcji zwolnienia” część przedsiębiorstw może tymczasowo zrezygnować z pełnego raportu ESG, zachowując jednocześnie obowiązki informacyjne w sprawozdaniu z działalności. To kluczowa wiadomość dla biznesu w Polsce, który stoi przed zmianami wynikającymi z dyrektywy CSRD i nowej ustawy krajowej.
Zmiany legislacyjne wokół dyrektywy CSRD
Urząd Komisji Nadzoru Finansowego opublikował stanowisko, które ma rozwiać wątpliwości firm dotyczące raportowania zrównoważonego rozwoju za lata obrotowe 2025 i 2026. Dokument pojawia się w momencie istotnych zmian legislacyjnych wokół dyrektywy CSRD i wprowadza praktyczne wskazówki dla przedsiębiorstw, zwłaszcza tych z tzw. pierwszej fali raportowania.
Najważniejszym elementem stanowiska jest potwierdzenie możliwości skorzystania z tzw. „opcji zwolnienia”. Oznacza to, że część firm, które pierwotnie zostały objęte obowiązkiem raportowania ESG, może z niego czasowo zrezygnować – pod warunkiem, że nie przekraczają określonych progów zatrudnienia (1000 pracowników) lub przychodów. Decyzję w tym zakresie podejmuje kierownictwo jednostki. Co istotne, opcja dotyczy wyłącznie lat 2025 i 2026 i tylko tych podmiotów, które zdążą podjąć decyzję przed upływem terminu sporządzenia sprawozdania z działalności.
Opcja dobrowolnego raportowania ESG
Stanowisko jasno rozróżnia dwie sytuacje. Firmy, które nie skorzystają z opcji, muszą kontynuować pełne raportowanie zgodnie z wymogami CSRD, czyli przygotować obowiązkową sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju według standardów ESRS, poddać ją atestacji i opublikować w sprawozdaniu z działalności. Z kolei przedsiębiorstwa korzystające ze zwolnienia mogą całkowicie zrezygnować z raportu ESG – ale nie oznacza to braku obowiązków informacyjnych. Nadal muszą one ujawniać kluczowe dane niefinansowe i finansowe w sprawozdaniu z działalności oraz jasno poinformować o skorzystaniu z opcji.
UKNF zwraca szczególną uwagę na ryzyko wprowadzania odbiorców w błąd. Jeśli firma zdecyduje się na zwolnienie, nie może publikować „zastępczego” raportu ESG w miejscu obowiązkowej sprawozdawczości. Dobrowolne raportowanie jest dopuszczalne, ale powinno być wyraźnie oddzielone – najlepiej jako osobny dokument, np. na stronie internetowej. Ma to zapobiegać sytuacjom, w których inwestorzy nie są w stanie rozróżnić raportu obowiązkowego od dobrowolnego.
Regulator odnosi się także do jakości dobrowolnych raportów ESG. Rekomenduje, aby – jeśli firmy decydują się na ich publikację – stosowały uznane standardy (np. ESRS, GRI czy IFRS) w sposób pełny i transparentny. Wszelkie odstępstwa powinny być jasno wskazane, a zakres ewentualnej atestacji dokładnie opisany. To element walki z tzw. greenwashingiem, czyli prezentowaniem działalności jako bardziej zrównoważonej niż w rzeczywistości.
Ważnym wątkiem są również kwestie audytowe. UKNF podkreśla, że obowiązkowa atestacja raportów ESG nie wlicza się do limitów wynagrodzeń dla firm audytorskich za usługi dodatkowe. Inaczej jest w przypadku atestacji dobrowolnych raportów – te już podlegają ograniczeniom wynikającym z przepisów unijnych, choć możliwe jest czasowe zwolnienie z tych limitów.
Uproszczenie standardów raportowania
Stanowisko wpisuje się w szerszy kontekst zmian na poziomie Unii Europejskiej. Trwają prace nad uproszczeniem standardów raportowania oraz zawężeniem kręgu firm objętych obowiązkiem ESG. Jednak – jak podkreśla UKNF – do czasu formalnego przyjęcia nowych regulacji przedsiębiorstwa muszą stosować obecnie obowiązujące przepisy, a uproszczone standardy nie mają jeszcze mocy prawnej.
Dla biznesu w Polsce oznacza to przede wszystkim konieczność świadomego wyboru: kontynuować pełne raportowanie ESG lub skorzystać z czasowego zwolnienia, pamiętając przy tym o konsekwencjach informacyjnych i reputacyjnych. Stanowisko UKNF daje w tym zakresie jasne wytyczne i ogranicza ryzyko błędnej interpretacji przepisów w okresie przejściowym.
Pełna treść stanowiska UKNF dotycząca wypełniania obowiązków w zakresie sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju za rok obrotowy 2025 i 2026 w związku z wejściem w życie ustawy wdrażającej opcję zwolnienia dla jednostek z pierwszej fali.
Źródło: UKNF
