Polacy chętnie wspierają organizacje społeczne, ale brakuje im regularności w pomaganiu. Najnowszy raport Narodowego Instytutu Wolności wskazuje, że choć ponad połowa społeczeństwa przekazuje środki na cele dobroczynne, powtarzalne darowizny deklaruje jedynie niewielki odsetek badanych.
Wyzwanie: od jednorazowych darów do stabilnego wsparcia
Z raportu „Filantropia w Polsce: Przegląd danych zastanych” wynika, że od 59% do 73% Polek i Polaków deklaruje wsparcie finansowe na cele dobroczynne. Bezpośrednio do organizacji społecznych w ciągu ostatniego roku pieniądze przekazało od 51% do 53% badanych. Problemem pozostaje jednak trwałość tego zaangażowania – regularne, powtarzalne dotacje realizuje jedynie od 4% do 10% populacji.
Niestety w porównaniu z innymi państwami polska filantropia pozostaje nadal na dość niskim poziomie. Jeżeli chcemy dążyć do zwiększenia stabilności finansowej organizacji pozarządowej, konieczne jest więc podjęcie działań stymulujących społeczne zaangażowanie finansowe osób i firm prywatnych. Rozwiązania w tym obszarze powinny być podejmowane w oparciu na sprawdzonych danych, w tym wyniki badań naukowych analizujących działalność filantropijną. Niniejszy Raport jest krokiem w tym kierunku – podkreśla Adela Gąsiorowska, zastępczyni dyrektora NIW-CRSO.
Potencjał polskiej filantropii: dane kontra realia
Autorzy opracowania, Beata Charycka i Filip Pazderski, przeanalizowali dane z lat 2019 – 2025, obejmujące okres pandemii oraz wojny w Ukrainie. Badanie wskazuje na konieczność systemowego stymulowania aktywności filantropijnej.
Celem niniejszego opracowania jest przyjrzenie się stanowi wiedzy dotyczącej filantropii w Polsce oraz zidentyfikowanie obszarów, w których podjęcie działań pozwoli zwiększyć jej skalę. Analiza obejmuje wszystkie formy przekazywania wsparcia finansowego na cele społeczne, realizowane zarówno przez osoby fizyczne, jak i prawne – napisali we wstępie do raportu jego autorzy – Beata Charycka i Filip Pazderski.
Eksperci wskazują, że choć polska filantropia ma przed sobą drogę do poprawy, widać wyraźne symptomy wzrostu znaczenia sektora obywatelskiego. Obecnie darowizny od osób prywatnych i firm stanowią jedną czwartą przychodów organizacji społecznych, co oznacza dwukrotny wzrost w porównaniu z 2017 rokiem.
Filantropia w Polsce ma potencjał do rozwoju
Raport pokazuje, że filantropia w Polsce ma potencjał do rozwoju: ponad połowa społeczeństwa wspiera finansowo organizacje. Jak zaznacza Magdalena Pękacka, dyrektorka Forum Darczyńców, rośnie wysokość przekazywanych kwot, a darowizny od osób prywatnych i firm stanowią ¼ przychodów organizacji społecznych. To dwa razy tyle, co w 2017 roku.
Potrzebujemy jednak rozwiązań, które zachęcą Polki i Polaków do regularnych darowizn (na razie robi to tylko co 10 z nich), a osoby zamożne do dzielenia się swoim majątkiem. Dlatego pracujemy z Narodowym Instytutem Wolności nad krajową strategią rozwoju filantropii – mówi Magdalena Pękacka, dyrektorka Forum Darczyńców.
Co dalej z sektorem NGO?
W odpowiedzi na zidentyfikowane luki, NIW-CRSO oraz Forum Darczyńców powołały Grupę Roboczą ds. Filantropii. Jej celem jest wypracowanie rozwiązań, które zostaną włączone do strategii rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Pełna treść raportu „Filantropia w Polsce: Przegląd danych zastanych” jest dostępna bezpłatnie na stronie internetowej NIW-CRSO.
Publikacja została sfinansowana ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich (NOWEFIO) oraz Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich (PROO).
