W Polsce co roku marnuje się blisko 5 milionów ton żywności. Choć za ponad 60 proc. tego wolumenu odpowiadają gospodarstwa domowe, te same nawyki konsumenci przenoszą do restauracji i placówek żywienia zbiorowego. Jak wynika z danych programu WasteWatch, w 2025 roku aż 58 proc. rejestrowanych w gastronomii strat stanowiły odpady pokonsumenckie.
Eksperci Sodexo zwracają uwagę, że niezależnie od tego, czy gotujemy w domach, czy stołujemy się na mieście, głównym źródłem marnotrawstwa pozostają nasze talerze.
Marnowanie żywności w sektorze prywatnym i komercyjnym ma to samo podłoże: trudne do zmiany nawyki przy stole. Rosnące koszty operacyjne zmusiły branżę gastronomiczną do wdrożenia zaawansowanej analityki, która pozwoliła opanować straty w magazynach i na etapie produkcji. Największą zmienną biznesową pozostaje jednak zachowanie gości.
Przeszacowanie własnych możliwości głodu prowadzi do zamawiania zbyt dużych porcji. Statystyki pokazują wprost, że skuteczna redukcja strat nie zależy już od optymalizacji pracy kuchni, lecz od edukacji i zmiany mentalności samych klientów.
Czym jest WasteWatch?
Globalny program Sodexo ma na celu ograniczanie marnowania żywności. Został wdrożony w ponad 3 800 lokalizacjach w 37 krajach, a niemal 1 900 z nich aktywnie monitoruje postępy względem poziomu wyjściowego. Jednym z nich jest Polska.
U nas Waste Watch wdrażano etapowo, jako pilotaż, od marca 2023 roku. W pierwszej fazie zespoły koncentrowały się na dokładnym raportowaniu wszystkich odpadów i identyfikacji głównych źródeł strat. Dopiero po zebraniu danych możliwe było porównywanie wyników i określenie działań ograniczających marnotrawstwo. Dziś program działa już w 29 restauracjach pracowniczych i możemy śmiało powiedzieć, że jego efekty przerosły nasze oczekiwania. Dane za styczeń-grudzień 2025 r. pokazują blisko 40 proc. redukcję marnowania żywności względem poziomu bazowego – to przełożyło się na oszczędności przekraczające 322 tys. złotych – mówi Aleksandra Pytka, Food Analyst & Dietetics Specialist, Sodexo Polska.
Program pomaga zespołom kuchennym dokładnie analizować, gdzie najczęściej dochodzi do strat żywności. Każdy wyrzucany produkt jest ważony i przypisywany do konkretnej kategorii – od nadprodukcji i strat magazynowych po resztki pozostawiane po posiłkach. Dane są analizowane na bieżąco, dzięki czemu kuchnie mogą szybciej reagować, lepiej planować produkcję i ograniczać nadwyżki.
Mniej odpadów, niższe koszty
Resztki zostawiane przez gości na talerzach to wciąż największe źródło marnotrawstwa – w 2025 roku odpowiadały za 58 proc. wszystkich rejestrowanych odpadów. WasteWatch skutecznie ograniczył straty po stronie kuchni – psucie zapasów spadło o ponad połowę. Najtrudniejszym wyzwaniem pozostaje jednak zmiana nawyków konsumentów.
Od uruchomienia programu w Polsce skumulowana redukcja wyniosła 33 proc. W tym czasie zaoszczędzono ponad 506 tys. zł, uniknięto emisji 718 ton CO₂ i ocalono żywność odpowiadającą ponad 189 tys. posiłków.
Proekologiczne działania operacyjne, takie jak program WasteWatch, wpisują się w realizację strategicznych celów Sodexo na najbliższe lata – ograniczanie strat żywnościowych bezpośrednio wspiera strategię Better Tomorrow 2028 i przybliża firmę do osiągnięcia całkowitej neutralności klimatycznej.
