Publikacja „Rekomendacje dotyczące realizacji Agendy 2030” to zbiór propozycji na lata 2026 – 2030 opracowanych przez 34 polskie organizacje pozarządowe, działające na styku spraw społecznych, środowiskowych, gospodarczych i instytucjonalnych. To nie jest kolejny raport – podkreślają twórcy publikacji i przedstawiają konkretne rozwiązania, które pomogą zbliżyć się do Celów Zrównoważonego Rozwoju.
Jak zbliżyć się do Celów Zrównoważonego Rozwoju
Rekomendacje nie są kolejnym raportem diagnostycznym ani zbiorem ogólnych postulatów. To dokument, który odpowiada na bardzo konkretne pytanie: co – realnie – możemy i powinniśmy zrobić w Polsce w ciągu najbliższych pięciu lat, aby zbliżyć się do Celów Zrównoważonego Rozwoju, zamiast oddalać się od nich mimo rosnących ambicji deklaratywnych.
Mowa tu o wyzwaniach, które dotyczą szeroko rozumianego zrównoważonego rozwoju, czyli pożądanego stanu równowagi, zapewniającego przede wszystkim ład społeczno-gospodarczo-środowiskowy, sprawiedliwość wewnątrzpokoleniową i międzypokoleniową. Na istotne wyzwania zwracają uwagę różne grupy interesariuszy, dlatego zebrane tu rekomendacje mogą być tak cenne przede wszystkim dla firm, ale może też dla decydentów politycznych i społecznych – pisze w słowie wstępnym prof. ALK Bolesław Rok.
Rekomendacje zostały zebrane podczas jubileuszowego wydarzenia „10 lat Agendy 2030 – 5 lat zaczyna się dziś”, które z inicjatywy UNEP/GRID-Warszawa odbyło się 16 września 2025 roku w Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie.
Rekomendacje 2030 – lektura obowiązkowa jeśli mamy sprostać wyzwaniom współczesnego świata
Siłą tej publikacji są jej źródła. „Rekomendacje” zostały przygotowane przez organizacje społeczne, które dobrowolnie wybrały Cele i wywodzące się z nich zadania, nad którymi pracują na co dzień – w terenie, z samorządami, społecznościami lokalnymi, przedsiębiorcami, administracją publiczną. To one najczęściej jako pierwsze widzą skutki niespójnych polityk, luk instytucjonalnych i decyzji podejmowanych w izolacji od innych obszarów rozwoju. Organizacje pozarządowe są dziś jednym z najczulszych wskaźników realnego stanu realizacji Agendy 2030 – bo działają tam, gdzie teoria spotyka się z praktyką.
Zrównoważony rozwój polega na dążeniu do pogodzenia ze sobą przeciwieństw
Publikacja pokazuje również coś jeszcze: nie da się poprawić sytuacji w jednym wymiarze rozwoju kosztem pozostałych. Polityki społeczne ignorujące granice środowiskowe prędzej czy później tracą trwałość. Wzrost gospodarczy nieuwzględniający zdrowia ludzi i ekosystemów generuje koszty, które wracają z nawiązką. Ochrona środowiska prowadzona bez wrażliwości społecznej traci poparcie i skuteczność. Zrównoważony rozwój nie polega na rozstrzygnięciach typu albo – albo, lecz na dążeniu do pogodzenia ze sobą przeciwieństw.
Ostatnie pięć lat Agendy 2030 to nie czas na półśrodki. To moment, w którym trzeba jasno powiedzieć: albo potraktujemy zrównoważony rozwój jako ramę dla wszystkich polityk publicznych, albo nie zrealizujemy żadnego z jego Celów w sposób trwały. Niniejsza publikacja jest zaproszeniem do tej rozmowy – opartej na doświadczeniu, odpowiedzialności i świadomości, że przyszłość nie wydarzy się sama.
Rekomendacje dotyczące realizacji Agendy 2030 są dostępne na stronach UNEP/GRID-Warszawa
