99,9 procent śladu węglowego polskiego sektora finansowego to emisje z łańcucha wartości niemal w całości pochodzące z portfeli kredytowych i inwestycyjnych. Jak wynika z raportu Fundacji Instrat, banki inwestują w zielone biura, OZE i floty elektrycznych samochodów, ale ślad węglowy ich portfeli, czyli trudny do zredukowania Zakres 3, nadal rośnie.
Ślad węglowy sektora finansowego
Emisje z Zakresu 3 w sektorze finansowym spółek z WIG140 wzrosły w ujęciu rocznym o 3,4%, do 134 mln ton CO₂e. W tym samym czasie spółki obniżyły emisje własne, a dzięki CSRD poprawiła się jakość raportowania – wynika to z najnowszego Barometru zrównoważonych finansów Fundacji Instrat.
Fundacja Instrat przeanalizowała sprawozdania zrównoważonego rozwoju 24 spółek sektora finansowego z indeksów WIG20, mWIG40 i sWIG80: dziesięciu banków, siedmiu spółek nieruchomościowych, czterech podmiotów rynku kapitałowego, dwóch ubezpieczycieli i jednej spółki z sektora wierzytelności. Dane pochodzą ze sprawozdań przygotowanych według dyrektywy CSRD.
Jakość raportowania rośnie – wszystkie banki i ubezpieczyciele ujawniają już pełny ślad węglowy
Pełny Zakres 3 raportowało w 2025 roku 71% spółek finansowych z WIG140, wobec 56% rok wcześniej i 18% w 2023 roku. Dla porównania, w całym WIG140 odsetek ten wynosi 57%. Częściowe raportowanie praktycznie zniknęło. Wszystkie banki i ubezpieczyciele ujawniają już pełny ślad węglowy. Poza nimi pozostaje jednak sześć podmiotów, czyli jedna czwarta analizowanych spółek. Są wśród nich deweloperzy oraz mniejsze spółki inwestycyjne. Zdaniem Instratu pakiet Omnibus sprawi, że spółki spoza zakresu dyrektywy nie będą musiały ujawniać tych danych.
Przeczytaj także: Zielone obligacje bez tajemnic. GPW publikuje Green Bond Handbook
Emisje własne w dół, portfelowe w górę
Zakres 1 spadł z 71,7 do 67,9 tys. ton CO₂e, a Zakres 2 liczony metodą rynkową ze 123 do 116 tys. ton. Emisje operacyjne to jednak ułamek całego śladu. Dla sektora emisje portfelowe przewyższają je ponad 700 razy, a w samych bankach 949 razy.
Zakres 3 całego sektora wzrósł ze 129,6 do 134,0 mln ton CO₂e, a w samych bankach o ok. 6%. Banki odpowiadają za ok. 90% emisji Zakresu 3 sektora, ubezpieczyciele za ok. 9%, a deweloperzy za ok. 1%. Największy udział we wzroście ma PKO BP, gdzie Zakres 3 zwiększył się o 18%, do 29,8 mln ton. Wzrosty odnotowały też Alior (+40%) i Millennium (+20%), a spadki Pekao (-16%) i BOŚ (-35%).
Autorzy zaznaczają, że nie jest to prosty skutek finansowania „brudnych“ inwestycji. W PKO BP wzrost wynikał głównie z wyższych emisji w kredytach dla przedsiębiorstw (+3,3 mln ton) oraz z większego udziału rzeczywistych danych w kalkulacji (z 39% do 57%). Wartości między podmiotami nadal nie są w pełni porównywalne.
Neutralność klimatyczną lub zero netto do 2050 roku deklaruje sześć banków
Neutralność klimatyczną lub zero netto do 2050 roku deklaruje sześć banków: mBank, PKO BP, Pekao, Millennium, ING i Santander. Tylko mBank, Pekao i Millennium wpisały tę deklarację, obejmującą emisje finansowane, do sekcji celów (E1-4 ESRS). Wymierne cele portfelowe na 2030 rok w planach transformacji ma cztery z dziesięciu banków. Najdalej poszedł mBank, w którym trzy z pięciu celów zatwierdziła inicjatywa SBTi (energetyka -66%, nieruchomości komercyjne -64%, mieszkaniowe -54%). Instrat zwraca uwagę, że ESRS pozwalają opisywać cele portfelowe w planie transformacji zamiast w sekcji celów, i większość banków z tego korzysta.
Zielone obligacje: 2 mld euro
W 2025 roku trzy banki wyemitowały cztery serie zielonych obligacji o łącznej wartości 2 mld euro: PKO BP dwie po 500 mln euro, Pekao 500 mln euro (z udziałem IFC) i mBank 500 mln euro, przy popycie blisko dziewięciokrotnie wyższym od oferty. Według Instratu głównym motywem był wymóg MREL, a nie potrzeba finansowania kredytów. Pod koniec 2025 roku kredyty stanowiły 64% depozytów.
Źródło: Fundacja Instrat, Barometr zrównoważonych finansów
