Czy zmiana codziennych nawyków na bardziej proekologiczne jest istotna dla ochrony klimatu? Jakie działania warto podjąć, aby żyć w sposób zrównoważony? Czy transformacja energetyczna wpływa na dobrobyt w przyszłości? Odpowiedzi na te i inne pytania szukali obywatele dziewięciu krajów europejskich, w tym Polski, w ramach tegorocznego badania opinii publicznej przeprowadzonego przez instytut Civey na zlecenie Fundacji E.ON.
Pomimo globalnych zmian i wielu wyzwań gospodarczych Europejczycy pozostają zgodni, że ochrona klimatu jest konieczna. Badani obawiają się jednak, że transformacja energetyczna, w tym dynamiczny rozwój energii odnawialnej, może wiązać się z wyższymi kosztami życia. Międzynarodowe badanie wykonane dla Grupy E.ON[1] potwierdza, że taki pogląd podzielają również respondenci z Polski.
85 proc. Polaków uważa, że ważne jest, aby żyć w sposób zrównoważony.
78 proc. ankietowanych z naszego kraju wierzy, że może przyczynić się do ochrony klimatu w swoim codziennym życiu.
74 proc. respondentów z Polski obawia się, że koszty związane z finansowaniem ochrony klimatu mogą ich nadmiernie obciążyć.
Bezpośredni wpływ na ochronę klimatu
W Europie widoczne jest coraz większe zaangażowanie społeczeństwa w działania na rzecz ochrony klimatu. Z tegorocznego badania opinii publicznej wynika, że ludzie uważniej przyglądają się swoim decyzjom konsumenckim. Chętniej kupują ubrania z drugiej ręki i produkty organiczne. Coraz częściej decydują się na obniżenie temperatury ogrzewania w domu lub na ograniczanie podróży samolotem.
Widać również zdecydowanie wyższe poparcie dla konkretnych inwestycji proekologicznych we własnym miejscu zamieszkania. Aż 60 proc. respondentów z Polski wskazało, że konieczna jest rozbudowa ścieżek rowerowych na terenie ich miasta. Wszystkie te stwierdzenia wskazują, że ludzie chcą przyczyniać się do ochrony klimatu – zwłaszcza w swoim najbliższym otoczeniu.
– Tegoroczne badanie zrealizowane przez instytut Civey potwierdza, że w Europie panuje pozytywne nastawienie wobec transformacji energetycznej, przemysłowej i społecznej w kierunku neutralności klimatycznej. Dlatego jako Grupa E.ON skupiamy się zarówno na wdrażaniu nowoczesnych, przyjaznych dla środowiska technologii, jak i na działaniach edukacyjno-świadomościowych. Dzięki analizom i badaniom zyskujemy najnowszą wiedzę, która pozwala nam efektywniej zmieniać energetykę na bardziej przyjazną dla środowiska – mówi Andrzej Modzelewski, prezes E.ON Polska.
Europejczycy wierzą, że drogą do zielonej, zrównoważonej przyszłości jest rozwój energii odnawialnej. Na pierwszy plan wysuwa się zdecydowanie ta pochodząca ze słońca i wiatru. Jednak bardzo ważny jest również atom. W naszym kraju aż 42% badanych wskazało, że będzie on głównym źródłem odnawialnej energii w przyszłości.
Transformacja energetyczna a dobrobyt społeczny
W badaniu klimatycznym wzięli udział obywatele z dziewięciu krajów europejskich. Połowa ankietowanych uważa, że transformacja energetyczna pomoże w długoterminowym zabezpieczeniu dobrobytu w ich własnym kraju. Z tym stwierdzeniem szczególnie zgadzają się respondenci z Hiszpanii (69 proc.) i Francji (62 proc.), a także z Polski (59 proc.) i ze Szwecji (58 proc.). Najwyższe poparcie obserwowane jest wśród osób do 39. roku życia, posiadających wykształcenie wyższe oraz średnie lub wysokie dochody.
Jednocześnie dwie trzecie ankietowanych obawia się zwiększonych kosztów życia wynikających z wydatków na ochronę klimatu. W Polsce takie zagrożenie widzi aż 74 proc. respondentów, a zwłaszcza osoby w wieku od 30 do 39 lat, mające na utrzymaniu dzieci. Co ciekawe, w tej kwestii różnice między grupami dochodowymi są znikome.
Jednym z rozwiązań, które może wspierać zrównoważoną transformację, jest efektywne zagospodarowanie dochodów z podatku od CO2. Mogą być one wykorzystane na finansowanie działań związanych z ochroną środowiska, wsparcie dla społeczności angażujących się w transformację energetyczną czy inwestycje w zrównoważony rozwój. Większość biorących udział w badaniu – również w Polsce – chciałaby, aby dochody z podatku od CO2 były przeznaczane na promowanie energii odnawialnych (64 proc.), finansowanie projektów ochrony klimatu (46 proc.) oraz badania i nowe technologie dla klimatu (34 proc.).
Działania na rzecz klimatu w praktyce
Aż 71 proc. Polaków obawia się, że życie następnych pokoleń będzie utrudnione ze względu na konsekwencje zmian klimatycznych. Dlatego już dziś tak dużą wagę przywiązują do zrównoważonego stylu życia, rozwijania proekologicznych postaw, a także realizacji małych i dużych ekoprojektów.
W Polsce, podobnie jak w innych krajach Europy, społeczeństwo ma dość niskie uznanie dla działań spółek energetycznych na rzecz ochrony klimatu. Pomimo że pozytywne postrzeganie tych aktywności wzrosło od zeszłego roku o 5 punktów procentowych, to nadal większość ankietowanych twierdzi, że te starania są niewystarczające.
– W odpowiedzi na bieżące potrzeby społeczne, które potwierdziło już zeszłoroczne badanie, uruchomiliśmy w tym roku specjalny program grantowy. „E.ON łączy energię dla klimatu” to efekt współpracy Fundacji E.ON w Polsce z jej odpowiednikami w Niemczech i na Słowacji. Głównym celem tego przedsięwzięcia jest wspieranie dekarbonizacji Europy i nagłaśnianie wyzwań, z jakimi mierzą się społeczności lokalne w związku ze zmianami klimatycznymi. Przeznaczymy łącznie 100 tys. euro na 10 proekologicznych projektów, które będą zrealizowane w Warszawie. W ten sposób chcemy robić więcej dla zielonego rozwoju stolicy i zdrowia jej mieszkańców – podsumowuje Andrzej Modzelewski.
[1] Badanie przeprowadzono w Czechach, we Francji, w Hiszpanii, Holandii, Niemczech, Polsce, Szwecji, w Wielkiej Brytanii oraz we Włoszech na łącznej próbie 9 015 ankietowanych. Grupa badawcza dla każdego kraju liczyła nie mniej niż 1 001 przebadanych osób.
