Do 2030 r. w Polsce zostanie wykorzystane 147 milionów plastikowych toreb w ramach dostaw zakupów modowych online, co przekłada się na ponad 2500 plastikowych toreb dostarczanych co godzinę – wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie DS Smith.
43 tysiące plastikowych toreb dziennie trafia do konsumentów
Tylko w ubiegłym roku internetowi sprzedawcy mody dostarczyli polskim konsumentom 16 milionów plastikowych toreb (43 tysiące toreb każdego dnia), które można by zastąpić innymi, bardziej zrównoważonymi rozwiązaniami. Ponad trzy czwarte (77 proc.) kupujących w Polsce chce wycofania plastikowych toreb, jeśli są dostępne ich zamienniki.
W 2018 r. polski rząd po raz pierwszy wprowadził opłatę recyklingową za lekkie torby plastikowe w sklepach stacjonarnych, która rok później została rozszerzona na prawie wszystkie torby plastikowe. Przyczyniło się to do znacznego spadku zużycia nich przez społeczeństwo. Według danych Eurostatu, w 2022 r. Polacy zużywali średnio tylko 6,6 lekkich toreb plastikowych rocznie, co stanowi znaczny spadek w porównaniu do 300-400 toreb sprzed 2018 r.
Polska najszybciej rozwijającym się rynkiem opakowań plastikowych
Badanie przeprowadzone przez Development Economics na zlecenie firmy DS Smith, dostawcy zrównoważonych rozwiązań opakowaniowych, pokazuje, że Polska jest najszybciej rozwijającym się rynkiem opakowań plastikowych wykorzystywanych w dostawie zakupów modowych wśród dużych gospodarek europejskich.
Liczba plastikowych toreb dostarczana polskim kupującym ma wzrosnąć ponad dwukrotnie do 2030 r. (wzrost o 102 proc.), zgodnie z oczekiwanym wzrostem sprzedaży mody online. Oznacza to, że każdego roku do polskich domów trafiać będą 32 miliony plastikowych toreb z przesyłkami, co do 2030 r. oznacza 147 milionów opakowań.
Tylko 6 proc. opakowań po zakupach online trafia do recyklingu
Obecnie, tylko 6 proc. spośród toreb, które docierają do klientów w Polsce z ubraniami zakupionymi online, jest ponownie wykorzystywanych lub poddawanych recyklingowi. Pozostałe 94 proc. trafia na wysypiska śmieci lub do spalarni, co odpowiada 15 milionom toreb tylko w ubiegłym roku.
Jak rozwój e-commerce wpływa na środowisko i konieczność transformacji opakowań?
Rozwój e-commerce i powolny postęp w zwiększaniu wskaźników recyklingu oznaczają, że do 2030 r. ponad 30 milionów plastikowych opakowań do przesyłek trafi na wysypiska lub zostanie spalonych.
– Wraz z niektórymi z największych marek na świecie szacujemy, że w ciągu ostatnich czterech lat zastąpiliśmy ponad 1 miliard sztuk plastiku opakowaniami na bazie papieru – ale musimy zrobić jeszcze więcej. Podczas gdy sprzedaż online wzrasta, sprzedawcy internetowi, w porównaniu ze stacjonarnymi sklepami, używają więcej toreb plastikowych. Marki takie jak Zalando udowodniły, że zmiana jest możliwa, ale istnieje duża przeszkoda – nie ma wystarczającej ilości dostępnych alternatywnych rozwiązań na bazie włókien. Jest to jasny sygnał, że producenci opakowań muszą przyspieszyć, aby je zapewnić. Uważamy, że prawodawstwo i praktyka biznesowa i powinny być bardziej jednoznaczne względem wszystkich tych kwestii. Pomocne może być stopniowe wycofywanie niektórych tworzyw sztucznych i danie równych szans także producentom bardziej zrównoważonej alternatywy, w celu tworzenia innowacyjnych rozwiązań i generowania zdrowej konkurencji w zakresie zastąpienia plastiku – mówi Katarzyna Kala-Kowalska, prezes zarządu DS Smith Polska.
Zalando pokazuje, że zmiana jest możliwa – papier zamiast plastiku
Niektóre marki modowe online już dokonały zmiany. Zalando, wiodący europejski modowy marketplace, od 2020 r. zastąpił torby plastikowe torbami papierowymi, które są wykonane z materiałów pochodzących z recyklingu i włókien pierwotnych z certyfikatem FSC. Zostało to dobrze przyjęte przez klientów.
– Przejście z plastikowych na papierowe torby wysyłkowe było punktem zwrotnym. Po wprowadzeniu naszych pierwszych papierowych toreb, zadowolenie klientów z naszych nowych opakowań wzrosło o 16 punktów procentowych rok do roku. Wysoki wskaźnik akceptacji daje nam pewność, że obraliśmy właściwą drogę w kontekście papierowych toreb, które są łatwe do recyklingu w zdecydowanej większości Europy – mówi David Fischer, dyrektor ds. zrównoważonego rozwoju logistyki i opakowań w Zalando.
Jednak wyeliminowanie jednorazowych produktów plastikowych pozostaje kluczowym wyzwaniem dla branży e-commerce w osiąganiu celów zrównoważonego rozwoju. Znalezienie idealnego rozwiązania jest złożonym zadaniem, zwłaszcza w środowisku, w którym bardziej zrównoważone alternatywy nie są jeszcze w pełni skalowalne lub mogą nie spełniać minimalnych wymagań zarówno pod względem zrównoważonego rozwoju, jak i możliwości wdrożenia operacyjnego.
Polscy konsumenci chcą mniej plastiku – firmy muszą nadążyć za oczekiwaniami rynku
Przejście na materiały łatwiejsze do recyklingu jest popierane przez większość Polaków. Ponad trzy czwarte respondentów (77 proc.) chce wycofania plastikowych toreb, jeśli dostępne są ich zamienniki, a siedmiu na dziesięciu (72 proc.) twierdzi, że woli otrzymywać zakupy zapakowane w karton lub papier.
Ponad połowa ankietowanych polskich konsumentów (57 proc.) twierdzi, że czuje wyrzuty sumienia z powodu ilości plastiku, w którym dostarczane są ich zamówienia. Ponadto uważają, że obowiązek ograniczenia zużycia plastiku spoczywa na firmach opakowaniowych (42 proc.), sprzedawcach detalicznych (34 proc.) i Unii Europejskiej (27 proc.). Ponad połowa respondentów (56 proc.) twierdzi, że chętniej złożyłaby zamówienie w sklepie odzieżowym, który używa opakowań nadających się do recyklingu.
Możliwość zaspokojenia wymagań konsumentów w zakresie bardziej zrównoważonych opakowań jest ewidentnie znacząca. Aby sprostać temu zapotrzebowaniu, we współpracy z Ellen MacArthur Foundation, każdy z 800 projektantów DS Smith został przeszkolony w zakresie zasad projektowania w obiegu zamkniętym. Dzięki temu mogą oni ocenić wydajność opakowań pod kątem zawartości surowców wtórnych i możliwości recyklingu, co jest coraz ważniejsze dla największych światowych marek.
Metodologia badania
Badanie i research oceniający potencjał rynku opakowań logistycznych generowany przez rosnący popyt na zakupy modowe online zostało przeprowadzone przez Development Economics na sześciu rynkach w Europie.
Aby opracować prognozy rynkowe, zebrano podstawowe informacje na temat niedawnej trajektorii zmian w odniesieniu do kluczowych wskaźników, w tym:
- Wielkość i wartość modowego handlu elektronicznego na każdym rynku;
- Dane dotyczące ilości i wartości opakowań z tworzyw sztucznych na każdym rynku;
- Dane dotyczące proporcji opakowań zewnętrznych, tj. opakowań do przesyłania produktów;
- Dane dotyczące podstawowych wskaźników recyklingu i ponownego użycia tworzyw sztucznych;
- Dane dotyczące innych miejsc przeznaczenia odpadów z tworzyw sztucznych, takich jak składowiska i spalarnie.
Aktualne założenia dotyczące kluczowych wskaźników zostały zaczerpnięte z opublikowanych i niepublikowanych dokumentów oraz zbiorów danych zidentyfikowanych w ramach badania literatury online. Przewidywania te stanowiły podstawę prognoz dotyczących prawdopodobnego trendu dla modowego handlu elektronicznego i związanego z nim zapotrzebowania na różnego rodzaju opakowania wtórne.
Dane wyjściowe dotyczące podstawowych wskaźników recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych w Unii Europejskiej uzyskano z Eurostatu. Równoważne dane dotyczące trendów w Wielkiej Brytanii uzyskano z brytyjskiego Urzędu Statystyk Krajowych. Dane te wykorzystano do określenia ostatnich trendów, które następnie ekstrapolowano w celu sformułowania założeń dotyczących potencjalnych przyszłych wskaźników zmian w warunkach „normalnej działalności”, a także różnych alternatywnych scenariuszy „polityki”.
Badanie zostało przeprowadzone przez Censuswide na reprezentatywnej próbie 2000 konsumentów w Polsce. Dane zostały zebrane w dniach 19-24.02.2025 r. Censuswide przestrzega i zatrudnia członków Market Research Society oraz postępuje zgodnie z kodeksem postępowania MRS i zasadami ESOMAR. Censuswide jest również członkiem British Polling Council.
Zrównoważone opakowania z włókien – strategia dla e-commerce i przemysłu
DS Smith, spółka należąca do International Paper, jest globalnym dostawcą zrównoważonych opakowań na bazie włókien, prowadzącym również działania z zakresu recyklingu i produkcji papieru. Firma odgrywa kluczową rolę w łańcuchu wartości w różnych sektorach, w tym w e-commerce, szybko zbywalnych towarach konsumpcyjnych (FCMG), spożywczym oraz przemyśle. DS. Smith posiada strategię zrównoważonego rozwoju „Na teraz. I na przyszłość”, której celem jest Kreowanie opakowań dla zmieniającego się świata.
Firma jest zaangażowana w przewodzeniu przejścia całej branży na gospodarkę o obiegu zamkniętym, dostarczając klientom zrównoważone i cyrkularne rozwiązania opakowaniowe. W ramach tego obszaru firma koncentruje się na zastępowaniu problematycznych tworzyw sztucznych, eliminowaniu emisji dwutlenku węgla z łańcuchów dostaw, dostarczaniu rozwiązań w zakresie recyklingu, innowacji i znacznych inwestycji w badania i rozwój, w tym w alternatywne materiały i włókna.
Firma ma nowatorskie podejście do obsługi i optymalizacji zrównoważonych łańcuchów dostaw, dobrze znany i dostosowany do potrzeb model operacyjny „Box-to-Box” w czternaście dni oraz unikalne podejście Circular Design Metrics. DS Smith jest aktywnym członkiem Fundacji Ellen MacArthur i jako producent pudełek został założony przez londyńską rodzinę Smithów w latach 40. ubiegłego wieku.
Na terenie Polski DS Smith posiada 5 fabryk zlokalizowanych w Kielcach, Oławie, Kutnie, Kwidzynie i Bełchatowie oraz centra logistyczne w Warszawie, Łodzi, Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu i Czeladzi. Firma zatrudnia blisko 1500 osób.
