68 proc. Polaków nigdy nie słyszało o wpływie sztucznej inteligencji na środowisko lub nie wie, czy zetknęło się z tym tematem. Jednocześnie 67 proc. aktywnych użytkowników AI deklaruje, że ograniczyłoby korzystanie z tej technologii, gdyby potwierdzono jej wysoki koszt środowiskowy. Już dostępny raport „Polacy i AI – środowisko, klimat i wielkie nie wiem” przygotowany przez Instytut Badań Pollster.
Badanie jest próbą sprawdzenia, jak Polacy postrzegają środowiskowy ślad sztucznej inteligencji – od zużycia energii i wody przez centra danych po odpowiedzialność firm technologicznych i oczekiwania dotyczące informowania użytkowników o wpływie AI na środowisko. Badanie CAWI przeprowadzono w marcu 2026 roku na reprezentatywnej próbie 1021 dorosłych Polaków.
Środowiskowy ślad AI pozostaje dla Polaków niewidoczny
Jednym z głównych wniosków badania jest niski poziom świadomości dotyczącej środowiskowych kosztów sztucznej inteligencji. 68 proc. respondentów deklaruje, że nigdy nie słyszało o wpływie AI na środowisko albo nie wie, czy zetknęło się wcześniej z tym zagadnieniem.
Potwierdza to również test wiedzy przeprowadzony w ramach badania. Średni wynik wyniósł 4,9 na 15 punktów, a najczęściej wybieraną odpowiedzią było „nie wiem”. Autorzy raportu wskazują tym samym na wyraźną lukę między rosnącą obecnością AI w codziennym życiu a wiedzą na temat środowiskowych konsekwencji jej wykorzystywania.
Polacy widzą w AI potencjał dla klimatu
Badanie nie pokazuje jednak jednoznacznie negatywnego podejścia do AI. 40 proc. Polaków wie, że sztuczna inteligencja może pomagać w optymalizacji pracy odnawialnych źródeł energii oraz stabilizacji sieci energetycznych. W raporcie analizowane są więc zarówno potencjalne koszty środowiskowe rozwoju AI, jak i korzyści, które technologia może przynieść w obszarze energii i klimatu. Autorzy zwracają uwagę na istniejącą w społeczeństwie niepewność dotyczącą ostatecznego bilansu tych efektów.
Połowa Polaków chce informacji o śladzie węglowym AI
Jednym z istotnych wniosków dotyczących transparentności jest oczekiwanie użytkowników, aby informacje o wpływie korzystania z AI były bardziej dostępne. 50 proc. badanych uważa, że informacja o śladzie węglowym zapytań do AI powinna być obowiązkowa i widoczna. Jednocześnie odpowiedzialność za ograniczenie środowiskowego wpływu sztucznej inteligencji jest przede wszystkim przypisywana firmom technologicznym. 39 proc. Polaków wskazuje właśnie je jako głównych odpowiedzialnych. Tylko 6 proc. respondentów wskazuje na samych użytkowników.
Użytkownicy deklarują gotowość do ograniczenia korzystania z AI
Mimo niskiego poziomu wiedzy deklarowana gotowość do zmiany zachowań jest stosunkowo wysoka. 67 proc. aktywnych użytkowników AI twierdzi, że ograniczyłoby korzystanie z tej technologii, gdyby udowodniono jej wysoki koszt środowiskowy. To jeden z obszarów, które raport analizuje szerzej – zestawiając deklarowaną troskę o środowisko z codzienną wygodą korzystania z narzędzi AI. Badanie obejmuje również oczekiwania wobec dostawców technologii, kwestię odpowiedzialności za cyfrowy ślad oraz podejście do regulacji i transparentności.
Pięć typów podejścia do środowiskowego wpływu AI
Autorzy raportu podzielili badanych na pięć grup określonych jako „pasażerowie” AI Express. Segmentacja ma pokazywać różne postawy Polaków wobec środowiskowych kosztów sztucznej inteligencji – od poziomu wiedzy i zainteresowania tematem po gotowość do zmiany własnych zachowań.
Raport zawiera również rekomendacje kierowane do marek, firm wdrażających AI, regulatorów i konsumentów. Wyniki komentują eksperci m.in. z obszaru sztucznej inteligencji, energetyki, mediów, psychologii, socjologii, prawa i ESG.
Badanie Pollster zwraca uwagę na duży rozdźwięk między szybkim upowszechnianiem się AI a wiedzą o jej środowiskowych konsekwencjach. Dla użytkowników temat pozostaje w dużej mierze niewidoczny, ale jednocześnie znaczna część z nich deklaruje gotowość do ograniczenia korzystania z AI i oczekuje większej transparentności ze strony firm technologicznych.
Pełny raport „Polacy i AI – środowisko, klimat i wielkie «nie wiem»” jest dostępny bezpłatnie na stronie Instytutu Badań Pollster.
Źródło: Instytut Badań Pollster
