Korekty wprowadzone pakietem Omnibus mogły dać części firm poczucie, że z ESG można poczekać. Zmiana regulacyjna nie oznacza zaniku presji rynkowej. Ta będzie raczej rosła – szczególnie wobec firm działających w większych łańcuchach wartości – szacują eksperci ze Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce (ZPF). „Chcemy, aby MŚP zrzeszone w ZPF nie tylko „nadążały” za ESG, ale wykorzystywały je jako narzędzie wzrostu” – podkreśla Marcin Czugan, Prezes ZPF.
Rynek premiuje firmy gotowe na ESG
Związek Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce (ZPF) wskazuje, że zrównoważony rozwój jest narzędziem budowania wiarygodności, które decyduje o dostępie do finansowania i utrzymaniu relacji z kontrahentami.
ESG przynosi wartości strategiczne w małej i średniej firmie
Dla wielu przedsiębiorców z sektora MŚP temat ESG jest wyzwaniem. Kojarzy się bowiem z kosztownymi raportami, skomplikowanymi regulacjami oraz dodatkowymi obowiązkami administracyjnymi. Eksperci ZPF podkreślają, że najważniejsze aby zmienić perspektywę i nie traktować ESG wyłącznie jako wymogu regulacyjnego.
Potrzebne jest przekonanie o wartości strategicznej zrównoważonego biznesu. W małych firmach ESG może być bowiem narzędziem efektywności kosztowej i usprawnić codzienne funkcjonowanie firmy. Uporządkowane dane oznaczają lepszą kontrolę kosztów (np. zużycia wody, energii), większą przejrzystość procesów oraz łatwiejsze zarządzanie ryzykiem. Z kolei gotowość do odpowiedzi na pytania z zakresu ESG przekłada się bezpośrednio na przewagę konkurencyjną.
Jako ZPF zachęcamy naszych członków z sektora MŚP do podejmowania pierwszych kroków w obszarze ESG już dziś. W ramach Zespołu ds. ESG dzielimy się ekspercką wiedzą, dostępnymi narzędziami i dobrymi praktykami. Nie chodzi o skomplikowane raportowanie, ale o przygotowanie się na realne potrzeby rynku. Firmy, które zaczną wdrażać ESG już teraz, będą miały wyraźną przewagę, zarówno w dostępie do finansowania, jak i w relacjach z kontrahentami. To sprawi, że za rok czy dwa będą w zupełnie innym miejscu niż konkurencja – podkreśla Marcin Czugan, Prezes ZPF.
Firmy mają więcej danych, niż im się wydaje
W większości małych i średnich przedsiębiorstw duża część danych potrzebnych do odpowiedzi na pytania ESG już funkcjonuje. Problemem nie jest ich brak, lecz rozproszenie. Informacje środowiskowe znajdują się w księgowości i administracji (zużycie energii, paliwa, flota), dane dotyczące zatrudniania w działach HR (rotacja, wynagrodzenia, szkolenia). Elementy ładu organizacyjnego funkcjonują w postaci procedur RODO, zasad współpracy z dostawcami czy polityk wewnętrznych. Do tego dochodzą takie działania jak: modernizacja sprzętu, digitalizacja procesów, ograniczanie kosztów energii. Często nie są one bezpośrednio nazywane ESG, ale realnie się w ten obszar wpisują.
W mojej ocenie 70–80 proc. małych i średnich firm nie musi zaczynać od zera. Dane już są, tylko należy je zebrać i opisać. Największą wartością jest szybkie i zwinne osiągnięcie gotowości do odpowiedzi na pytania rynku, bez budowania zbędnej struktury – twierdzi Marta Zbucka-Gargas, Koordynatorka Zespołu ds. ESG w ZPF.
Dla MŚP kluczowe jest przezwyciężenie strachu przed ESG i otwartość na poszukiwanie pomocy w zakresie zasobów i kompetencji. Takie wsparcie oferuje Zespół ds. ESG w ZPF, w ramach którego spotykają się duże, posiadające doświadczenie w raportowaniu firmy, jak i mniejsze przedsiębiorstwa, które dopiero debiutują w tym obszarze.
Cel naszego Zespołu ds. ESG jest od początku jasny: włączać, a nie wykluczać. Upraszczać, a nie komplikować. Budować kompetencje, zanim pojawi się obowiązek. Chcemy, aby MŚP zrzeszone w ZPF nie tylko „nadążały” za ESG, ale wykorzystywały je jako narzędzie wzrostu – do zwiększania innowacyjności, efektywności i odporności biznesowej. Bo dobrze wdrożone ESG nie jest kosztem, tylko inwestycją w przewidywalność prowadzonego biznesu – wyjaśnia Marcin Czugan, Prezes ZPF.
ZPF proponuje ESG minimum
Liczba zapytań o ESG systematycznie rośnie. Przedsiębiorstwa, które posiadają choćby podstawowy zestaw informacji ESG, wyraźnie zyskują. Szybciej przechodzą procedury finansowe, sprawniej odpowiadają na zapytania klientów i są postrzegane jako bardziej wiarygodne przez kontrahentów.
Zdajemy sobie sprawę, że nie wszystkie małe firmy są gotowe na VSME, pomimo że to uproszczony, dobrowolny standard raportowania ESG stworzony przez EFRAG właśnie z myślą o mikro, małych i średnich przedsiębiorstwach nienotowanych na giełdzie – zaznacza dr Marta Zbucka-Gargas.
Ekspertka podkreśla, że z perspektywy MŚP kluczowe jest jedno: podejście do ESG musi być proporcjonalne i adekwatne. Najlepszą strategią jest rozpoczęcie od tego, co firma już posiada. Pierwszy krok to przegląd dostępnych danych i dokumentów. Drugi ich uporządkowanie. Nie trzeba czekać na obowiązek regulacyjny ani wdrażać skomplikowanych systemów. Wystarczy podejście pragmatyczne: minimum działań, które daje realny efekt.
Najlepsze projekty ESG w MŚP to te, które kończą się w kilka tygodni konkretnymi rozwiązaniami: checklistą, zestawem danych i rzeczowym dokumentem dla banku lub klienta – podkreśla dr Marta Zbucka-Gargas.
4 kroki czyli „ESG minimum” dla MŚP
- Identyfikacja podstawowych ryzyk ESG z punktu widzenia zarządu.
Pierwszym etapem jest rozpoznanie najważniejszych zagrożeń i wyzwań środowiskowych, społecznych oraz związanych z ładem korporacyjnym, które mogą wpływać na działalność firmy. - Zebranie kluczowych danych, o które realnie pytają instytucje finansowe i kontrahenci.
Przedsiębiorstwo powinno zgromadzić najistotniejsze informacje dotyczące ESG, które są wymagane przez banki, inwestorów czy partnerów biznesowych. - Uporządkowanie istniejących procedur i uzupełnienie braków tylko tam, gdzie to konieczne.
Zamiast tworzyć od podstaw nowe systemy, firma powinna przeanalizować obecne procedury, uporządkować je i wprowadzić jedynie niezbędne uzupełnienia. - Przygotowanie praktycznego materiału ESG, który można wykorzystać w relacjach biznesowych.
Ostatnim krokiem jest opracowanie dokumentu lub zestawu informacji prezentujących działania firmy w zakresie ESG, który może być przedstawiany klientom, kontrahentom czy instytucjom finansowym.
Źródło: ZPF
