Komitet ds. Zrównoważonego Biznesu Krajowej Izby Gospodarczej opracował i przekazał Ministerstwu Finansów oraz kluczowym resortom stanowisko w sprawie uproszczonych Europejskich Standardów Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS). Dokument zawiera konkretne rekomendacje, które mogą zaważyć na konkurencyjności polskiego biznesu. „Uproszczone ESRS stanowią istotną poprawę w porównaniu do pierwotnej wersji standardów. Dla pełnego osiągnięcia celów uproszczeń konieczne są jednak dodatkowe doprecyzowania przed przyjęciem aktu delegowanego” – podkreślają eksperci.
Zmiany w ESRS idą w dobrą stronę, lecz wymagają doprecyzowania
Komitet w swojej analizie kładzie nacisk na to, że choć projektowane uproszczenia architektury standardów zmierzają w dobrą stronę, to ich sukces zależy od precyzyjnego doprecyzowania obszarów interpretacyjnych.
Stanowisko Komitetu ds. Zrównoważonego Biznesu Krajowej Izby Gospodarczej w sprawie uproszczonych Europejskich Standardów Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS) jest odpowiedzią na konsultacje prowadzone przez Departament Efektywności Wydatków Publicznych i Rachunkowości Ministerstwa Finansów dotyczące projektów uproszczonych Europejskich Standardów Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (tzw. Draft Simplified / Amended ESRS), opracowanych przez EFRAG i przekazanych Komisji Europejskiej w grudniu 2025.
W naszej ocenie skuteczne wdrożenie oraz odpowiednia koordynacja raportowania ESG wymagają ścisłej współpracy międzyresortowej, w szczególności w obszarach środowiska, gospodarki, pracy i polityk społecznych oraz cyfryzacji. Jesteśmy przekonani, że szeroka, międzyresortowa dyskusja przyczyni się do spójnego i efektywnego przygotowania krajowych ram wdrożenia uproszczonych ESRS – podkreślają eksperci Komitetu ds. Zrównoważonego Biznesu Krajowej Izby Gospodarczej.
Potrzeba koordynacji raportowania ESG i ścisłej współpracy międzyresortowej
Eksperci podkreślają, że sam kierunek zmian jest dobry – mniej nadmiernej szczegółowości i większa elastyczność to krok w stronę proporcjonalności. Problem w tym, że bez jasnych zasad interpretacyjnych ta elastyczność może zamienić się w chaos, spory z audytorami i „asekuracyjne” raportowanie, w którym firmy ujawniają wszystko na zapas, by ograniczyć ryzyko.
Uproszczenie ESRS powinno być realnym ułatwieniem dla firm, a nie tylko zmianą redakcyjną
Sednem stanowiska Komitetu ds. Zrównoważonego Biznesu KIG jest więc postulat większej pewności prawnej i audytowej. Komitet chce, aby odpowiedzialność za ocenę istotności rzeczywiście mogła spoczywać na zarządach, o ile działają według przejrzystych, udokumentowanych procedur. Audyt powinien koncentrować się na tym, czy proces był rzetelny, a nie zastępować decyzje biznesowe własną oceną. Bez takich „bezpieczników” rośnie ryzyko rozbieżnych interpretacji, greenwashingu albo odwrotnie – nadmiernie defensywnego podejścia, w którym z raportów znika to, co naprawdę ważne, a pojawia się nadmiar mało istotnych danych.
Drugi duży wątek to wykonalność wymogów w realiach gospodarczych, zwłaszcza w kontekście łańcucha wartości. Komitet zwraca uwagę, że zbieranie szczegółowych danych od partnerów – często małych i średnich firm – bywa technicznie i kosztowo bardzo trudne. Dlatego klauzula „undue cost or effort” powinna działać w praktyce, a nie tylko na papierze. Jeśli w danym sektorze brakuje narzędzi cyfrowych do wymiany danych albo koszty pozyskania informacji są nieproporcjonalne, firmy powinny mieć realną możliwość skorzystania z uproszczeń bez obawy, że audyt je zakwestionuje.
Kolejna kwestia to spójność i porównywalność raportów. Zbyt duże przesuwanie treści do niewiążących wytycznych, niejasne zasady stosowania cross-referencji czy brak minimalnych standardów dokumentacyjnych mogą sprawić, że raporty różnych firm staną się trudne do porównania, a proces audytu – nieprzewidywalny. Komitet postuluje więc wyraźne rozróżnienie, co jest obowiązkowe, a co tylko ilustracyjne, oraz doprecyzowanie technicznych i dowodowych podstaw raportowania.
Istotny jest też wymiar systemowy i krajowy. Raportowanie ESG nie dzieje się w próżni – dane środowiskowe, pracownicze czy dotyczące ładu korporacyjnego już dziś trafiają do różnych rejestrów publicznych. Zdaniem Komitetu administracja powinna lepiej skoordynować te obszary i umożliwić wykorzystywanie istniejących, państwowych baz danych jako wiarygodnych źródeł do raportów ESRS. To ograniczyłoby koszty, zmniejszyło dublowanie obowiązków i zwiększyło jakość informacji. Równolegle potrzebne jest przyspieszenie prac nad infrastrukturą cyfrową raportowania, bo bez niej pełna digitalizacja ESRS pozostanie teorią.
Na koniec eksperci zwracają uwagę na coś bardzo praktycznego, ale kluczowego: jakość tłumaczeń i terminologii. W tak złożonych regulacjach drobne różnice językowe mogą zmieniać sens wymogów i prowadzić do odmiennych interpretacji na rynku. Dlatego standardy powinny być przełożone precyzyjnie, w sposób zgodny z realiami biznesowymi i dotychczasową praktyką sprawozdawczą.
Uproszczone ESRS stanowią istotną poprawę w porównaniu do pierwotnej wersji standardów. Dla pełnego osiągnięcia celów uproszczeń konieczne są jednak dodatkowe doprecyzowania przed przyjęciem aktu delegowanego. Kluczowe znaczenie ma zachowanie równowagi pomiędzy redukcją obciążeń raportowych, jakością i porównywalnością informacji oraz potrzebami kluczowych interesariuszy systemu raportowania ESG. Komitet ds. Zrównoważonego Biznesu Krajowej Izby Gospodarczej deklaruje gotowość do dalszego dialogu eksperckiego z Ministerstwem Finansów oraz do wsparcia procesu finalizacji uproszczonych standardów ESRS – podkreśla w liście do Ministerstwa Finansów Jolanta Okońska-Kubica, Przewodnicząca Komitetu ds. Zrównoważonego Biznesu Krajowej Izby Gospodarczej.
ESRS – zestaw obowiązkowych standardów raportowania w zakresie zrównoważonego rozwoju
Europejskie Standardy Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS – European Sustainability Reporting Standards) to zestaw obowiązkowych standardów raportowania w zakresie zrównoważonego rozwoju, które stanowią szczegółowe wymagania dotyczące ujawniania informacji środowiskowych, społecznych i dotyczących ładu korporacyjnego przez przedsiębiorstwa działające w Unii Europejskiej. Zostały one opracowane na potrzeby Dyrektywy o raportowaniu zrównoważonego rozwoju (CSRD).
ESRS mają na celu poprawę przejrzystości, porównywalności i wiarygodności informacji o zrównoważonym rozwoju, co jest kluczowe dla inwestorów, konsumentów i innych interesariuszy.
