W dalszym ciągu brakuje zrozumienia i odwagi do zakupu energii odnawialnej bezpośrednio z farm OZE w kontraktach cPPA (corporate Power Purchase Agreement). Dalej niestety najczęściej wybieraną opcją zakupu jest energia czarna pokolorowana gwarancjami pochodzenia. A przecież podpisanie umowy cPPA dzisiaj to już standardowa praktyka rynkowa – mówi dla ESG Trends Seweryna Afanasjew, Head of Poland, RICS.
Energia to dzisiaj ogromny koszt utrzymania budynku, dlatego kluczowe jest zarówno posiadanie efektywnego technicznie obiektu, jak i umiejętne zarządzanie nim. Jednak przez wiele lat do okresu wybuchu wojny w Ukrainie nikt na poziomie zarządów i właścicieli nieruchomości specjalnie się tym obszarem nie zajmował. Można powiedzieć, że temat nie istniał – bo nie było takiej potrzeby, energia była tania, a firmy technicznego utrzymania obiektów i nimi zarządzające, na co dzień wdrażały działania optymalizujące zużycie energii w ramach dostępnych możliwości technicznych obiektu.
Energia stała się gorącym tematem dopiero, gdy zaczęła realnie wpływać na budżety
Sprawy przybrały inny obrót dopiero wtedy, gdy ceny energii wystrzeliły z 300 zł do 1000 zł i więcej. Wtedy wszyscy złapali się za głowę: „Co się stało? Jak to możliwe?”. Nagle temat pojawił się na panelach dyskusyjnych, w publikacjach branżowych, na LinkedInie – wszędzie. Bo kiedy nie wiadomo, o co chodzi, to chodzi o pieniądze.
Energia stała się gorącym tematem dopiero w momencie, gdy zaczęła realnie wpływać na budżety i ich roczne porównania. Dopiero wtedy zarządy i właściciele zaczęli się uczyć: co tak naprawdę kupujemy, jaką energię, dlaczego jest tak droga i jak można ją kupować taniej. Firmy zaczęły odważniej zarządzać zakupem energii, wchodząc na rynek SPOT i zakupów transowych.
Niestety najczęściej wybieraną opcją zakupu jest energia czarna pokolorowana gwarancjami pochodzenia
Jednak w dalszym ciągu brakowało i brakuje zrozumienia i odwagi do zakupu energii odnawialnej bezpośrednio z farm OZE w kontraktach cPPA (corporate Power Purchase Agreement). Dalej niestety najczęściej wybieraną opcją zakupu jest energia czarna pokolorowana gwarancjami pochodzenia. A przecież podpisanie umowy cPPA dzisiaj to już standardowa praktyka rynkowa. I też umowa taka nie musi trwać 5 czy 10 lat. Rynek dostawców energetycznych uelastycznił się dostosowując swoje produkty do oczekiwań klienta.
W kontekście zrównoważonego rozwoju zaczęto także głośno mówić o potrzebach wdrażania rozwiązań energooszczędnych – które, swoją drogą, istniały od dawna. Różnica polega na tym, że dziś temat wreszcie dotarł na poziom strategiczny – zarządzania kosztami i optymalizacji. Oczywiście, dochodzi też aspekt raportowania, ale na koniec dnia, zarządzanie energią to nie tylko systemy czy odnawialne źródła energii. Panele na dachu nie załatwią wszystkiego choć warto je zainstalować bo to najtańsze źródło energii dla odbiorcy obiektowego, a na dodatek podnosi nam wartość nieruchomości.
Kluczowe dla zapewnienia efektywnego zużycia energii jest codzienne, świadome działanie każdego z nas
Niemniej najbardziej kluczowe dla zapewnienia efektywnego zużycia energii jest codzienne, świadome działanie każdego z nas. To użytkownik jest podstawowym elementem oszczędności energii. Możemy mówić o systemach, AI i automatyce, ale rzeczywistość jest taka, że wiele budynków albo nie ma takich systemów, albo ich wdrożenie jest kosztowne i powiązane z większą modernizacją.
Dlatego to, od czego trzeba zacząć – i co podkreśla choćby dyrektywa energetyczna – to bieżące działania operacyjne i codzienne użytkowanie obiektów przez wszystkich jego użytkowników bo energię w biurowcu czy w magazynie zużywają przede wszystkim najemcy. Przecież w całym cyklu życia inwestycji, jego wybudowanie to 20 proc., a utrzymanie pozostałe 80 proc. kosztów.
Często patrzymy na temat z perspektywy właścicieli budynków, ale przecież energia zużywana na powierzchniach wspólnych, to tylko niewielka część całości. Kluczowe są więc rozmowy, podnoszenie świadomości i edukacja użytkowników.
Nie chodzi tylko o regulacje
Nie chodzi więc tylko o regulacje. Najpierw trzeba wydać sporo pieniędzy, żeby chociażby zainstalować system zarządzania budynkiem (BMS), który rzeczywiście umożliwia sterowanie zużyciem energii, a nie tylko działa jak nośnik prezentujący dane. A to jest temat, o którym mówi się niestety za mało.
Dziś jesteśmy w okresie szukania oszczędności – zarówno w kosztach energii, jak i utrzymania technicznego budynków. Ale trzeba znaleźć granicę – w pewnym momencie trzeba zainwestować. Każdy, kto miał do czynienia z technicznym utrzymaniem obiektów, wie, że różnie z tym bywa. Dobry specjalista może przynieść realne oszczędności i zwiększyć efektywność budynku, obniżając koszty jego eksploatacji. A jeśli brakuje wiedzy i umiejętności, to odbije się to na kosztach modernizacji i obniżeniu wartości nieruchomości – a w konsekwencji na tym, za ile będzie można ją sprzedać.
Autorką komentarza jest: Seweryna Afanasjew MBA MRICS, Chair of RICS Poland RICS Accredited Mediator, ex Member of European World RICS Board
Efektywność energetyczna budynków, to jeden z tematów publikacji „ESG dla nieruchomości komercyjnych 2.0. Wybrane zagadnienia i praktyki”. Kompendium zostało wydane przez Polską Izbę Nieruchomości Komercyjnych (PINK), Polską Radę Centrów Handlowych (PRCH) oraz Royal Institution of Chartered Surveyors (RICS). Premiera publikacji odbyła się 5 marca 2025 r.
