21 października 2025 r. Rada Ministrów zatwierdziła projekt nowelizacji ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych oraz ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji. Nowe przepisy wprowadzają do polskiego prawa tzw. mechanizm CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) – graniczną opłatę wyrównawczą od importu wybranych towarów przemysłowych.
Cele CBAM
Celem CBAM jest ochrona konkurencyjności unijnego i polskiego przemysłu w trakcie transformacji klimatycznej. Opłata będzie naliczana przy imporcie produktów takich jak cement, energia elektryczna, nawozy, żeliwo, stal, aluminium czy wodór. Mechanizm ma wyrównać warunki między producentami działającymi w Unii Europejskiej, którzy ponoszą koszty emisji CO₂, a firmami spoza UE, które takich kosztów nie mają.
Wprowadzenie CBAM zniweluje nierównowagę kosztów polityki klimatycznej, które to dziś firmy z Europy muszą ponosić – podkreślił wiceminister klimatu i środowiska Krzysztof Bolesta.
Projekt ustawy wyznacza krajowe organy odpowiedzialne za realizację mechanizmu, określa procedury oraz źródła finansowania działań. Przewiduje również środki na działalność Centrum Analiz Klimatyczno-Energetycznych, wspierającego politykę klimatyczną państwa.
CBAM ma przeciwdziałać tzw. „ucieczce emisji”
CBAM jest uzupełnieniem europejskiego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). Ma przeciwdziałać tzw. „ucieczce emisji”, czyli przenoszeniu wysokoemisyjnej produkcji poza Unię, oraz ograniczyć napływ tańszych, bardziej emisyjnych towarów spoza UE.
Rozwiązanie ma przynieść korzyści przedsiębiorcom z Polski i innych krajów wspólnoty, wyrównując warunki konkurencji i motywując producentów spoza UE do redukcji emisji.
Do końca 2025 r. obowiązuje okres przejściowy, w którym importerzy objęci CBAM składają jedynie kwartalne raporty dotyczące emisji związanych z przywożonymi towarami. Od 2026 r. będą już zobowiązani do corocznego rozliczania importu oraz zakupu certyfikatów odpowiadających wielkości emisji.
Źródło: MKiŚ
