Jak wynika z raportu „Cyrkularne opakowania 2030: Strategie działania w dobie niedoboru recyklatu” przygotowanego przez Interzero, branża opakowaniowa stoi dziś przed jednym z największych wyzwań ostatnich lat: rosnącym niedoborem wysokiej jakości recyklatu przy jednoczesnym zaostrzaniu wymogów prawnych.
Z raportu Interzero wynika, że obecna podaż PCR (Post-Consumer Recycled) czyli materiału pochodzący z recyklingu po konsumenckim użyciu, ledwo pokrywa bieżące zapotrzebowanie. Do 2030 r. luka podażowa przekroczy 1 mln ton, a wysokiej jakości PCR dopuszczony do kontaktu z żywnością, jest już dziś trudno dostępny i bardzo kosztowny.
To oznacza, że firmy będą musiały spełnić cele regulacyjne, ale surowca może po prostu nie być wystarczająco dużo.
Czym jest PCR
PCR (Post-Consumer Recycled) to tworzywo sztuczne wyprodukowane z odpadów, które zostały już użyte przez konsumentów (np. butelki, opakowania po kosmetykach) i następnie poddane recyklingowi.
Zgodnie z Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) od 2030 r. firmy będą musiały obowiązkowo stosować określony procent PCR w opakowaniach z tworzyw sztucznych.
Co zmienia rozporządzenie PPWR
Zdaniem autorów raportu kluczowym punktem odniesienia dla całego rynku jest nowe rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych – Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR). Akt ten wpisuje się w realizację założeń European Green Deal oraz Nowego planu działania na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym.
Od 2030 r. dystrybutorzy opakowań w UE będą zobowiązani do stosowania minimalnych poziomów recyklatu (PCR) w opakowaniach z tworzyw sztucznych. Jak wskazano w raporcie: minimalna zawartość PCR wyniesie 30% w butelkach PET oraz 35% w opakowaniach z tworzyw nieprzeznaczonych do kontaktu z żywnością.
Co istotne, jak podkreślono w analizie przeprowadzonej na zlecenie Interzero, uczestnicy rynku przewidują, że cele PPWR w zakresie minimalnej zawartości recyklatu zostaną wdrożone w obecnym kształcie. Oznacza to, że firmy nie powinny zakładać ich złagodzenia.
Recyklat wysokiej jakości: towar deficytowy
Z raportu Interzero wynika, że rynek pokonsumenckiego recyklatu (PCR) już dziś jest rynkiem niedoboru. Autorzy raportu wskazują kilka kluczowych przyczyn deficytu, m.in. nieodpowiednie projektowanie opakowań, niska jakość sortowania odpadów czy ograniczone moce przerobowe instalacji recyklingu (zwłaszcza dla materiałów do kontaktu z żywnością).
W opinii ekspertów Interzero niedobór PCR nie jest zjawiskiem przejściowym, lecz wynika z systemowych barier w całym łańcuchu wartości.
Luka podażowa przekroczy 1 mln ton
Jednym z najmocniejszych wniosków raportu jest prognoza dotycząca luki podażowej. Nawet przy ambitnej realizacji celów recyklingu i dynamicznym rozwoju technologii chemicznych, do 2030 r. deficyt PCR przekroczy 1 milion ton.
Jak podkreślono w raporcie, wielkość tej luki odpowiada wolumenowi produkcji dziesięciu dużych zakładów recyklingu, które jeszcze nie powstały. Zdaniem autorów raportu problem ma nie tylko wymiar techniczny, ale również biznesowy. Firmy, które nie podejmą działań już teraz, po 2030 roku mogą doświadczyć drastycznego wzrostu kosztów operacyjnych, a w skrajnych przypadkach nie zrealizują wiążących celów PPWR.
Ekoprojektowanie oraz długoterminowe kontrakty na dostawy PCR mogą poprawić sytuację
Jednocześnie, zdaniem ekspertów Interzero, wczesne dostosowanie strategii może stać się źródłem przewagi konkurencyjnej – zarówno kosztowej, jak i reputacyjnej.
Przykłady przytoczone w raporcie pokazują, że ekoprojektowanie oraz długoterminowe kontrakty na dostawy PCR mogą realnie ograniczać zużycie surowców pierwotnych, stabilizować koszty i poprawiać rating ESG. Autorzy raportu rekomendują przedsiębiorstwom podjęcie m.in. takich kroków, jak: projektowanie opakowań z myślą o recyklingu (ekoprojektowanie), weryfikacja materiałów i eliminacja wielomateriałowych kompozytów, dywersyfikacja dostawców i zawieranie długoterminowych kontraktów oraz inwestowanie w rozwijające się technologie, przy świadomości ich ograniczeń i włączenie mapy działań do głównej strategii firmy.
Jak podkreślono w raporcie, firmy, które chcą do 2030 r. wprowadzać na rynek zrównoważone i przydatne do recyklingu opakowania, powinny opracować spójną strategię opartą na dwóch fundamentach: projektowaniu pod recykling oraz zabezpieczeniu stałych dostaw PCR.
Więcej szczegółowych danych, scenariuszy i rekomendacji znajduje się w raporcie „Cyrkularne opakowania 2030: Strategie działania w dobie niedoboru recyklatu”.
Pełny raport dostępny jest na stronach Interzero.
Źródło: Interzero
