Orlen wraz z norweskim Equinor, jedną z największych europejskich firm energetycznych, zbuduje kompetencje dotyczące wykorzystania technologii CCS (ang. Carbon Capture Storage). Zarządy obu spółek podpisały porozumienie dotyczące współpracy m.in. w zakresie transportu i składowania dwutlenku węgla w Polsce.
CCS to proces wychwytywania, transportu i magazynowania pod ziemią dwutlenku węgla (CO2) emitowanego np. przez przemysł. Rozwiązanie CCS pozwala ograniczyć emisję CO2 do atmosfery, wspierając dekarbonizację przemysłu. Proces ten, najprościej rzecz ujmując, składa się z trzech etapów: wychwytu dwutlenku węgla z procesów spalania lub produkcji, transportu go za pomocą rurociągów lub statków, bezpiecznego składowania, najczęściej w podziemnych formacjach geologicznych.
Zgodnie z porozumieniem, Orlen i Equinor przeprowadzą identyfikację miejsc potencjalnego składowania CO2. W grę wchodzą zarówno lokalizacje na lądzie, jak i w polskiej części Bałtyku. W kolejnym kroku partnerzy przeanalizują możliwość realizacji wspólnych przedsięwzięć, w oparciu o wytypowane miejsca składowania w kraju.
– Współpraca z Equinor to kamień milowy w realizacji strategicznych celów Grupy Orlen. Łączymy siły z doświadczonym i zmotywowanym partnerem, aby wypracować unikalne know-how w zakresie technologii CCS. Na bazie tych kompetencji chcemy zbudować nowy, perspektywiczny obszar biznesowy, który wzmocni potencjał dekarbonizacyjny Grupy Orlen. Będzie to jednocześnie impuls do powstania całego ekosystemu firm, które dzięki współpracy z Orlen, będą rozwijać się, budować wartość i oferować nowe miejsca pracy. W ten sposób wywiązujemy się z naszej roli lidera transformacji energetycznej – podkreśla Wiesław Prugar, Członek Zarządu ORLEN ds. Wydobycia.
– Orlen i Equinor rozpoczynają dziś nowy etap współpracy, opartej na mocnym fundamencie dotychczasowego partnerstwa energetycznego. Obie spółki są zdeterminowane, aby zapewnić bezpieczeństwo energetyczne swoich odbiorców, a jednocześnie wdrażać rozwiązania niskoemisyjne i rozwijać energetykę odnawialną. Podpisane dziś porozumienie otwiera drogę do wspólnego rozpoznania możliwości składowania dwutlenku węgla w Polsce. Działając razem, Equinor i Orlen będą uzupełniać swoje kompetencje, aby skutecznie realizować stawiane sobie cele – mówi Irene Rummelhoff, Wiceprezes ds. Marketingu, Midstream and Processing w Equinor.
Technologia CCS usprawni proces dekarbonizacji Orlen
W nowej strategii Orlen zadeklarował osiągnięcie zdolności wychwytu, transportu i magazynowania 4 mln ton CO2 rocznie do 2035 roku. Część tego potencjału zostanie wykorzystana na potrzeby dekarbonizacji Grupy Orlen, w tym jej aktywów petrochemicznych i rafineryjnych. Reszta będzie zaoferowana innym firmom jako usługa.
Norweski Equinor jest jedną z najbardziej doświadczonych firm w Europie, jeśli chodzi o składowanie dwutlenku węgla. Już w 1996 r. spółka rozpoczęła składowanie CO2 w strukturach złoża Sleipner.
Gdzie składuje CO2 Grupa Equinor?
Obecnie firma jest zaangażowana w kilka dużych projektów CCS w Europie Północno-Zachodniej i Stanach Zjednoczonych. Equinor jest m.in. udziałowcem Northern Lights, pierwszego transgranicznego projektu CCS, który zapewnia składowanie dwutlenku węgla na zasadzie usługi. We wrześniu 2024 r. oddano do użytku terminal przeładunkowy CO2 a pierwsi klienci będą dostarczać dwutlenek węgla w połowie 2025 r. W ramach początkowego etapu realizacji, Northern Light oferuje możliwość zatłaczania 1,5 mln ton CO2 rocznie.
Ponadto Equinor posiada kilka licencji na magazynowanie CO2 na Norweskim Szelfie Kontynentalnym, w Danii, Wielkiej Brytanii i USA. W ubiegłym roku, wraz z partnerami – TotalEnergies i BP – uzyskał ostateczną decyzję inwestycyjną (FID) dla projektu Northern Endurance Partnership, rozwiązania do transportu i magazynowania CO2, oraz Net Zero Teesside, elektrowni gazowej z instalacją wychwytu dwutlenku węgla po spalaniu.
Plany Orlen związane z CCS
Plany Orlen związane z CCS i wynikająca z nich współpraca z norweskim partnerem, to odpowiedź na ambitne cele koncernu w zakresie dekarbonizacji oraz nowe europejskie regulacje. W czerwcu 2024 roku weszło w życie rozporządzenie UE w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie, tzw. Net-Zero Industry Act (NZIA). Jego przepisy mają zwiększyć konkurencyjność europejskich firm w zakresie technologii neutralnych emisyjnie oraz poprawić dostęp do tych technologii.
NZIA, między innymi, wyznacza cele w zakresie budowy potencjału CCS. Do 2030 r. Unia Europejska ma dysponować możliwością zatłaczania 50 mln ton dwutlenku węgla rocznie. Obowiązek realizacji tego celu spoczywa na spółkach prowadzących wydobycie gazu ziemnego i ropy naftowej na terenie UE, w tym m.in. na Orlen.
Zgodnie z założeniami NZIA, CCS ma umożliwić dekarbonizację branżom, które ze względów technologicznych nie są w stanie znacząco zredukować ilości dwutlenku węgla, powstającego w trakcie ich działalności. Chodzi tu m.in. o cementowanie, hutnictwo oraz przemysł chemiczny. W ich przypadku sposobem na uniknięcie emisji CO2 do atmosfery, będzie wychwyt dwutlenku węgla, który następnie zostanie przetransportowany do miejsc składowania i zatłoczony do głębokich struktur geologicznych.
Dzięki CCS firmy z tych branż będą mogły nadal prowadzić działalność na terenie UE, pomimo coraz bardziej rygorystycznych celów w zakresie redukcji emisji CO2 do atmosfery.
Zeroemisyjna cementowania to także plan Grupy Holcim, która chce wykorzystać instalację CCS (Carbon Capture Storage) na Kujawach. O inwestycji wartej ponad 300 milionów euro mówił niedawno w wywiadzie dla ESG Trends Maciej Sypek, prezes Holcim Polska.
