Centra danych napędzają cyfryzację, ale potrzebują energii – i to niemało. Ich rozwój jest dziś ściśle związany z transformacją energetyczną: im więcej zielonej, stabilnej energii w systemie, tym większe szanse na nowe inwestycje w tym sektorze. Dlatego zielona rewolucja w polskiej energetyce może stać się katalizatorem rozwoju centrów danych – kluczowej infrastruktury dla chmury, AI i gospodarki cyfrowej.
Branża mówi jednym głosem
Ważnym głosem w debacie o synergii cyfryzacji i transformacji energetycznej jest Polish Data Center Association (PLDCA). Organizacja inicjuje dialog z decydentami, przygotowuje rekomendacje i promuje dobre praktyki, jak np.:
- integracja z lokalnymi źródłami OZE,
- wykorzystanie ciepła odpadowego w sieciach ciepłowniczych,
- współpraca z technologią SMR (małe reaktory jądrowe),
- inwestycje w chłodzenie adiabatyczne i zarządzanie infrastrukturą za pomocą AI.
– Transformacja cyfrowa nie może przebiegać kosztem klimatu. Jako branża, chcemy być częścią rozwiązania – promując standardy efektywności energetycznej, inwestując w odzysk ciepła i niskoemisyjne źródła energii – mówi Piotr Kowalski, Dyrektor Zarządzający Polskiego Stowarzyszenia Centrów Danych (PLDCA).
Cyfryzacja napędzana przez zieloną energię
Zgodnie z danymi McKinsey, do 2030 r. zużycie energii przez europejskie centra danych może wzrosnąć z obecnych 62 TWh rocznie do ponad 150 TWh. Tymczasem udział Polski w tym rynku jest wciąż niewielki – moc krajowych data center szacowana jest na zaledwie 200 MW, co stanowi poniżej 2% europejskiego potencjału.
– Obecny udział Polski w europejskich mocach centrów obliczeniowych jest marginalny i przy szacowanej mocy obiektów tego typu na poziomie 200 MW wynosi poniżej 2%, nie odpowiadając zupełnie wielkości i znaczeniu naszego kraju jako jednej z wiodących i najszybciej rozwijających się gospodarek europejskich oraz lidera regionu CEE. Przeszkodą w rozwoju pozostaje uzależnienie od paliw kopalnych związana z nimi emisyjność CO2 energetyki zawodowej oraz koszt energii elektrycznej, należący do najwyższych w Europie – wyjaśnia Piotr Kowalski z PLDCA.
Centra danych w Polsce już teraz szukają możliwości integracji z lokalnymi źródłami OZE oraz podpisują umowy PPA (Power Purchase Agreement) na zakup zielonej energii. To krok nie tylko w stronę neutralności klimatycznej, ale i zwiększenia konkurencyjności inwestycyjnej Polski.
Nowa infrastruktura dla AI i chmury wymaga nowej energii
Rozwój zaawansowanych technologii – w tym sztucznej inteligencji – wymaga potężnej mocy obliczeniowej. Inwestycje w infrastrukturę, takie jak Baltic AI Gigafactory – projekt klastra obliczeniowego zgłoszony do Komisji Europejskiej – pokazują ambicje Polski w zakresie AI. Jednak, aby mogły się one urzeczywistnić, niezbędna jest stabilna, niskoemisyjna infrastruktura energetyczna i teleinformatyczna.
– Energia elektryczna stanowi kluczowy zasób dla funkcjonowania przemysłu cyfrowego. Przy wyborze lokalizacji dla nowych inwestycji infrastrukturalnych coraz częściej analizuje się nie tylko koszty energii, ale również jej ślad węglowy, mierzony poziomem emisji CO2. Najdynamiczniej rozwijające się regiony w Europie to dziś te, które oferują zarówno konkurencyjne ceny energii, jak i niskoemisyjne systemy wytwarzania. Polska dynamicznie nadrabia dystans w obszarze transformacji energetycznej, co ma bezpośrednie przełożenie na rosnącą atrakcyjność inwestycyjną – warto podkreślić, że udział węgla w miksie energetycznym spadł poniżej 50% – zauważa Adam Ponichtera, Wiceprezes PLDCA i Country Managing Director w Data4.
Polska energetyka w transformacji – szansa dla data center
Według danych Forum Energii, w drugim kwartale 2025 r. udział węgla w produkcji energii w Polsce spadł poniżej 50%, a OZE po raz pierwszy wyprzedziły węgiel (44,1% vs 43,8% w czerwcu). W aktualizowanym Krajowym Planie na rzecz Energii i Klimatu (KPEiK) zakłada się dalszy dynamiczny rozwój OZE oraz redukcję emisji CO₂ o 50% do 2030 r. względem 2023.
To szansa na rozwój centrów danych zasilanych zieloną energią, ale również możliwość ich udziału w dekarbonizacji innych sektorów – m.in. poprzez odzysk ciepła odpadowego do systemów ciepłowniczych oraz integrację z małymi reaktorami jądrowymi (SMR).
Rozproszone i inteligentne – nowe modele infrastruktury IT
Nowa polityka rozwoju AI do 2030 r., aktualnie w konsultacjach społecznych, wskazuje na model rozproszonego ekosystemu centrów danych jako fundament suwerenności cyfrowej Polski. Duże ośrodki obliczeniowe mają współistnieć z mniejszymi jednostkami edge computing – zlokalizowanymi bliżej użytkownika końcowego i łatwiejszymi do zintegrowania z lokalnymi źródłami energii.
Rozproszenie infrastruktury nie tylko zwiększa elastyczność i bezpieczeństwo, ale też znacząco poprawia efektywność energetyczną systemów AI, skracając czas reakcji i zmniejszając ślad węglowy operacji cyfrowych.
Zielone centra danych – nowy standard w UE
W 2024 r. Komisja Europejska zapowiedziała ujednolicenie standardów raportowania efektywności energetycznej centrów danych. W połączeniu z politykami Europejskiego Zielonego Ładu i strategii Digital Decade, niskoemisyjność staje się nie tylko przewagą rynkową, ale warunkiem działania na rynku UE.
– Centra danych to kluczowe ogniwo cyfrowej i energetycznej transformacji. Aby jednak mogły pełnić tę rolę w sposób odpowiedzialny, potrzebne są dalsze inwestycje w zieloną energię, rozwój technologii i inteligentnych sieci, a także stabilne i elastyczne otoczenie regulacyjne. Polska, posiadająca silny łańcuch wartości i kompetencje technologiczne, chłonny rynek i sprzyjający efektywności energetycznej klimat, ma realną szansę, by stać się liderem zielonych centrów danych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej – szczególnie w kontekście rosnących potrzeb nowej infrastruktury dedykowanej sztucznej inteligencji. To szansa, której nie warto zmarnować – podsumowuje Sylwia Pyśkiewicz, CEO Equinix i Członek Zarządu PLDCA.
Polska na mapie zielonych centrów danych?
- Polska ma potencjał, by stać się liderem zielonych centrów danych w Europie Środkowo-Wschodniej.
- Kluczowe będą: dostępność zielonej energii, nowe regulacje, rozproszona infrastruktura i efektywność energetyczna.
- Centra danych mogą wspierać dekarbonizację innych sektorów – od ciepłownictwa po przemysł.
- Wzrost rynku AI i chmury zależy od inteligentnych inwestycji w energetykę i IT.
