Umowy PPA są jednym z kluczowych instrumentów wspierających dekarbonizację przedsiębiorstw. Zapewniają przewidywalność finansową i stabilność dostaw. Ich skuteczność zależy jednak od właściwego doboru modelu oraz partnera, który rozumie polskie regulacje i europejskie standardy ESG. Eksperci E.ON i RE-Source Poland Hub wskazują na co zwrócić uwagę przy zawieraniu kontraktów PPA.
Największą siłą PPA jest przewidywalność – firmy mogą zabezpieczyć cenę energii na lata, a jednocześnie kupować energię bezpośrednio z odnawialnych źródeł. W porównaniu z zakupem gwarancji pochodzenia (GoO) cPPA daje realny wpływ na system energetyczny. Zwłaszcza gdy kontrakt wspiera powstawanie nowych instalacji OZE. Firmy coraz częściej oczekują już nie tylko zielonych certyfikatów, lecz spójnej strategii energetycznej opartej na dobrze zaprojektowanych PPA – mówi Agnieszka Trąmpczyńska, menedżerka Zespołu Rozwoju i Zarządzania Produktem w E.ON Polska.
Modele PPA – dopasowanie do profilu firmy
Umowy PPA występują w wielu wariantach, co pozwala zbudować model adekwatny do profilu zużycia energii, parametrów finansowych i celów ESG.
Umowy PPA mogą przybierać różne formy – od dostawy fizycznej energii po kontrakty finansowe, w których rozliczenie odbywa się na zasadzie różnicy między ceną rynkową a ceną ustaloną w umowie. W odróżnieniu od standardowych umów zakupu energii, w których stroną sprzedającą jest spółka obrotu, umowę cPPA najczęściej zawierają bezpośrednio wytwórca i odbiorca, chociaż w przypadku np. umów fizycznych cPPA udział spółki obrotu zwykle okazuje się niezbędny – komentuje Szymon Kowalski, wiceprezes RE-Source Poland Hub.
Najczęściej stosowane konstrukcje to:
- PPA on-site – instalacja OZE funkcjonuje na terenie lub w sąsiedztwie zakładu.
- PPA off-site – energia pochodzi z farm przyłączonych do sieci w dowolnej lokalizacji.
- PPA fizyczne – dostawa energii z bilansowaniem.
- PPA finansowe (vPPA) – kontrakt różnicowy bez fizycznej dostawy.
On-site – bliskość źródła, przewidywalność kosztów
Popularność zdobywają dziś przede wszystkim dwa modele on-site:
1. On-site cPPA z linią bezpośrednią – dostępne w Polsce od 2023 r. Umożliwia budowę źródła OZE i linii bezpośredniej przez wytwórcę oraz zakup energii po stałej cenie. Wymaga zgód formalnych, w tym notyfikacji do Prezesa URE.
2. OZE as a service – przedsiębiorstwo korzysta z instalacji w formule dzierżawy, nie ponosząc nakładów inwestycyjnych ani kosztów serwisowych. Zyskuje stabilność cenową, ale nie jest właścicielem instalacji.
Off-site – energia z dużych farm OZE
Modele off-site są obecnie najczęściej wybierane przez odbiorców korporacyjnych:
Fizyczne cPPA
Zapewnia bilansową dostawę energii, zwykle z udziałem spółki obrotu odpowiedzialnej za rozliczenie wolumenów. Kontrakt daje stabilność kosztową i przewidywalność budżetu.
Finansowe cPPA (vPPA)
Kontrakt różnicowy stabilizujący koszty energii bez fizycznej dostawy. Zapewnia elastyczność i dostęp do energii odnawialnej bez zmiany sprzedawcy.
Kluczowe jest dopasowanie modelu do profilu zużycia, strategii ESG oraz tolerancji ryzyka.
Nowe trendy: krótsze kontrakty, mniejsze projekty, większa elastyczność
Rynek PPA dojrzewa, a firmy szukają większej elastyczności. Coraz więcej kontraktów zawieranych jest na 3 lata lub krócej – jako etap testowy przed dłuższą współpracą. Rośnie też popyt na małe instalacje do 1 MW, które w Polsce klasyfikują się jako małe instalacje OZE. To atrakcyjna opcja dla firm chcących rozwijać zielone źródła bez inwestowania w projekty wielkoskalowe.
PPA a ryzyko greenwashingu – na co uważać
Wraz z rosnącą popularnością umów PPA pojawiają się pytania o ich wiarygodność. Kluczowym elementem jest wspomniana „dodatkowość”, czyli wsparcie powstawania nowych lub rozbudowy istniejących mocy OZE.
„Zazielenianie” raportów ESG
Sam zakup gwarancji pochodzenia nie wpływa na wzrost produkcji czystej energii, a jedynie „zazielenia” raporty ESG.
Dodatkowym wyzwaniem jest niespójność regulacyjna w UE – m.in. różnice pomiędzy wymogami Aktu Delegowanego RFNBO a zasadami CBAM, a także nowe obowiązki raportowe wynikające z CSRD i GHG Protocol.
Dobrze skonstruowany kontrakt PPA z właściwie udokumentowanymi gwarancjami pochodzenia wciąż pozostaje jednym z najbardziej wiarygodnych narzędzi redukcji śladu węglowego dostępnych dla biznesu – zaznacza Agnieszka Trąmpczyńska z E.ON Polska.
Umowy PPA – zarówno on-site i off-site, fizyczne i wirtualne – stają się dziś fundamentem transformacji energetycznej przedsiębiorstw. Pomagają firmom planować koszty, redukować ślad węglowy, a przede wszystkim realnie wspierać rozwój nowych źródeł odnawialnych. Dla przedsiębiorstw, które myślą strategicznie, to naturalna droga budowania przewagi konkurencyjnej w gospodarce niskoemisyjnej.
