Dekarbonizacja to proces redukcji lub eliminacji emisji dwutlenku węgla (CO2) do atmosfery. Głównym celem dekarbonizacji jest zmniejszenie wpływu ludzkiej działalności na zmiany klimatyczne poprzez ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, zwłaszcza CO2, który jest głównym czynnikiem przyczyniającym się do globalnego ocieplenia.
Dekarbonizacja jest kluczowym elementem strategii walki ze zmianami klimatycznymi i dążenia do bardziej zrównoważonej przyszłości.
Proces dekarbonizacji obejmuje różne obszary, w tym energetykę, przemysł, transport, budownictwo czy rolnictwo. W celu dekarbonizacji sektora energetycznego, dąży się do zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii, jak energia słoneczna czy wiatrowa, oraz stopniowego wycofywania się z paliw kopalnych, które generują duże ilości emisji CO2. W przemyśle, dekarbonizacja obejmuje m.in. rozwój technologii bardziej przyjaznych dla środowiska oraz zmiany w procesach produkcyjnych, które zmniejszają emisje. W transporcie, ideą dekarbonizacji jest przeniesienie się na alternatywne źródła napędu, jak elektryczność czy wodór, zamiast paliw tradycyjnych. W budownictwie, dąży się do budowy budynków o niskim zużyciu energii oraz stosowania materiałów o mniejszym wpływie na środowisko. W rolnictwie, praktyki zrównoważonej produkcji mają na celu zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych związanych z produkcją żywności.
Jak zacząć proces dekarbonizacji w małych i średniej wielkości firmach?
Dekarbonizacja w firmach może być przeprowadzona poprzez serię działań i podejść, które powinny być dostosowane do zasobów danego przedsiębiorstwa i skali działalności. Jednak istnieje kilka działań, które można podjąć bez względu na rodzaj działalności czy wielkość firmy:
✔ Audyt środowiskowy: Rozpocznij od przeprowadzenia audytu, aby zrozumieć aktualny wpływ firmy na środowisko. To pozwoli zidentyfikować obszary, w których można dokonać zmian. Mogą to być obszary produkcji, zarządzania odpadami, zużycia energii, transportu, itp.
✔ Optymalizacja zużycia energii: Wprowadź proste, energooszczędne rozwiązania, takie jak stosowanie energooszczędnych źródeł światła, ograniczenie nieużywanych urządzeń czy unikanie marnotrawstwa energii. Energooszczędne rozwiązania w biurze to przykładowo zastosowanie oświetlenia LED bądź automatycznych wyłączników światła w pomieszczeniach.
✔ Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii: Jeśli to możliwe, zainstaluj panele słoneczne, mikroelektrownie wiatrowe lub rozważ korzystanie z zakupu energii odnawialnej.
✔ Zarządzanie odpadami: Skup się na redukcji i segregacji odpadów. Wprowadź programy recyklingu oraz ograniczaj zużycie jednorazowych opakowań.
✔ Zmiana sposobu transportu: Jeśli to możliwe, zachęcaj pracowników do korzystania z transportu publicznego, rowerów czy samochodów elektrycznych.
✔ Współpraca z dostawcami: Wybieraj dostawców, którzy również dążą do dekarbonizacji. Wspieraj firmy, które promują zrównoważone praktyki.
✔ Świadomość pracowników: Edukuj pracowników na temat korzyści dekarbonizacji i zachęcaj ich do podejmowania działań proekologicznych również w miejscu pracy, takich jak ograniczenie zużycia papieru, promowanie korzystania z e-dokumentów czy wykorzystywanie wielokrotnego użytku przy wyborze artykułów biurowych.
✔ Monitorowanie postępów: Regularnie monitoruj postępy i zmiany, aby ocenić skuteczność wprowadzonych działań i dostosować strategię.
W małych firmach, działania związane z dekarbonizacją często wymagają elastyczności i kreatywności, ale nawet niewielkie kroki mogą przynieść pozytywne efekty dla środowiska. Dążenie do dekarbonizacji staje się coraz bardziej kluczowe, a małe firmy mogą odegrać istotną rolę w tym procesie poprzez podejmowanie świadomych działań.
Jakie narzędzia pomogą w dekarbonizacji
Dekarbonizacja może być wspierana różnego rodzaju narzędziami, które pomogą w redukcji emisji dwutlenku węgla. Mogą to być narzędzia do analizy zużycia energii, gazu, wody czy zarządzania odpadami, systemy monitoringu zużycia energii, oprogramowania do zarządzania emisjami, systemy zarządzania odpadami, narzędzia do analizy cyklu życia produktów, różnego rodzaju kalkulatory emisji, systemy zarządzania transportem i wiele innych.
Dyrektywy unijne promujące dekarbonizację
Unia Europejska wprowadziła wiele dyrektyw i inicjatyw mających na celu redukcję emisji gazów cieplarnianych oraz promowanie dekarbonizacji. Kilka kluczowych dyrektyw to:
Europejski Zielony Ład: Jest to kompleksowy plan działania UE mający na celu osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku. Wprowadza różne instrumenty, m.in. dotyczące transportu, energetyki, budownictwa i rolnictwa, aby zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych.
Dyrektywa dotycząca emisji CO2 w transporcie: Określa limity emisji CO2 dla samochodów osobowych i lekkich dostawczych oraz wspiera inwestycje w infrastrukturę ładowania dla pojazdów elektrycznych.
System Handlu Emisjami (ETS): Jest to główny instrument UE mający na celu zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych w sektorach energetycznym i przemysłowym poprzez ograniczenie liczby dostępnych uprawnień do emisji, co zmusza firmy do redukcji emisji lub zakupu dodatkowych uprawnień.
Strategia „Od pola do stołu”: Ma na celu zwiększenie zrównoważenia łańcucha dostaw żywności, zmniejszenie emisji związanych z rolnictwem oraz promowanie zdrowszych i bardziej zrównoważonych systemów żywnościowych.
Dyrektywa dotycząca efektywności energetycznej: Stawia sobie za cel poprawę efektywności energetycznej w budynkach, przemyśle i transporcie, zmniejszając emisję CO2.
Rozporządzenie dotyczące zanieczyszczeń powietrza: Nakłada limity na emisje zanieczyszczeń z sektora energetycznego, przemysłowego i transportowego w celu poprawy jakości powietrza.
Te dyrektywy i programy stanowią część szerszej strategii Unii Europejskiej w kierunku dekarbonizacji i osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju oraz neutralności klimatycznej. Są one nie tylko wytycznymi dla państw członkowskich, ale także wpływają na działalność i cele firm działających na rynku europejskim.
