Ponad 25 tysięcy osób, 206 ton mniej śmieci i start programu sadzenia miliona drzew — tegoroczna Akcja Czysta Odra pokazała, jak ogromną siłę mają lokalne społeczności działające na rzecz środowiska. Wspólne działania mieszkańców Polski, Niemiec i Czech, organizowane przez Credit Agricole, EFL i ekologa Dominika Dobrowolskiego, to wspólna akcja sprzątania rzeki, ale też edukacja i troska o przyszłość ekosystemów Odry.
Akcja Czysta Odra 2024: 206 ton śmieci mniej i start programu milion drzew dla Odry
Tytuł akcji: Akcja Czysta Odra 2024 – sprzątanie rzeki i program „Drzewa dla Odry”
Partnerzy: Credit Agricole Bank Polska, EFL, Dominik Dobrowolski, Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Wody Polskie, samorządy nadodrzańskich województw
Branża: Finanse, leasing, organizacje ekologiczne
Wartość wsparcia: wartość niefinansowa – 206 ton zebranych odpadów, rozpoczęcie programu sadzenia miliona drzew
Zasięg: Międzynarodowy – Polska, Niemcy, Czechy; 145 miejscowości w dorzeczu Odry
Czas trwania: 1 kwietnia – 31 maja 2024
Wyzwanie
Zanieczyszczenie rzek, szczególnie tworzywami sztucznymi i odpadami wielkogabarytowymi, jest poważnym problemem środowiskowym w Europie. Plastik rozkłada się na mikrocząsteczki, które pozostają w środowisku przez setki lat, zagrażając życiu wodnemu i ludziom. Równolegle, rzeki i ich zlewnie wymagają działań na rzecz zwiększania bioróżnorodności, ochrony brzegów i poprawy jakości wód.
Cele programu
- Zmobilizowanie lokalnych społeczności do czynnego dbania o rzeki i ich otoczenie
- Ograniczenie zanieczyszczenia Odry i jej dopływów, szczególnie plastikiem
- Edukacja ekologiczna mieszkańców, firm, szkół i samorządów
- Rozpoczęcie programu „Drzewa dla Odry” – celu posadzenia miliona drzew wzdłuż rzeki i jej dopływów, wzmacniającego bioróżnorodność i ochronę środowiska wodnego
Podjęte działania
Akcja Czysta Odra 2024 po raz czwarty połączyła działania porządkowe, edukacyjne i prośrodowiskowe. Kluczowe elementy programu:
- Sprzątanie Odry i jej dopływów – wolontariusze organizowali lokalne akcje w 145 miejscowościach w Polsce, Czechach i Niemczech
- Model w pełni oddolny – lokalne grupy decydowały, gdzie i jak przeprowadzą sprzątanie
- Wydłużony czas akcji – dwa miesiące, aby umożliwić udział jak największej liczbie osób
- Kampania edukacyjna #MniejPlastiku – działania w mediach lokalnych, szkołach oraz przez stronę mniejplastiku.pl
- Start inicjatywy „Drzewa dla Odry” – pierwsze drzewa zostały zasadzone m.in. we Wrocławiu, Cigacicach, Bytomiu Odrzańskim i Gorzowie Wielkopolskim. Docelowo program obejmie milion nowych drzew
Rezultaty
Efekty środowiskowe
- 206 ton zebranych odpadów, z czego ponad 50% stanowił plastik, a 30% szkło. Znaleziono również odpady budowlane, rolnicze i samochodowe
- Posprzątano całą długość Odry, brzegi Zalewu Szczecińskiego, wyspy Wolińskiego Parku Narodowego oraz dopływy: Nysę Kłodzką, Bystrzycę, Kaczawę, Bóbr, Nysę Łużycką, Oławę, Ślęzę, Małą Panew, Stobrawę, Barycz, Wartę i Kłodnicę
- Rozpoczęto program sadzenia drzew – pierwsze nasadzenia już zrealizowane
Efekty społeczne i edukacyjne
- Ponad 25 000 uczestników – to o 5 tys. więcej niż rok wcześniej
- Setki lekcji w szkołach, warsztatów i spotkań edukacyjnych dla mieszkańców nadodrzańskich miejscowości
- Akcja zyskała patronat Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Wód Polskich oraz samorządów
Długofalowy wpływ społeczno-ekologiczny
- Model oddolnego działania, który angażuje mieszkańców, firmy i instytucje we wspólną odpowiedzialność za środowisko
- Rozpoczęcie programu „Drzewa dla Odry” zwiększa szanse na trwałą poprawę jakości wód, ochronę brzegów i rozwój bioróżnorodności
- Kampania #MniejPlastiku skutecznie podnosi świadomość problemu zanieczyszczenia plastikiem
Podsumowanie
Czwarta edycja Akcji Czysta Odra udowadnia, że lokalne działania mają globalne znaczenie. Łączenie sprzątania, edukacji i sadzenia drzew jest skuteczną odpowiedzią na kryzys środowiskowy związany z zanieczyszczeniem rzek.
– Od początku Akcja Czysta Odra jest pretekstem do zwracania uwagi na problem nadmiaru tworzyw sztucznych w środowisku. W każdej minucie do mórz i oceanów trafia 20 ton plastikowych śmieci. Plastik w wodzie rozdrabnia się na mikrocząsteczki niewidoczne dla ludzkiego oka, ale nigdy ze środowiska nie znika. Jeśli nie powstrzymamy tej fali, to wkrótce zabijemy życie w wodzie – zwraca uwagę Przemysław Przybylski z Credit Agricole.
– Nasza akcja ma wymiar w pełni demokratyczny: oddajemy władzę w ręce lokalnych społeczności. One najlepiej wiedzą co i gdzie trzeba posprzątać na swoim terenie. Wydłużyliśmy czas trwania akcji, żeby wszyscy chętni mogli do niej dołączyć i okazało się to bardzo dobrym pomysłem. Efekt, to rekordowa liczba uczestników, o ponad pięć tysięcy większa niż przed rokiem – podkreśla Dominik Dobrowolski, inicjator i główny koordynator Akcji Czysta Odra.
