Najnowsze dane eLeader wskazują, że w dyskontach niemal 9 na 10 produktów objętych jest kaucją, a butelka PET utrzymuje swoją dominującą pozycję na półkach.
Rynek napojów adaptuje się do zmian
Wprowadzony w październiku 2025 roku system kaucyjny w Polsce, choć początkowo budził obawy o logistykę i akceptację konsumentów, trwale zmienił strukturę ekspozycji w sklepach. Analiza eLeader, porównująca układ półek latem 2025 i wiosną 2026 roku, dowodzi, że rynek szybko wypracował własne mechanizmy operacyjne.
Dane pokazują, że rynek uczy się funkcjonować z systemem kaucyjnym szybciej, niż zakładano. Wzrost znaczenia butelki PET na półkach wskazuje na to, że konsumenci adaptują się do modelu kaucji, a handel opanowuje logistykę zwrotów. System kaucyjny, pomimo niezgrabnego startu, skutecznie wymusza zmiany struktury półki i strategii producentów napojów – mówi Paweł Majsiej, Chief of eLeader Shelf Recognition AI.
Dyskonty a hipermarkety: odmienne strategie
Z badania wynika, że udział opakowań kaucyjnych rośnie w obu formatach, jednak producenci i detaliści reagują na regulacje w różny sposób. W dyskontach udział napojów w butelkach PET wzrósł z 72,8 proc. do 74,0 proc., umacniając pozycję tego formatu. Obecnie 86,8 proc. napojów w tym kanale sprzedaży jest objętych kaucją.
Zupełnie inaczej sytuacja wygląda w hipermarketach. Tam coraz wyraźniej na znaczeniu zyskuje puszka, której udział w ekspozycji wzrósł z 14,8 proc. do 15,5 proc. Stabilną pozycję – blisko 58 proc. – utrzymuje natomiast butelka PET. Na rynku zaczynają być również zauważalne innowacje, takie jak napoje w tabletkach, co może zwiastować szersze zmiany w sposobach pakowania produktów.
Nowy standard operacyjny
Wdrożenie systemu, które w początkowej fazie wiązało się z wyzwaniami technicznymi i operacyjnymi, obecnie przebiega sprawniej. W kwietniu 2026 roku rozpoznawalność systemu wśród Polaków osiągnęła niemal 100 proc.
Pierwsze miesiące działania systemu kaucyjnego pokazały, że jego wpływ wykracza daleko poza kwestie związane ze zwrotem opakowań. Z naszej perspektywy szczególnie interesujące są zmiany zachodzące na poziomie ekspozycji i zarządzania asortymentem. W związku z kaucją sieci handlowe oraz producenci zaczęli na nowo analizować rolę poszczególnych formatów opakowań, obserwując nie tylko sprzedaż, ale również zachowania konsumentów związane z ich oddawaniem – dodaje Paweł Majsiej.
Eksperci wskazują, że system kaucyjny przestał być barierą, a stał się nowym elementem strategii biznesowej, wymuszającym na producentach optymalizację logistyki i sposobu prezentacji oferty na półce.
Badanie przeprowadził eLeader – spółka technologiczna specjalizująca się w dostarczaniu narzędzi wspierających realizację strategii sprzedażowej w terenie. Analizę wykonano na podstawie danych z hipermarketów i dyskontów między lipcem a wrześniem 2025 i marcem a kwietniem 2026. Do przeprowadzenia badania użyto technologii Shelf Recognition AI, która umożliwia producentom automatyczną analizę ekspozycji jedynie za pomocą zdjęcia sklepowej półki wykonanego smartfonem.
Źródło: eLeader
