O przyszłości rynku mieszkaniowego zdecydują nie tylko nowe inwestycje, lecz przede wszystkim to, jak dobrze zmodernizujemy to, co już stoi. Autorzy Raportu Living 2040 podkreślają, że efektywność energetyczna, smart technologie i standardy ESG zmienią budownictwo mieszkaniowe w perspektywie najbliższych lat.
Jak zmiany demograficzne zmieniają rynek mieszkaniowy?
Polska wchodzi w okres głębokich zmian demograficznych, które w najbliższych latach fundamentalnie zmienią rynek mieszkaniowy. Jak wynika z raportu Living 2040, do 2040 roku udział osób w wieku 65+ wzrośnie do niemal 30% populacji. To zmiana, która wpłynie nie tylko na strukturę popytu, ale także na oczekiwania wobec standardu życia oraz sposób korzystania z mieszkań – przesuwając rynek w stronę bezpieczeństwa, funkcjonalności i przewidywalnych kosztów.
Z raportu przygotowanego przez Open Format we współpracy ze Skanska Residential oraz portalem Nieruchomosci-online.pl wynika, że przyszłość mieszkalnictwa nie będzie oparta na jednym dominującym modelu. Własność, najem oraz nowe formy zamieszkiwania będą się uzupełniać, odpowiadając na różne etapy życia, możliwości finansowe i styl funkcjonowania mieszkańców.
Rozwiązania ograniczające zużycie energii i koszty eksploatacji
Twórcy Raportu Living 2026 podkreślają, że przyszłość rynku mieszkaniowego w Polsce będzie w dużej mierze zależeć nie od skali nowej zabudowy, lecz od modernizacji istniejących zasobów. Znaczna część budynków mieszkalnych powstała przed 1989 rokiem, często w technologiach o wysokiej energochłonności. Oznacza to ogromny potencjał poprawy efektywności energetycznej poprzez termomodernizacje, wymianę instalacji i wdrażanie nowoczesnych systemów zarządzania budynkiem. Wartość nieruchomości coraz silniej wiąże się z jej zdolnością do adaptacji, modernizacji oraz zapewniania wysokiej jakości życia mieszkańców.
Z badania preferencji użytkowników wynika, że w 2040 roku kluczowe będą rozwiązania ograniczające zużycie energii i koszty eksploatacji. Najczęściej wskazywane są energooszczędne instalacje w mieszkaniach, inteligentne systemy ogrzewania i chłodzenia oraz systemy odzysku ciepła. Duże znaczenie mają także odnawialne źródła energii – szczególnie panele słoneczne – oraz rozwiązania wspierające retencję wody, takie jak zbiorniki na deszczówkę. Zielone dachy i infrastruktura dla aut elektrycznych również zyskują na znaczeniu, choć są postrzegane jako elementy uzupełniające.
Raport podkreśla również rosnącą rolę technologii w zarządzaniu budynkami i osiedlami. Mieszkańcy oczekują m.in. monitoringu części wspólnych, dostępu do paczkomatów, inteligentnych systemów zarządzania domem (smart home) oraz zautomatyzowanych udogodnień usługowych. Coraz większe znaczenie mają także inteligentne parkingi, nowoczesne windy czy rozwiązania wspierające mikromobilność. Technologia przestaje być dodatkiem – staje się podstawową infrastrukturą wpływającą na komfort i bezpieczeństwo codziennego życia.
Trendy: ESG i gospodarka cyrkularna
Silnym trendem opisywanym w raporcie jest także rosnące znaczenie ESG i gospodarki cyrkularnej. Zrównoważony rozwój jest elementem realnej oceny inwestycji – zarówno przez instytucje finansowe, jak i użytkowników. Zielone finansowanie, unijna taksonomia oraz obowiązki raportowania wpływu środowiskowego powodują, że inwestorzy analizują pełny cykl życia budynku: od materiałów i emisji w fazie budowy, po koszty eksploatacji i możliwości ponownego wykorzystania zasobów.
Certyfikacja BREEAM – coraz powszechniejsza dla budynków mieszkalnych
Od 2024 roku taksonomia UE nakłada obowiązek raportowania wpływu inwestycji budowlanych na środowisko, społeczeństwo i ład korporacyjny. Jak wynika z raportu Living 2040, w Polsce udział budynków mieszkalnych z certyfikatami środowiskowymi wzrósł z poniżej 5% w 2015 r. do ok. 30% w 2024 r. W biurowcach to już ponad 90%.
O ile dla nieruchomości komercyjnych certyfikacja, zwłaszcza BREEAM, i wymogi związane z ESG są standardem, to rynek mieszkaniowy w całej swojej różnorodności, dopiero zaczyna dostrzegać ich znaczenie. Indywidualny nabywca lub wynajmujący inwestuje zazwyczaj własne lub pożyczone środki i ocenia lokal albo budynek uwzględniając inne kryteria niż inwestor instytucjonalny. Nie musi też spełnić dodatkowych kryteriów poza zdolnością kredytową. Szuka za to bezpieczeństwa, przewidywalności, praktycznych udogodnień. I certyfikacja może być dla niego właśnie takim dowodem, że nieruchomość, w którą inwestuje jest dobrze zaprojektowana, zastosowano w niej przemyślane rozwiązania, będzie odporna na ryzyka. Dlatego certyfikacja, w mojej opinii, jest dla rynku mieszkaniowego szansą na zwiększenie atrakcyjności i adekwatności wobec oczekiwań nabywców – komentuje Jerzy Wójcik, Chef Executive Officer JWA.
O raporcie Living 2040
Living 2040 to interdyscyplinarny raport poświęcony przyszłości mieszkalnictwa w Polsce w perspektywie najbliższych 15 lat. Publikacja analizuje zmiany demograficzne, społeczne, ekonomiczne i regulacyjne, które już dziś wpływają na rynek mieszkaniowy oraz będą kształtować jego rozwój do 2040 roku.
Raport łączy perspektywę konsumentów, rynku nieruchomości, inwestorów, deweloperów oraz sektora publicznego. W publikacji omówiono m.in. zmieniające się modele zamieszkiwania, rolę własności i najmu, rozwój sektora PRS, bariery dostępności mieszkań oraz trzy możliwe scenariusze rozwoju rynku mieszkaniowego w Polsce: ostrożny, zrównoważony i dynamiczny.
Badanie zostało zrealizowane przez Inquiry Research na zlecenie Open Format w ramach ogólnopolskiego badania Inquiry TrackLITE (omnibus). Badanie miało charakter ilościowy i zostało przeprowadzone metodą CAWI (Computer Assisted Web Interviewing) na próbie ogólnopolskiej dorosłych mieszkańców Polski. Pomiar został zrealizowany w dwóch falach badawczych, z których każda objęła ok. 500 respondentów, co łącznie dało próbę n=1 017. Zastosowanie dwóch fal w jednym pomiarze pozwoliło na zwiększenie stabilności wyników oraz ograniczenie wpływu krótkoterminowych czynników kontekstowych.
