NFOŚiGW przeznaczy w 2026 roku 37 mld zł na zieloną transformację, realizując 48 programów priorytetowych. Największe środki trafią na transformację energetyczną i działania na rzecz ochrony klimatu.
Rok 2026 rozpoczynamy z bardzo dużą skalą dostępnego wsparcia. Prowadzimy ponad 30 naborów m.in. dla przedsiębiorców obejmujących rozwój OZE i wysokosprawnej kogeneracji czy adaptacji do zmian klimatu. Wdrażanie programów z KPO jest na bardzo wysokim etapie i będzie to rok rozliczania inwestycji. W tym roku również chcemy zintensyfikować wykorzystanie Funduszy Unijnych. Mamy do dyspozycji rekordowy roczny budżet 37 mld zł, a 85 proc środków, które dystrybuujemy to środki na szeroko pojętą transformację niskoemisyjną – mówi Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes zarządu NFOŚiGW.
Program Czyste Powietrze
Nowa odsłona programu Czyste Powietrze uruchomiona 31 marca, wprowadziła szczelne zasady, kierując wsparcie przede wszystkim do osób zagrożonych ubóstwem energetycznym. Dzięki zapewnieniu stabilnego finansowania, ponad 30 mld zł ze środków KPO, FEnIKS, FM, program odzyskał płynność działania.
Kolejny intensywny rok finansowania zielonej transformacji przez NFOŚiGW rozpoczął się z ponad 30 otwartymi naborami wniosków dla różnych grup beneficjentów. To m.in. finansowane z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021 – 2027 (FEnIKS) nabory skierowane do przedsiębiorców, które pomogą im w inwestycjach w odnawialne źródła energii, poprawę efektywności energetycznej i wysokosprawną kogenerację.
Fundusze dla samorządów na mikroretencję i zeroemisyjny transport w parkach narodowych
Samorządy mogą liczyć na wsparcie projektów, które przystosują ich tereny do zmieniających się warunków klimatycznych z programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027 (FEPW). 173 mln zł z Funduszy Europejskich trafi na rozwój mikroretencji. Środki na budowę przydomowych systemów gromadzenia i wykorzystania deszczówki za pośrednictwem WFOŚiGW otrzymają gospodarstwa domowe.
NFOŚiGW przeznaczy z nowego programu 30 mln zł na rozwój zeroemisyjnego transportu w parkach narodowych. Dofinansowanie dotyczy zakupu nowych elektrycznych pojazdów do transportu turystów (pojazdy kat. M3), rowerów i łodzi elektrycznych.
Priorytety środowiskowe
Lista programów priorytetowych NFOŚiGW na 2026 rok obejmuje 48 pozycji, które wpisują się w priorytety środowiskowe określone w Strategii Działania Funduszu na lata 2025–2028.
Strategia wyznaczyła jako priorytety transformację energetyczną, poprawę jakości powietrza, gospodarkę o obiegu zamkniętym, ochronę różnorodności biologicznej i funkcji ekosystemów, adaptację do zmian klimatu, innowacyjność, monitoring środowiska, ekspertyzy i prace naukowo-badawcze, edukację ekologiczną. Źródłem finansowania projektów będą przede wszystkim: środki własne NFOŚiGW, Fundusze Europejskie, Fundusz Modernizacyjny oraz Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
Programy rozwijające sektor OZE
Kontynuowane będą projekty, które przyczyniają się do zmian w kierunku gospodarki niskoemisyjnej i poprawy jakości powietrza. To m.in. programy rozwijające sektor odnawialnych źródeł energii.
NFOŚiGW planuje nabór wniosków na dofinansowanie wytwarzania biogazu dla przedsiębiorców w ramach programu: „Wysokosprawna kogeneracja z biogazu wytwarzanego z biomasy, w tym z odpadów komunalnych”. Budżet na dotacje i pożyczki z Funduszu Modernizacyjnego to 1 mld zł. Planowanym efektem wdrażania programu (do 2030 r. ) będzie łączna produkcja co najmniej 40 mln m3/rok biogazu z wszystkich dofinansowanych inwestycji.
W tym roku ogłoszony będzie także nabór wniosków na dofinansowanie inwestycji dotyczących budowy nowych instalacji fermentacji biomasy do produkcji biogazu wraz z modułem oczyszczania biogazu do biometanu oraz przyłączeniem do sieci gazowej. Budżet programu „Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu” wynosi 800 mln zł i przeznaczony będzie na wsparcie przedsiębiorców dotacjami do 45% kosztów kwalifikowanych. Planowanym efektem jego wdrażania będzie m.in. wytworzenie biometanu w ilości co najmniej 80 mln m3/rok.
Fundusze Norweskie – start kolejnej perspektywy finansowej
NFOŚiGW przygotowuje się do podpisania umowy, a w kolejnym kroku uruchomienia naborów w ramach programu „Zielona Transformacja” finansowanego ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego na lata 2021-2028. Budżet na realizację 11 inicjatyw zaplanowano na poziomie ponad 188 mln euro (środki MF EOG i budżet państwa).
Instrument obejmie wsparcie zielonej transformacji w miastach, łagodzenie skutków zmian klimatu, gospodarkę o obiegu zamkniętym (GOZ) – zarządzanie zasobami wodnymi oraz GOZ w sektorze budowlanym, a także wspieranie ochrony różnorodności biologicznej i ekosystemów. W obszarze energetycznym planowane są działania z zakresu: magazynowania energii z OZE, rozwój geotermii, finansowania rozwoju projektów CCUS oraz wsparcie inwestycyjne dla społeczności energetycznych. Działania będą połączone z edukacją klimatyczną. Pierwsze nabory wniosków są planowane w drugiej połowie 2026 r.
6 programów planowanych z Funduszu Modernizacyjnego
NFOŚiGW w uzgodnieniu z MKIŚ przygotowuje do złożenia w Europejskim Banku Inwestycyjnym 6 formularzy dla nowych programów w ramach XI wiosennej transzy. Do finansowania ze środków Funduszu Modernizacyjnego (FM) zaplanowano programy o łącznym budżecie ponad 6 mld zł:
- Poprawa efektywności energetycznej budynków szpitalnych
- Poprawa efektywności energetycznej budynków edukacyjnych
- Wysokosprawna kogeneracja z odpadów niebezpiecznych
- Poprawa efektywności budynków mieszkalnych wielorodzinnych na terenach wiejskich
- Magazyny ciepła w ciepłownictwie systemowym – pilotaż
- Dofinansowanie przydomowych magazynów energii
FM to instrument finansowy zasilany środkami ze sprzedaży 4,5 proc. ogólnej puli uprawnień do emisji CO2 w ramach unijnego systemu handlu emisjami EU-ETS. Sprzedaż tych uprawnień jest dokonywana w półrocznych transzach przez EBI.
Źródło: NFOŚiGW
