Polska znalazła się w gronie 12 krajów Unii Europejskiej z najlepiej działającym systemem zbiórki opakowań po środkach ochrony roślin. To efekt rekordowego wyniku osiągniętego w 2024 roku przez System PSOR, który zebrał aż 88% wszystkich wprowadzonych na rynek opakowań – ponad 2,67 tys. ton. To jeden z najlepszych rezultatów w całej UE, gdzie średnia skuteczność zbiórki wynosi około 73%.
Rekordowy wynik został zaprezentowany podczas warsztatów zorganizowanych przez CropLife Europe i Słowackie Stowarzyszenie Ochrony Roślin, które odbyły się 30 września – 1 października w Bratysławie. Polskę reprezentowało Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin (PSOR) – organizacja branżowa będąca twórcą i operatorem systemu.
Efektywna realizacja zasad GOZ i ROP
System Zbiórki Opakowań PSOR działa w Polsce od ponad 20 lat i od początku opiera się na zasadzie rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) – czyli za odpady odpowiadają firmy wprowadzające produkty na rynek. Zbiórka jest bezpłatna dla rolników i punktów sprzedaży, a koszty pokrywają członkowie PSOR.
Dzięki rozbudowanej sieci ponad 4,5 tys. punktów odbioru w całym kraju oraz konsekwentnej edukacji użytkowników, system osiągnął poziom zbiórki wyprzedzający unijne cele środowiskowe. Od 2004 roku zebrano już ponad 34 tys. ton opakowań, ograniczając ryzyko zanieczyszczenia gleb i wód oraz zwiększając dostępność surowców wtórnych dla recyklingu.
Polska jako wzór dla Europy
Eksperci CropLife Europe wskazują, że polski model PSOR może stanowić wzór dla innych krajów UE, zwłaszcza w kontekście wdrażania nowego rozporządzenia PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation). Wysoka skuteczność zbiórki i recyklingu w Polsce plasuje nasz kraj wśród liderów obok Niemiec, Francji i Hiszpanii.
Naszym celem jest nie tylko zbiórka i recykling opakowań, ale przede wszystkim realny wkład w budowę zrównoważonego rolnictwa i rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym. Osiągnięty w 2024 roku wynik zbiórki, pokazuje że dzięki zaangażowaniu producentów i współpracy z rolnikami możliwe jest stworzenie modelu, który łączy odpowiedzialność biznesu z ochroną środowiska. Nasze doświadczenia mogą stanowić inspirację dla innych państw członkowskich UE – mówi Małgorzata Bojańczyk, Dyrektor Generalna Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin.
Kampania edukacyjna „Liczy się każde opakowanie”
Obok samej zbiórki PSOR prowadzi od 2014 roku ogólnopolską kampanię edukacyjną „Liczy się każde opakowanie”, realizowaną pod patronatem Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Kampania uczy rolników i sprzedawców, jak bezpiecznie postępować z opakowaniami po środkach ochrony roślin i dlaczego ich ponowne użycie jest niebezpieczne.
Dzięki wieloletniej edukacji liczba zwracanych opakowań systematycznie rośnie, a ich jakość pozwala na efektywny recykling. PSOR organizuje szkolenia, prowadzi działania informacyjne oraz udostępnia materiały edukacyjne.
Kierunek: gospodarka o obiegu zamkniętym
System PSOR w praktyce realizuje założenia Europejskiego Zielonego Ładu i Circular Economy Action Plan, stanowiąc przykład efektywnej gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). Jak wynika z danych Eurostatu (2024), średni wskaźnik recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych w UE wynosi 41%, podczas gdy w ramach PSOR osiąga ponad dwukrotnie wyższy poziom.
Osiągnięcia polskiego systemu potwierdzają, że odpowiedzialne podejście producentów i współpraca z użytkownikami końcowymi mogą skutecznie łączyć biznes z ochroną środowiska – w praktyce, a nie tylko w założeniach strategii ESG.
Źródło: Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin (PSOR)
