Od 1 października 2025 r. w Polsce zacznie obowiązywać system kaucyjny. Oznacza to, że w sklepach pojawią się pierwsze napoje w butelkach i puszkach oznaczonych symbolem kaucji. Klienci będą płacili dodatkową opłatę, którą odzyskają po zwrocie pustego opakowania. Jakie są wytyczne Ministerstwa Klimatu i Środowiska na październikowy start?
Podczas konferencji prasowej 14 sierpnia 2025 r. wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska przypomniała, że system ten działa z powodzeniem w wielu krajach Europy, wspiera gospodarkę obiegu zamkniętego i pomaga zmniejszyć emisję CO₂.
– Od października opakowania oznaczone symbolem kaucji będą stopniowo pojawiać się na półkach. System kaucyjny to rozwiązanie, które działa już w wielu krajach Europy i sprawdza się w praktyce – mówiła podczas konferencji prasowej Anita Sowińska.
Jak będzie działał system kaucyjny w Polsce?
Od października wszystkie sklepy sprzedające produkty oznaczone znakiem kaucji będą zobowiązane do jej pobierania. Wysokość kaucji będzie doliczana do ceny napoju, a klient odzyska ją po oddaniu pustego opakowania. System obejmie m.in.:
- butelki plastikowe o pojemności do 3 litrów,
- puszki aluminiowe do 1 litra,
- butelki szklane wielokrotnego użytku.
Obowiązki sklepów w systemie kaucyjnym
Zakres obowiązków zależy od powierzchni sklepu:
- Duże sklepy (powyżej 200 m²) – obowiązkowo przyjmują wszystkie opakowania objęte systemem, niezależnie od tego, czy dany produkt mają w sprzedaży.
- Małe sklepy (do 200 m²) – zobowiązane są do pobierania kaucji, a przyjmowanie zwrotów jest dobrowolne (chyba że sprzedają napoje w butelkach szklanych wielokrotnego użytku – wtedy punkt zbiórki jest obowiązkowy).
- Wszyscy sprzedawcy napojów w butelkach szklanych wielokrotnego użytku – muszą prowadzić punkt zbiórki bez względu na wielkość sklepu.
Przygotowania sklepów – krok po kroku
- Podpisanie umowy z operatorem – do 1 października każdy sklep musi zawrzeć umowę z wybranym operatorem systemu kaucyjnego. Lista operatorów dostępna jest m.in. na stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
- Ustalenie zasad współpracy – m.in. terminy rozliczeń, sposoby raportowania sprzedaży i ilości zwróconych opakowań.
- Organizacja punktu zbiórki – może to być stanowisko przy kasie, punkt obsługi klienta lub automat do zwrotu opakowań (tzw. butelkomat).
- Zapewnienie możliwości wypłaty kaucji – klient ma prawo otrzymać zwrot gotówką lub w formie bonu do wykorzystania na zakupy.
Dlaczego warto wprowadzić system kaucyjny?
- Ograniczenie odpadów – mniej butelek i puszek w lasach, parkach i na ulicach.
- Oszczędność surowców – ponowne wykorzystanie plastiku, aluminium i szkła.
- Korzyści wizerunkowe – sklepy wspierające ekologię budują pozytywny obraz wśród klientów.
- Prosty mechanizm – każdy wie, że opakowanie to surowiec, a nie śmieć.
Co powinni zrobić konsumenci?
Od października warto zwracać uwagę na symbol kaucji na etykiecie. Puste butelki i puszki można będzie oddać w dowolnym sklepie uczestniczącym w systemie – bez konieczności okazywania paragonu. To prosty sposób na oszczędność i dbanie o środowisko jednocześnie.
System kaucyjny w Polsce to krok w stronę bardziej odpowiedzialnego gospodarowania odpadami. Zarówno sklepy, jak i konsumenci powinni przygotować się na zmiany już teraz.
Źródło: MKiŚ
