System kaucyjny nie kończy się na przyjęciu butelki czy puszki – podkreślają eksperci. Równie istotny jest dalszy ciąg – przygotowanie materiału do transportu, jego zgniatanie, sortowanie i pakowanie w sposób optymalny z perspektywy logistyki zwrotnej. Do wprowadzenia systemu kaucyjnego w Polsce pozostało kilka tygodni. Jak jesteśmy przygotowani?
System kaucyjny: jedno z najbardziej złożonych przedsięwzięć, przed jakim stanie polski handel detaliczny
Wprowadzenie systemu kaucyjnego to jedno z najbardziej złożonych przedsięwzięć, przed jakimi stanie polski handel detaliczny w najbliższym czasie. Sklepy czekają nowe obowiązki, a przepisy wymagają pełnego dostosowania się do określonych norm. Jednocześnie konsumenci, przyzwyczajeni do wygody zakupów online, oczekują równie szybkiego i bezproblemowego sposobu zwrotu opakowań.
W tej sytuacji kluczową rolę odgrywa kilka czynników: regulacje prawne, nowoczesne technologie, które muszą zagwarantować sprawne i efektywne funkcjonowanie całego systemu na co dzień, a przed wszystkim edukacja.
Bez edukacji system kaucyjny nie zadziała
Edukowanie społeczeństwa ma kolosalne znaczenie dla powodzenia systemu kaucyjnego – bez zrozumienia zasad jego działania trudno liczyć na powszechne zaangażowanie.
– Wydaje mi się, że na polskim rynku wciąż jest zbyt mała świadomość na temat nadchodzącego uruchomienia systemu kaucyjnego od października br. Brak kampanii edukacyjnych to coś, co obecnie bardzo nam doskwiera. Nieprowadzenie takich kampanii powoduje, że zarówno producenci napojów – czyli wprowadzający te produkty na rynek – jak i jednostki handlu, nie do końca rozumieją, od kiedy i jakie obowiązki będą na nich spoczywać w ramach tego systemu – zaznacza dr Katarzyna Barańska, partner w międzynarodowej kancelarii Osborne Clarke i Liderka Praktyki Dekarbonizacji.
Zdaniem ekspertki, pierwsze efekty funkcjonowania nowych regulacji będzie można realnie ocenić dopiero po 2-3 latach.
– Zwiększanie świadomości ekologicznej konsumentów jest dla nas bardzo istotne. Od miesięcy angażujemy się w działania w tym zakresie, obejmujące publikacje prasowe, szkolenia stacjonarne, webinaria, wystąpienia publiczne podczas konferencji, targów, debat i innych wydarzeń, a także aktywność w mediach społecznościowych – mówi dr Krzysztof Hornicki, Wiceprezes Zarządu spółki Krajowy System Kaucyjny Zwrotka SA.
Jak może pomóc technologia?
Skuteczne zarządzanie zwrotem opakowań w punktach sprzedaży stanie się jednym z najtrudniejszych zadań operacyjnych. Przede wszystkim ze względu na ograniczoną przestrzeń, ale także przez wzgląd na dodatkowe obciążenie pracowników, konieczność reorganizacji logistyki wewnętrznej czy utrzymania sprawnej obsługi klienta.
Z pomocą przychodzi automatyzacja, która upraszcza cały proces: od przyjęcia opakowania, przez jego segregację, aż po integrację z systemem rozliczeń i przygotowanie do transportu. Warunkiem sukcesu jest jednak odpowiednie dostosowanie rozwiązań technologicznych do skali i specyfiki danego punktu – inne wymagania będą miały małe sklepy osiedlowe, a inne duże markety w centrach miast.
Jak podkreśla Paweł Wróblewski, Business Development Manager w Envipco, firmie, która produkuje automaty kaucyjne, cały proces nie kończy się na przyjęciu butelki czy puszki. Bardzo istotny jest dalszy ciąg – przygotowanie materiału do transportu, jego zgniatanie, sortowanie i pakowanie w sposób optymalny z perspektywy logistyki zwrotnej. Im lepiej przygotowane opakowania, tym łatwiejszy ich odbiór i mniejsze koszty w całym łańcuchu.
– Nawet najnowocześniejsze rozwiązania muszą działać stabilnie w warunkach codziennego, często intensywnego użytkowania. Istotna jest także integracja z systemami kasowymi, płynność rozliczeń i zdalna aktualizacja baz danych – wszystko po to, by minimalizować przestoje i ograniczyć konieczność angażowania dodatkowych zasobów – podkreśla Paweł Wróblewski z Envipco.
Start systemu kaucyjnego: 1 października 2025
Od 1 października 2025 r. w sklepach pojawią się opakowania z wyraźnym logiem systemu kaucyjnego. W ramach systemu zwrotowi będą podlegać trzy typy opakowań: butelki plastikowe (PET) do 3 litrów, puszki metalowe do 1 litra oraz butelki szklane wielokrotnego użytku do 1,5 litra.
– Dzięki niemu odzyskamy nawet ponad 90% opakowań, a każdy z nas będzie mógł łatwo otrzymać kaucję za butelki i puszki. To wygodne, ekologiczne i opłacalne rozwiązanie – mówiła w czerwcu 2025 na konferencji prasowej poświęconej wprowadzeniu systemu, wiceministra Anita Sowińska.
Jak zapowiada Ministerstwo Klimatu i Środowiska, system kaucyjny to realna wartość dla środowiska i dla obywateli, a jego wprowadzenie będzie wygodne dla konsumenta.
– Ten system będzie bardzo intuicyjny, ale też bardzo wygodny dla konsumenta. Nie trzeba będzie się martwić o to, w którym sklepie kupiliśmy napój, bo można będzie oddać go w każdym, który przystąpił do systemu – podkreśla wiceministra Anita Sowińska.
Do przyjęcia opakowań będą zobowiązane wszystkie sklepy powyżej 200 mkw.
