Rozwój spółdzielni energetycznych, które pozwolą jednostkom samorządu terytorialnego i mieszkańcom zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne gmin i powiatów to jeden z głównych celów porozumienia zawartego przez Bank Ochrony Środowiska oraz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu.
Podpisana umowa dotyczy realizacji pilotażowego programu tych instytucji na rzecz rozwoju spółdzielni energetycznych. Porozumienie otwiera drogę do szeregu działań mających na celu wsparcie samorządów oraz mieszkańców w skutecznej realizacji zielonej transformacji oraz budowę lokalnych społeczności energetycznych. Działania mają wspierać lokalne rynki energii, łącząc miejscowy rozwój instalacji wytwarzania energii, w tym tej z odnawialnych źródeł, z konsumpcją prądu i ciepła w lokalnych społecznościach. Taka bowiem jest istota idei rozproszonej energii.
Rozwój dobrze zbilansowanych miksów energetycznych
Pilotaż ma przełamać trudności pierwszego kroku na drodze do uzyskania przez gminy, czyli członków zakładanych spółdzielni, optymalnej efektywności energetycznej – podstawy do osiągnięcia przez nich w przyszłości, samowystarczalności energetycznej. W kolejnym kroku daje także większe możliwości tworzenia racjonalnych programów inwestycyjnych.
– Bank Ochrony Środowiska stoi na stanowisku, że dobrze skonstruowana spółdzielnia energetyczna, zarządzająca i rozliczająca przepływami energii na lokalnym rynku – od jej wytwórców do jej konsumentów – powinna być oparta na bilansie przychodów i kosztów. Obecne warunki uelastyczniania rynku energetycznego dają szansę na dokonanie cywilizacyjnego skoku przez społeczności lokalne, gminy i ich instytucje oraz przedsiębiorców działających na lokalnym rynku. Razem z WFOŚiGW podejmujemy strategiczną współpracę na rzecz ekologicznej przyszłości Polski –mówi Bartosz Kublik, Prezes Zarządu Banku Ochrony Środowiska.
– WFOŚiGW realizuje strategię wspierania transformacji energetycznej Dolnego Śląska. Rozwój lokalnych, dobrze zbilansowanych miksów energetycznych to nie tylko ekologiczna energia – to także nowe miejsca pracy, współpraca społeczna, a przede wszystkim stabilna cena energii elektrycznej, odporna na globalne wahania rynkowe. Razem z Bankiem Ochrony Środowiska wspieramy powstawanie spółdzielni energetycznych poprzez wypracowanie wzorcowego modelu technicznego i finansowego, co przełoży się na rozwój kolejnych, dobrze prosperujących spółdzielni w całym kraju – podkreśla Paweł Łapacz, Prezes Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki wodnej we Wrocławiu.
Inicjatywy wspierające rozwój OZE
Porozumienie między BOŚ a WFOŚiGW we Wrocławiu to przełomowy krok w kierunku wykorzystania środków finansowych i możliwości jakie daje zielona transformacja dla korzyści mieszkańców oraz samorządów. Obie instytucje zobowiązują się do wspólnego wdrażania inicjatyw wspierających rozwój odnawialnych źródeł energii, efektywności energetycznej i nowoczesnych modeli finansowania ekologicznych inwestycji.
- Samorządy zyskają większe możliwości finansowania ekologicznych projektów – w tym tworzenia odnawialnych źródeł energii elektrycznej i cieplnej czy choćby modernizacji budynków zgodnie z nową dyrektywą UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.
- Mieszkańcy otrzymają wsparcie w zakresie energii odnawialnej i efektywności energetycznej, co przełoży się na niższe rachunki i poprawę jakości życia.
Jak działają spółdzielnie energetyczne?
Pilotaż obejmie dwie lub trzy spółdzielnie tworzone w oparciu o obecnie funkcjonujące przepisy prawa, na terenie województwa dolnośląskiego. Wnioski płynące z pilotażu będą podstawą postulowania zmian i uszczegółowień zapisów prawnych umożliwiających wsparcie wspólnot energetycznych przez Narodowy i Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska, jak i tworzenia procedur Banku Ochrony Środowiska do finansowania dłużnego spółdzielni energetycznych i ich inwestycji w odnawialne źródła energii elektrycznej i cieplnej.
Spółdzielnie energetyczne to formy lokalnej współpracy, w których członkowie wspólnie produkują, dystrybuują i konsumują energię, pochodzącą z odnawialnych źródeł (np. słońca, wiatru, biomasy). Ich głównym celem jest zwiększenie niezależności energetycznej, obniżenie kosztów i ochrona środowiska.
Spółdzielnię mogą założyć osoby fizyczne, firmy, rolnicy, samorządy czy organizacje. Członkowie inwestują w infrastrukturę energetyczną i dzielą się jej korzyściami. Spółdzielnia buduje własne instalacje OZE (np. farmy fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, biogazownie), produkowana energia jest przeznaczona głównie na potrzeby członków.
Członkowie mogą korzystać z wyprodukowanej energii na preferencyjnych warunkach. Nadwyżki energii mogą być sprzedawane do sieci.
W Polsce działanie spółdzielni energetycznych reguluje Ustawa o OZE. Spółdzielnia może produkować energię, ale nie może przekraczać rocznego limitu sprzedaży.
